Nơi dân đồng nát làm ăn, văn phòng cao ốc, công sở và căn bệnh chung của chốn thị thành

Bức ảnh trên ghi lại một nơi chốn làm việc kiêm chỗ ăn ở của người làm nghề đồng nát (xin lỗi, không phải ‘lát’ nhé!), lượm nhặt chai bao, phế liệu giữa Thủ đô văn minh, hiện đại.

Các tòa nhà nhiều tầng, khu chung cư sang trọng mọc nhan nhản với điều hòa nhiệt độ, máy giữ ẩm, hút bụi, viên tẩy toilet khử mùi, chống bám cặn,… người dân cũng không tránh khỏi mắc phải ‘Hội chứng bệnh văn phòng, cao ốc‘ (SBD).

Hội chứng này là trường hợp lâm sàng đặc thù, có vô số triệu chứng phức tạp. Dù mọi người bị ảnh hưởng bởi những yếu tố gây tác động trong cùng điều kiện như nhau, song các triệu chứng nổi bật lại khác biệt.

Các triệu chứng được ghi nhận gồm đau đầu, mắt sưng tấy, chảy nước mũi, xoang mũi bị xung huyết, ho, cảm lạnh và triệu chứng như cúm, nhiều bệnh khác gồm đau dạ dày- ruột non và các bệnh liên quan tới hệ thống hô hấp.

Bệnh tình xảy đến phụ thuộc vào một lọat các yếu tố cực kỳ phức tạp. Chất lượng nơi làm việc mang ý nghĩa khi các đặc tính nghề nghiệp, điều kiện môi trường, căng thẳng tinh thần và độ nhạy cảm cá nhân kết hợp nhau.

Nếu khi rời khỏi văn phòng, cao ốc mà những biểu hiện biến mất ở đối tượng đang mắc hội chứng thì sự kiện này là chỉ dấu trực tiếp cho mối quan hệ giữa con người và tòa nhà (Takigawa và cs., 2009).

Theo nghiên cứu, các trở ngại về mặt tâm lý càng gây khó khăn cho việc đo lường nhằm cải thiện môi trường sống tốt hơn:

– Hiểu sai lệch về sự phát tán của các hóa chất

– Quá tự tin về các tiêu chuẩn đo lường mức độ thông khí

– Quá tự tin về tiêu chuẩn của các công cụ thay thế tạm thời

– Hết sức khó khăn trong việc xác định nguyên nhân

– Cảm giác mơ hồ về các triệu chứng

– Cảm giác an ninh đi liền với tri nhận là rối loạn không nghiêm trọng (Sick Building Syndrome, tr. 165).

Vấn nạn dân cư đô thị buộc phải đương đầu càng góp phần chỉ ra rằng, cảm nhận về mức độ kiểm soát đời mình đang giảm sút hẳn cũng như dữ liệu học thuật cho thấy sự dối lừa có xu hướng tăng lên trong cuộc sống vật chất đủ đầy, tiện nghi, khi cố gắng khuyến khích người ta tin vào tự do ý chí và quyết định luận.

Hơn nữa, tìm hiểu cấu trúc xã hội cơ bản của các thành phố và phương cách khả dĩ thiết lập công thức tính toán đơn giản là có thể mô tả sâu sắc sự phức tạp của đời sống đô thị.

Đây chính là nội dung bài báo trên NYT.

Có điều gì đó thật kỳ lạ trong cách suy tư về vùng đô thị phồn hoa theo các thuật ngữ trừu tượng như thế. Rốt cục, thường chúng ta mô tả các thành phố như những thực thể địa phương được định hình bởi địa lý và lịch sử. New Orleans không chỉ là nơi chung sống của 336.644 con người ta mà còn là nhánh sông, Katrina và phong cách ẩm thực của di dân nói tiếng Pháp ‘Cajun’. Không đơn giản là một thành phố khác, New York từng là chốn định cư của người Đức buôn bán lông thú, là trung tâm công nghiệp tài chính và quê hương bản địa của con cháu nối dõi người Mỹ gốc Anh ‘Yankee’.

Dẫu thế, West nhấn mạnh, các sự kiện cũng chỉ là tiểu tiết, giai thoại thú vị vặt vãnh chẳng giải thích được gì nhiều. Cách duy nhất để thực sự thấu hiểu thành phố, West nói, là thấu hiểu cấu trúc sâu thẳm của nó, các mẫu thức định hình của nó, sẽ cho biết một đô hội phồn thịnh hay tàn lụi. Chúng ta không thể làm cho những thành phố của mình họat động tốt hơn trừ khi hiểu thấu cách thức chúng vận hành. Và, West nói, anh biết chúng họat động như thế nào.

Như thế, đây không chỉ là nền tảng mà hầu hết xã hội loài người trải qua, nó còn phản ánh vai trò của các nhóm xã hội đông đảo trong sự phát triển nhân loại và những dạng thức đa dạng của chúng về độ bền vững.

Quay lại ngoái nhìn nơi mình đang trú ngụ, xin độc giả thoải mái chia sẻ cảm nghĩ cùng nhau.