Tính lá cải của báo chí Việt Nam

Đây là bài viết cuối cùng của năm 2012.

Nhân truyền thông trong nước ví von lá cải ai nuôi, (nửa năm trước còn kiên định lập trường rằng nước mình làm gì có thứ đó); thậm chí, ngay trên trạng nhà của Trung ương Hội Nhà báo còn lạm bàn tổng kết năm, kèm lời tuyên bố làm báo theo hướng sang trọng (không mang tính hùng, tính dũng gì cả ư).

Báo chí quốc nội đậm đặc chất lá cải vì đơn giản đã làm màu, mông má bất kỳ thứ gì mình muốn rồi xuất bản thành các sự kiện như thật; một nền báo chí quốc gia được xem là lá cải khi nó không phân biệt giữa đâu là sự thật và đâu là hóa trang, biến tấu– tạo ấn tượng khó mà thực sự tin tưởng vào những gì đọc thấy…

Dĩ nhiên, tôi thích thú dành thời gian cũng như tâm trí để tập trung vào mảng tâm lý – y khoa được phản ánh trên báo chí. Đây đích thị là sự tệ hại, nơi sắc thái hoàn toàn bị lờ tịt và các bài viết dễ dàng uốn lượn, chế biến, chuyển ngữ với câu từ quen thuộc, câu khách, bất chấp sự thật bị bóp méo, xuyên tạc đến đâu.

Điều luôn cần được nhấn mạnh liên tục cho đến lúc thấm nhuần sâu sắc: chúng ta vừa là người tiêu thụ vừa là tay tiếp thị.

Như tay tiếp thị, chúng ta bị buộc kiềm chế, và việc dối trá là điều cấm kỵ, dù trình diễn, làm màu vốn thực hành quen thuộc.

Là kẻ tiêu thụ, chúng ta cần biết các chiêu thức lặp đi lặp lại đặc biệt nào của các tay tiếp thị (hoặc bất kỳ ai tạo nên chuyện đó) có thể lôi kéo chúng ta vào. Thường bắt gặp nhan nhản lối kể các câu chuyện thay cho bằng chứng và số liệu, mớm lời tên tuổi ‘chuyên gia’, xu hướng gây hoảng sợ và diễn giải dựa trên định kiến cá nhân và ngụy tạo sự kiện,… Chạy các dòng chữ to trong bài đinh, giật tít nhạy cảm hóa hết sức về khoa học y khoa và tâm lý học rốt cục chỉ tổ làm hại cho sức khỏe thể lý lẫn tâm trí của con người mà thôi.

Luôn tự dặn dò mình rằng, tử tế là tha thứ cho lỗi lầm của tha nhân và chính mình; tử tế hơn là hiểu thấu tại sao lỗi lầm của tha nhân và bản thân lại xảy ra; thậm chí, tử tế hơn nhiều nữa là chỉnh sửa lỗi lầm của tha nhân cũng như của cá nhân mình.

… Còn chưa đầy nửa tiếng đồng hồ là sang ngày mới. Tôi muốn dẫn lời Hal Borland: chấm hết một năm không có nghĩa là kết thúc cũng chẳng phải khởi đầu chi mà mọi sự cứ vẫn diễn tiến thế thôi, với tất cả khôn ngoan nhờ kinh nghiệm có thể thấm nhuần trong chúng ta.

Cầu chúc một đêm êm ấm và sẵn sàng chào đón ngày mới tốt lành, tuyệt lạ!

Thấu hiểu khóc hay cười trêu ngươi ngay dưới cái tên công việc?

Thế là sau khi không công nhận mại dâm là một nghề thì nay giới hữu trách nước nhà lại đang thảo luận đề nghị đổi tên thành “lao động tình dục” (sex worker?)

Liệu theo kiểu suy luận rằng tình dục là hợp pháp, bán buôn là hoàn toàn hợp pháp, vậy cơn cớ gì bán buôn tình dục (sell sex) lại bất hợp pháp?

Nền kinh tế đang xuống thấp. Nếu phụ nữ đang bán hoặc cho đi sex, giá trị thị trường của việc tiếp cận chuyện tình dục sẽ dốc ngược trở lại chăng. Một cách lý tưởng, chúng ta tiến hóa về mặt văn hóa tới một giai đoạn phụ nữ tiếp cận sự an toàn kinh tế, nuôi nấng con cái và các thể loại tương tự mà chẳng cần thiết sử dụng phương thức đổi chác sự tự trị tình dục của họ để nhận lấy những thứ này, song cơ chừng chúng ta vẫn chưa đạt đến trình độ đó.

Mại dâm là điều tự nguyện diễn ra ở không ít nơi trên thế giới, bởi vì người ta có thể kiếm tiền nhiều hơn dù làm việc ít hơn so với các công việc khác. Thật là vớ vẩn hết sức và có vẻ do thiếu vắng trải nghiệm thực tế để tin tưởng vào điều ngược lại. Vâng, một số đối tượng bị thúc đẩy làm việc song đó là số ít cũng như không nhiều số đối tượng buộc phải làm việc để nuôi nấng con cái.

Cần duy trì quan điểm mại dâm là bất hợp pháp nhằm hỗ trợ giá trị của tình dục đối với các phụ nữ “bình thường”?

Phụ nữ không muốn đàn ông tiếp cận chuyện tình dục với một cái giá hợp lý và mại dâm đặt để sự đe dọa giá trị thị trường của họ. (xem thêm film này).

Hầu hết (nếu không nói là tất thảy) phụ nữ thích bán buôn cơ thể họ dưới chiêu bài, vẻ lốt của sự lãng mạn cho các gã đàn ông khờ dại, cả tin với các mức giá cao. Bất luận đàn ông hay phụ nữ thì đều khó có thể thừa nhận điều này bởi vì sự thật quá thô ráp để đương đầu?

Tại Hà Lan, mại dâm là hợp pháp. Tuy nhiên, trên 60% phụ nữ làm nghề mại dâm là bất hợp pháp về mặt thương mại tình dục; những người này thuộc diện “bị buôn người” (“trafficked”)– hoặc do họ bị lợi dụng trong thương mại tình dục ngược với ý chí của họ (họ bị buôn người, là các nô lệ hữu ích đang sống tại trung tâm của một đất nước hiện đại, dân chủ và tự do), hoặc vì họ là những công nhân bất hợp pháp làm việc tự nguyện trong những điều kiện khác biệt không giống với những gì họ mong đợi.

Minh bạch và đăng ký hẳn hoi có thể tạo tiềm năng bảo vệ quyền riêng tư căn bản– phụ nữ có quyền kiểm soát, quản lý tính tích hợp của cơ thể họ. Song nó cũng xâm lấn sự riêng tư của cả những đối tượng làm việc mại dâm tự nguyện và các khách hàng đang đảm bảo họ có quyền với các đối tượng đang thuê, thực tế, đang bán các dịch vụ của mình một cách tự nguyện.

Lần nữa, chúng ta chạm tới câu hỏi lịch sử. Tương tự mạng lưới điểm toàn cầu (internet) không bao giờ quên, cơ chừng, khi tiến hành sự vụ vừa nêu, hình như thiên hạ– bởi nhiều lý do này nọ– có thể sẽ lưu giữ chúng mãi mãi.

đây là bài báo đáng đọc liên quan đến chủ đề đang bàn, ngõ hầu góp phần trả lời câu hỏi mại dâm có phải là nghề cổ xưa nhất thế giới và vẫn còn sức sống mãnh liệt cho tới tận thời buổi tân kỳ ngày nay.