Kiên quyết mới mẻ bởi đổi thay hay bất động với nguyên trạng lay lắt?

@ Viết tặng những ai đang cần cú hích để mà nhích thỏa thích

Dù thay đổi tưởng chừng là điều thật bình thường và khó tránh thoát nổi, song kỳ thực chúng ta hay thể hiện xu hướng nghiêng về chuyện duy trì nguyên trạng (status quo). Lựa chọn cái gì đã biết (the known) hơn là cái bất tường (the unknown).

Bảo vệ hoàn cảnh, vật dụng sở hữu, thậm chí các thành tựu chúng ta đạt được là thuộc tính bản năng tự nhiên. Mình học hỏi để ưa thích hơn những môi trường, con người và tình huống ta thấy thoải mái rồi không ngừng tìm biết làm thế nào đương đầu hoặc có những trải nghiệm tích cực…

Cởi mở với sự thay đổi không hề loại trừ chúng ta miễn mê tơi một lối sống thư thái và vững vàng. Quan trọng ở đây, thông qua đời mình, chúng ta tri nhận hết sức rõ ràng lúc nào thì tình trạng kháng cự trở nên vô bổ.

Một khi thứ xung năng này quá mạnh mẽ, nó ngăn chặn chúng ta không học hỏi được biết bao điều mới mẻ hoặc các thách thức đáng giá. Chúng ta không lớn lên nổi. Chúng ta quen chỉ nhận ra chuyện này khi sự lựa chọn chuồi thoát sự kiểm soát của chúng ta và nó gây nên quá nhiều lo hãi.

Chống chế đổi thay hàm ý mình dính mắc với những thứ không thể tồn tại mãi mãi và cứ sợ hãi chưa thôi cái bất tường. Chính nó là nguyên nhân gây đau khổ khi các hoàn cảnh đời sống chuyển biến. Lẽ hiển nhiên, nỗi sợ hãi nghẹn tắc này luôn hiện diện ngay cả khi sự thay đổi lâu lắm mới nảy nở. Thậm chí, chúng ta chẳng hề ao ước chấp nhận đổi thay cho dù chúng đã xảy đến rồi.

Chấp nhận thay đổi là một trong những phần thiết yếu nhất của tâm thần lành mạnh, và người miễn cưỡng, không sẵn lòng hoặc thiếu khả năng chấp nhận một cách thích hợp với thế giới là dấu hiệu báo trước thường gặp cho vô số triệu chứng tâm bệnh lý.

Thay đổi ở đây là thay đổi chúng ta cần mang lại về chính bản thân mình, quyết bất cần với nỗi khổ đau tơi bời ngõ hầu lựa chọn sống cuộc đời đáng tưởng thưởng, tràn đầy hơn rất nhiều. Điều này nghĩa là mình có thể cần phải nói lời tạm biệt một người bạn tốt, hoặc chi tiêu dè xẻn hẳn lúc kinh tế khó khăn; mình cũng có thể chuyển nhà, bắt đầu một công việc mới, hay tạo lập lại gia đình…

Khi thuận tình đổi thay, chúng ta không còn bất động với nguyên trạng nữa, và không còn kéo dài nỗi lo lắng, sợ hãi do sự thay đổi đe dọa. Chúng ta đủ năng lực chấp nhận thật dễ dàng sự thay đổi, làm nên hầu hết những cơ hội và hoàn cảnh mới. Chúng ta nâng cao tinh thần lạc quan của bản thân và có những mong đợi tích cực về tương lai.

Chúng ta cũng không gán nhãn bất kỳ sự đổi thay nào là “tồi tệ”. Thông lệ, ban đầu những gì bị cho là “tồi tệ” về sau lại trực tiếp hay gián tiếp tạo thành những điều “tốt đẹp”.  Đích thực ôm choàng sự thay đổi có nghĩa là mình phải cắt bỏ những nhãn mác vớ vẩn, chán ngắt. Hơn thế, chúng ta nhận ra các cơ hội mới và có khả năng đáp ứng với thách thức.

Nhờ cởi mở với sự đổi thay, chúng ta thấy mình thư thái hơn và đích thực hạnh phúc.  Chúng ta không còn đeo bám quá khứ, chúng ta đùa vui, trưởng thành, học hỏi và thích nghi cực kỳ ổn thỏa với những biến dịch nhỏ nhặt và những thời điểm đòi buộc mình cần cất bước hết sức bản lĩnh tới giai đoạn đầy phấn khích tiếp diễn trong đời.

Nhằm tạo cảm hứng tiến hành thay đổi, dưới đây là một vài mẫu gợi ý ám thị:

  • Tôi thích những điều mới mẻ
  • Tôi hướng theo sự thay đổi
  • Tôi kiếm tìm những cơ hội mới
  • Tôi có những kỳ vọng tích cực
  • Tôi tin tưởng vào những thay đổi xảy đến trong đời mình
  • Khi một cánh cửa này khép lại thì những cánh cửa khác mở ra
  • Tôi thư thái và khoan khoái với các đổi thay của mình
  • Tôi nghĩ, thay đổi luôn luôn tốt đẹp với chính bản thân tôi
  • Tôi đang hướng tới một tương lai tươi sáng hơn.

Ăn, ngủ và tỉnh thức– tóm tắt đôi ba tin tức thiết thực

Vào thời điểm đầu ngày mới, chắc độc giả mong đợi dung lượng trình bày sẽ ưu tiên cho cái nào nâng cao chất lượng sống của mỗi chúng ta thêm phần tốt đẹp và hài hòa, nhỉ.

1. Trước hết, đây là bộ não liên quan với thực phẩm: các nhà khoa học đang tìm kiếm rất căn cơ các cách thức mới trong việc điều trị một số rối loạn về ăn uống khi nhắc ý thức rằng, chế độ ăn uống và bệnh béo phì ảnh hưởng tới cả sức khỏe thể lý lẫn sức khỏe tâm thần của chính chúng ta.

Theo tin cho hay, các hình ảnh chụp cắt não khẳng định, khi bỏ bữa điểm tâm thì phần truy cầu khoái sướng ở não bị kích họat bởi các bức ảnh mô tả thực phẩm giàu năng lượng; việc tảng lờ không ăn sáng dường như còn khiến lượng thức ăn tiêu thụ trong bữa trưa nhiều hơn…

2. Chuyện ngủ đem lại nhiều điều cũng thú vị ra phết. Rằng đi ngủ mặc kệ vấn đề thực sự có thể giúp người ta phát hiện được giải pháp cho nó; kết luận là ngủ làm dễ dàng cho việc giải quyết, dù nó có tác dụng chính yếu đối với những vấn đề nan giải hơn nữa cơ.

Lời khuyên từ nghiên cứu nêu trên và các nghiên cứu khác liên quan thật rõ ràng: cần gác vấn đề sang bên nếu mình mắc kẹt, và cứ làm một giấc ngon lành nếu sự vụ đấy đích thị khó nhằn.

3. Thành tựu tỉnh thức, chánh niệm (mindfulness) thông qua thiền định (meditation) đã giúp rất nhiều người duy trì một tâm trí lành mạnh nhờ chế ngự được các cảm xúc và suy tư tiêu cực như ham muốn, tức giận và lo hãi, đồng thời tăng cường thêm lên các thành phần tích cực như từ bi (compassion), thấu cảm (empathy) và tha thứ (forgiveness).

Thay vì mô tả tỉnh thức như một chiều kích đơn lẻ của sự nhận thức, mô hình mới S-ART chứng tỏ, tỉnh thức quả là một khung tham chiếu rộng lớn gồm nhiều cơ chế phức hợp trong não bộ.

Các tác giả của công trình xác định nhiều chức năng nhận thức được kích họat khi thực hành tỉnh thức. Các chức năng nhận thức này (S-ART) giúp người ta phát triển khả năng tự nhận thức (self-awareness), điều chỉnh bản thân (self-regulation) và siêu việt khỏi cái tôi của mình (self-transcendence) vốn tạo tác nên khung tham chiếu biến chuyển phục vụ cho tiến trình tỉnh thức.

Khung tham chiếu S-ART lý giải các cơ chế sinh học- thần kinh của việc tỉnh thức có thể góp phần thuận lợi cho sự tự nhận thức; giảm thiểu những định kiến và suy tư tiêu cực; nâng cao năng lực điều chỉnh hành vi; ngoài ra, nó còn củng cố các quan hệ tích cực mang tính ủng hộ xã hội mà trong đó cả bản thân lẫn những người khác tất cả đều cùng kiến tạo nên một tâm trí vững vàng rất lành mạnh.

Có 6 tiến trình tâm lý- thần kinh là các cơ chế được kích họat trong não suốt giai đoạn con người tỉnh thức nhờ sự trợ giúp của S-ART: 1) dự định và động cơ , 2) điều chỉnh sự chú ý, 3) điều chỉnh cảm xúc, 4) dập tắt và củng cố lại, 5) hành vi ủng hộ xã hội, và 6) không dính mắc và tách khỏi tính trung tâm.

Nói khác, các tiến trình này khởi đi với một sự dự định và động cơ muốn đạt được trạng thái tỉnh thức, nhờ ý thức về các thói quen xấu của người ta. Khi các tiến trình này được đặt để, một người có thể bắt đầu chế ngự bản thân mình ít có các phản ứng thuần cảm tính và khôi phục nhanh hơn từ các cảm xúc gây phiền bực, khó chịu.

Thông qua việc thực tập không ngừng, người ta có thể phát triển một khoảng cách tâm lý với bất kỳ suy tư tiêu cực nào và có thể ngăn chặn các xung năng tự nhiên vốn thúc đẩy liên tục những thói quen tệ hại. Cũng nhờ rèn luyện tỉnh thức liên tục mà khả năng thấu cảm được cải thiện, người ta loại dần những dính mắc với bao điều chúng ta ưa thích và chẳng hề ác cảm đủ thứ mình ghét bỏ.

Kết quả của việc thực hành tỉnh thức là một con người mới với tập hợp kỹ năng đa chiều kích tân kỳ, nhờ giảm thiểu những định kiến trong trải nghiệm nội tâm lẫn ngoại giới, và duy trì bền vững một tâm trí hết sức lành mạnh.

Khung tham chiếu S-ART và mô hình sinh- thần kinh do nhóm nghiên cứu đề nghị phản ánh sự khác biệt hoàn toàn so với những mô tả lâu nay về sự tỉnh thức như là một cách của sự tập trung chú ý, ở trong khoảnh khắc hiện tại và tuyệt không đánh giá chi cả. Với công nghệ chụp ảnh cộng hưởng từ chức năng (fMRI), mô hình mới về sự tỉnh thức đang tiếp tục được kiểm chứng ở con người.

Wow, giờ thì vội lao đến chỗ làm hoặc xắn tay vào việc thôi nào!