Hóng hớt rớt sọt và tự mắc kẹt trong hốc

Với nắm xôi buổi sáng trên tay, tôi không ngờ mình cũng đang cầm giữ sự ích kỷ kèm những ta bà sai sót bằng việc chỉ kiên nhẫn lắng nghe muôn mặt sự đời diễn ra trước mặt.

Ấy là khi cô bán hàng ngay góc ngã ba hào hứng vào chuyện ông già bé nhỏ sống cùng ngõ dở chứng dở người sao đó nên tự biến mình thành kẻ nhếch nhác, bôi tro trát trấu vợ con: dựa lưng vào đống gạch cũ vỡ, ông dùng vài tấm ván làm mái che và chắn ba phía còn lại, lót nền bằng hộp giấy các tông để dựng lên chỗ nằm nghỉ ban ngày– tại nơi ông sửa vá xe, trên vỉa hè đầu phố chính.

Lâu nay mỗi lần chạy bộ ngang qua rồi từng có dịp chuyện trò xã giao lúc đứng đợi ở bến xe bus đặt sát cạnh điểm sửa vá xe này, thi thoảng tôi cứ đoán ông vô gia cư, thoáng đôi chút thắc mắc và chợt nghĩ rằng thân phận thật tội nghiệp.

Giờ nghe hàng xóm của ông kể mới hay biết, ông vốn là giáo viên Bách khoa nghỉ hưu, vợ cũng về chế độ và các con đều yên bề gia thất, có nghề nghiệp đàng hoàng đảm bảo cuộc sống cả…

Sắc màu hạnh phúc khó ngờ, chẳng phải chuyện thường tình. Đời sống hiện đại tạo đà cho vô số đối nghịch trong nhận thức xuất hiện ngày càng nhiều, và tôi nghĩ, sự bất mãn gây phiền nhiễu í khởi từ cảm giác bất định.

Nhờ tiến bộ công nghệ và truyền thông kỹ thuật số, khoảng cách không- thời gian trở nên bé nhỏ, thu hẹp, giao tiếp mang tính toàn cầu mở rộng thấy rõ, nhân loại trực nhận hiển thị sự gắn bó tất yếu.

Do vậy, thái độ lờ đi người khác, mặc kệ thiên hạ e chừng đa phần phải vì niềm tin rằng phương thức sống của chúng ta là duy nhất; nó phản ánh cộng đồng, nhóm hội, cá nhân ai đó đang ngự trị ở thứ bậc cao của nấc thang duy ngã (solipsism).

Vượt thoát khỏi nỗi ám sợ bị gọi là ‘ích kỷ’, có thể chúng ta sẽ phát hiện thấy chính mình đang trải qua mọi cung đường ngoằn ngòeo của trạng thái không tự kết nối và tôn trọng bản thân (self-disrespecting).

Thực tế, mọi nguồn thông tin chúng ta tự hào tích lũy và sở hữu- suy cho cùng- là sự tự chọn lọc; không còn nghi ngờ gì nữa, kiểu lối ta tự diễn đạt về những gì đã trải qua đích thị tác động sâu xa tới cách ta đang cảm nhận.

Thật đáng suy ngẫm ý tưởng của nhà Kinh tế học đọat giải Nobel Amartya Sen về sự phức tạp của bản sắc, căn tính— khả năng xác định bản thân chúng ta trong những cách thức đa dạng đủ để chúng ta có thể nhận ra những gì mình đang chung đụng mọi thứ với nhiều người khác biệt nhau.

Và với sự giàu có- thậm chí- ứ tràn thông tin, việc tái xác lập trở lại niềm tin và quan điểm trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

… Hôm nay, đại lễ Vesak lần thứ 8 khai diễn bên Thái Lan. Mời đọc các bức thông điệp của ông Tổng thư ký Liên hiệp quốc, bà Tổng giám đốc UNESCO và thiền sư Thích Nhất Hạnh gửi tới…

Theo một hướng dẫn sáng giá để đạt tới trạng thái bình an nội tâm, mỗi chúng ta có thể tự mình huấn luyện bản thân đối phó với nỗi bất hạnh, nghịch cảnh, tai ương thông qua việc thực hành chăm chú với những bất mãn, ưu phiền nho nhỏ xảy đến hàng ngày.

Một lần nữa, xin hãy cẩn trọng và tử tế với tất cả, vì ai hay người bạn sẽ gặp sắp tới không phải đang bị tổn thương.

Đồ ăn thức uống dưới sức chiếu của Hiệu ứng Vầng Hào Quang

Bài dễ thương ghê, từ cách đặt tiêu đề cho tới nội dung giới thiệu quán:

Vào nhà hàng, khách được đãi ba món ăn trong lúc chờ món yêu cầu dọn ra. Đầu tiên, món củ mì hấp nước cốt dừa, rắc muối mè thơm, béo. Ớt ba lửa gồm ba loại ớt xếp theo cấp: cay nhiều, cay vừa và thơm nhưng không cay. Món thứ ba là củ cải muối chua nhâm nhi trong lúc chờ đợi.

Cái vụ đồ ăn thức uống quả là quá dễ dàng quyến rũ, dụ khị chúng sinh hết một đời người chưa thỏa.

Cá nhân tôi nhớ thèm ứa nước miếng cơm hến cay chảy nước mắt, canh bầu hít hà nóng thơm cả dạ, cùng các loại bánh ăn vặt bốn mùa và dài dọc suốt ngày; thực lòng, ẩm thực Huế cao siêu độc hạng lắm chi để trót cứ mơ hồ sương khói ẩn tàng khiến thiên hạ vì yêu mà còn mê mướt mồ hôi kiếm tìm

Hiệu ứng Vầng Hào Quang (Halo effect) phản ánh định kiến nhận thức liên quan tới tri giác về nét tính cách, yếu tố này ở một người, sự vật lại chịu ảnh hưởng bởi việc tri giác nét tính cách, yếu tố kia của cùng người, sự vật ấy.

Nghiên cứu thú vị mới đăng tải tháng vừa rồi đây lưu ý sự kiện là một khía cạnh tích cực quy cho loại đồ ăn nào đó có thể tỏa chiếu ‘vầng hào quang’ bao quanh nó đến độ chúng ta dễ tri giác sai lệch tất cả các khía cạnh khác còn lại của đồ ăn cũng tuyệt cú mèo luôn tuốt.

Hiệu ứng vầng hào quang không chỉ tác động thứ ta ăn mà còn tới cả cách ăn nữa.

Chẳng hạn, nghiên cứu chỉ ra người ta có xu hướng tiêu thụ nhiều calo tại các nhà hàng tuyên bố họ phục vụ đồ ăn ‘lành mạnh hơn’, so sánh với lượng thức ăn người ta dùng tại các điểm bán bánh hamburger rán. Lý do: khi nghĩ đồ ăn nào đó càng nhiều dinh dưỡng, người ta càng ít để ý cẩn thận lượng calo nạp vào– khiến họ vô tư ăn no càng hoặc cho phép mình được nuông chiều.

Ngoài ra, lý thuyết hiệu ứng vầng hào quang còn áp dụng với nhiều kiểu dạng thức ăn được khẳng định là lành mạnh. Tỷ dụ, khá quen thuộc chuyện dân chúng cho sản phẩm chức năng thì bổ dưỡng hơn chỉ bởi sự kiện đơn giản: nó được gán cái nhãn ‘chức năng’.

(Hèn chi, món trà dược thịnh hành kinh khủng; riêng ở Hà Nội, trên vỉa hè phố Cát Linh đêm nào cũng chật cứng người ngồi uống trà bát bảo).

Kết quả kiểm tra giả thuyết trên chỉ ra, các đối tượng tham gia thực nghiệm hầu hết thích mùi vị của thức ăn gán nhãn chức năng và họ bảo rằng các thực phẩm giống nhau này có lượng calo ít hơn hẳn, ít béo hơn, nhiều chất xơ và nhất trí giá cao hơn; thậm chí, các loại khoai tây rán (chip) và bánh quy (cookies) gắn vào mác chức năng còn được đánh giá là rất bổ, giàu dinh dưỡng.

Thực tế, câu chuyện sức khỏe và an toàn thực phẩm tiếp tục diễn biến vô cùng khó lường; mục tiêu xây dựng gia đình khỏe mạnh và người tiêu dùng thông thái e chừng mị dân, chưa thoát khỏi lối hô hào khẩu hiệu.

Cùng với việc truyền thông thích thú giới thiệu nét truyền thống, mới lạ vùng miền (đặc sản thịt lợn sống), nhiều người vẫn bị lừa bởi các nhãn mác đánh vào sở thích, thị hiếu tiêu dùng như ‘chức năng’ chẳng hạn để rồi hồn nhiên mặc định mình đang dùng loại thức ăn bổ dưỡng– dù rốt cục lắm lúc nó cũng chẳng lành mạnh như bao thứ đồ ăn thức uống thông thường khác mà thôi.