Bỏ ngỏ đời sống khi không đầu tư cho câu hỏi nhỏ

Mặt hồ tĩnh lặng, nội tâm sâu lắng
Mặt hồ tĩnh lặng, nội tâm sâu lắng

Ngay bây giờ, mình cần gì để cảm thấy hạnh phúc hơn? 

Những cách thức nên tiến hành để dẫn đưa mình tới với cảm nhận hạnh phúc hơn, ngay bây giờ đây, vốn có rất nhiều đến độ mọi người có thể thực hiện dễ dàng đặng làm cho stress thuyên giảm, bừng sáng lập tức tâm trạng, tỷ dụ như đi dạo ngoài trời với cảnh tự nhiên, hoặc gọi điện thoại cho một người bạn.

Song kỳ thực hạnh phúc là một trạng thái nội tâm, và hạnh phúc bền lâu đến từ những gì mình triển khai trong lòng.

Nếu mình muốn các cảm nhận tốt đẹp phát sinh bởi bất kỳ hành động nào tạo tác hơn một tiếng đồng hồ trở lại đây hoặc cả một buổi chiều cuối tuần này, mình cũng cần thiết làm công việc nội tâm nữa.

Một số công việc nội tâm mình có thể vận dụng để cảm thấy hạnh phúc hơn bây giờ là ngồi xuống và thiền định trong tầm hai mươi phút trước khi bận rộn lao vào điều liền kề trong danh sách việc ưu tiên, tiếp thu đầy đủ sự hiện diện và nhận ra tất cả sự vụ đang diễn ra xung quanh và bên trong lòng mình, hoặc thử viết xuống và xử lý những suy tư, cảm nhận về một ngày sắp trôi qua.

Khi tập trung công việc nội tại, sự thư giãn xảy đến làm sáng rõ hơn phản ứng của bản thân đối với những gì va chạm với đời và cho phép mình tiếp xúc ngày càng sâu sắc hơn với Bản thể.

Cảm thấy hạnh phúc hơn ngay bây giờ là một sự kết nối của những gì đang làm trong khoảnh khắc này hướng tới cho phép các cảm xúc tốt lành và hạnh phúc khởi hiện, cũng như nhận ra sự tỉnh thức mình duy trì vượt thời gian.

Nhìn vào các khía cạnh tâm lý và tâm linh của trạng thái hiện tồn trợ giúp mình củng cố vững vàng hơn nền tảng cảm xúc đồng thời làm cho việc tạo tác hạnh phúc dễ dàng hơn, bất chấp những gì đang xảy ra trong đời sống.

Quản lý và lãnh đạo: đích thị giống, khác như thế nào?

Mê nỗi bình thường nên đinh ninh hường hường thế thôi
Mê nỗi bình thường nên đinh ninh hường hường thế thôi

Vẫn biết, chuyện nào có gì mới mẻ lắm đâu; cuối tuần, trời trong mây trắng xanh êm ả, lại nghe tiếng chim khoan nhặt vô lo nên thử quay lại xem xét giữa quản lý và lãnh đạo có những điểm giống, khác nhau ra sao.

Trong cuốn Lãnh đạo: Lý thuyết và Thực hành của Northouse (bản in 2012) có đoạn viết rằng lãnh đạo (leadership) và quản lý (management) tương tự nhau ở nhiều cách thức; rằng cả hai đều bao gồm ảnh hưởng, hướng đến các mục tiêu, và làm việc với con người. Tuy thế, trong khi họ chia sẻ một số điểm tương đồng, có những điều khác biệt căn bản và quan trọng. Tác giả cho biết, nghiên cứu về lãnh đạo đã từng tồn tại từ thời Aristotle, trong khi khái niệm quản lý xuất hiện mới tầm thế kỷ 20 cùng sự ra đời của xã hội công nghiệp hóa (trang 12).

Vậy mình thử trình bày trước hết hỗ trợ cho các điểm giống nhau, rồi tiếp tục thể hiện các điểm khác nhau thế nào giữa lãnh đạo và quản lý.

Nhà quản lý và lãnh đạo là một và giống nhau

Theo Mintzberg (1990), quản lý và lãnh đạo được định nghĩa là một và giống nhau. Tác giả này xem một nhà quản lý “người trông nom tổ chức hoặc một trong những khối con của nó”; các CEOs là nhà quản lý; bao gồm các “quản đốc, quản trị bệnh viện, chủ tịch các công ty và quốc gia…”. Mintzberg duy trì ý tưởng các nhà quản lý là người được trao quyền lực bởi địa vị mà đến lượt nó có ảnh hưởng trong các quan hệ liên nhân cách và truy cập thông tin, và cho phép nhà quản lý đưa ra các quyết định cũng như phát triển các chiến lược.

Nhà quản lý và lãnh đạo không đồng nhất với nhau

“Lãnh đạo quản lý và quản lý lãnh đạo, song hoạt động của cả hai không đồng nhất… Các chức năng quản lý có thể cung cấp tiềm năng lãnh đạo; các hoạt động lãnh đạo có thể quy về việc quản lý. Tuy nhiên, một số nhà quản lý không lãnh đạo, và một số nhà lãnh đạo không quản lý” (Bass, 1990).

Theo Bass, 2008 thì “Lãnh đạo là tìm đường; quản lý là đi theo con đường. Lãnh đạo làm các việc đúng; quản lý làm đúng các việc. Lãnh đạo phát triển; quản lý duy trì. Lãnh đạo hỏi những gì và tại sao; quản lý hỏi làm sao và khi nào. Lãnh đạo khởi sự; quản lý noi theo. Lãnh đạo thách thức nguyên trạng; quản lý chấp nhận nó… Lãnh đạo quan tâm những sự thay đổi và thích nghi mang tính cấu trúc, thiết lập và định hướng kích thay đổi, định vị con người, và gây cảm hứng lẫn thôi thúc con người… Họ đặt để chiều kích cho các tổ chức. Họ ráp khớp một tầm nhìn tập thể… Họ dám hy sinh và đón nhận nguy cơ đặng xúc tiến tầm nhìn.”

Tác giả vừa nêu cũng khẳng định: “Nhà quản lý lập kế hoạch, tổ chức, và dàn xếp các hệ thống quản trị và kiểm soát. Họ nắm giữ các vị trí quyền lực chính thống. Vị trí cung cấp cho họ sự tưởng thưởng, kỷ luật, hoặc quyền lực thúc ép để gây tác động và đạt được trạng thái bằng lòng từ nhân viên, bộ phận dưới quyền; các bộ phận, nhân viên này tuân thủ các chỉ đạo của nhà quản lý và chấp nhận quyền uy chừng nào mà nhà quản lý còn uy lực hợp pháp đặng lưu giữ sự thuận theo– hoặc các cấp thuộc hạ tuân thủ nghiêm ngặt thói quen hoặc tôn trọng các thứ quyền khác của nhà lãnh đạo. Người quản lý quan tâm đến sự nhất quán và trật tự, các chi tiết, bảng biểu thời gian, và thống soái các nguồn lực để đạt được các kết quả. Công việc quản lý là lập kế hoạch, lên ngân sách, và cấp phát, chỉ định cán bộ hoàn thành các kế hoạch.”

Nhà lãnh đạo giỏi khác nhà quản lý tốt, nhà quản lý tốt khác nhà lãnh đạo giỏi

Đây là ví dụ minh họa sự khác biệt:

Một nhà lãnh đạo giỏi (chẳng hạn, CEO của một côn ty phần mềm máy tính) có thể không phải là người thành thạo về mặt kỹ thuật việc hướng dẫn cho nhân viên phát triển phần mềm qua một công việc khá phức tạp. Công việc đó dành riêng cho một nhà quản lý đủ năng lực. Và, một nhà quản lý giỏi có thể thuần thục việc quản lý các nhiệm vụ ngày này qua ngày khác ở công ty hoặc văn phòng, song thiếu vắng tầm nhìn đòi hỏi ở một nhà lãnh đạo để dẫn dắt hết sức chiến lược một tổ chức.

Các khái niệm khác biệt chồng lấp lên nhau

Để kết thúc, xin dẫn lời của tác giả Northouse rằng “Dù có những sự khác biệt rõ ràng giữa nhà quản lý và lãnh đạo thì cả hai có cấu trúc trùng lắp nhau. Khi nhà quản lý dấn thân gây tác động đến một nhóm để đạt được mục tiêu đề ra, họ đang làm nhiệm vụ của lãnh đạo. Khi nhà lãnh đạo dấn thân vào việc lập kế hoạch, hoặc định đội ngũ cán bộ, và kiểm soát thì họ đang làm công việc quản lý. Cả hai đều gắng xử lý việc gây tác động đến một nhóm các cá nhân nhằm hướng tới đạt được mục tiêu đã xác định”.

Âm thanh chia sẻ

Margueritte trắng trên đoạn đường vắng
Margueritte trắng trên đoạn đường vắng

Điểm chung cho cả 4 lần tôi đi xem biểu diễn âm nhạc điện tử, tại 3 địa điểm, là đều tổ chức trễ giờ.

Chất lượng có chênh lệch nhau nhiều ít, song chưa bao giờ thôi thiếu cái máy tính. Giờ đây, âm nhạc đương đại thể nghiệm Việt Nam gắn với thứ công cụ mới: người biểu diễn bước lên sân khấu với các laptop đã cài đặt sẵn chương trình.

Vang Vọng Bí Ẩn” chắc chắn là tiếng tháo xích vốn khởi phát từ việc rê kéo kim loại, điều này dĩ nhiên, tôi chưa từng biết tới trước đây ngay trong vẻ yên ả bình minh, lúc nằm phơi mình qua đêm trên biển ở quê nhà vào mùa hạ xa xưa.

Tôi nghe thứ âm nhạc này lần nữa. Nó mang hình tướng như của gió, mưa, chó sủa, gà gáy, tàu chạy vào sân ga, ồn ào một khúc chợ,… Những hỗn tạp nhân tạo ấy, tự hỏi, tại sao chúng lại thức dậy nơi đó và cố tìm cách gắn khít với đời sống thế.

Đôi khi những sự kiện trong ngày và suy tư lung tung quấy rầy cảm nhận về điều đúng, một trạng thái cân bằng; với một số người, tiến trình này hết sức mạnh mẽ và mang tính hủy hoại bản thân. Nhớ những người trẻ quá căng thẳng với khả năng xâm lấn mãnh liệt đến độ cứ chực kiếm tìm cái gì đó để giúp chúng thổi tung bay tất tật. Nỗi niềm tương tự thế đưa một số người đến tham vấn tâm lý.

Khi cảm xúc quá chừng ghê gớm, hãy lưu ý cẩn thận với bạn bè, người thân và niềm tin đặng giúp mình vượt qua các thách thức đáng sợ. Trước khi đập vỡ xiềng xích và mảnh miếng kim loại có trong mình.

Những âm thanh khuyến cáo tràn ngập đời sống hàng ngày của chúng ta. Luôn có điều gì đó bíp bíp, các dấu nhắc hoặc nói chung gây bực mình nhằm cảnh báo đang tiếp cận nguy hiểm đấy. Các suy tư của chúng ta có những giọng điệu ồn ào khi chúng ta nghe sự tĩnh lặng của đêm. Chúng thường đưa tới trạng thái trung tâm với những âm vọng mang tính tự hoài nghi, ngờ vực và đại diện cho biểu tượng bản thân tiêu tan hy vọng. Chúng ta nghĩ, làm thế nào mình có thể ngu ngốc đến thế… lấp đầy khoảng trống với hòa tấu của những điều nên, phải cơ chừng bất tận. Những suy tư lúc hoàng hôn chập choạng hình như luôn dội ngược tiếng ầm ĩ nhất.

Tất thảy chúng ta đều có khả năng cảm thụ âm nhạc đẹp đẽ, nếu chúng ta đích thị duy trì được sự hài hòa với tâm hồn mình.

Thả bộ về nhà khi mưa rơi trong đêm, ngang qua đường Hùng Vương nghe chò chỉ xoay nghiêng rớt bất chợt xuống đất.

Trong thanh vắng, chúng ta phát hiện thấy bình yên đến từ sự chấp nhận. Hiện thể từng khoảnh khắc, chẳng hề e ngại và thoải mái với con người mình đang là. Biết ơn và vui mừng với những gì mình có.

Sau rốt là chuyển đổi, thay thế; tiếng ồn ào, hỗn tạp rồi sẽ phai mờ, tắt bặt hẳn đi khi chúng ta tìm thấy nơi chốn chứa đựng, dung nạp hết chúng là cõi lòng mình. Quan điểm có thể ít nhiều khác biệt, song nó đẹp với mỗi một người chúng ta. Nó là một khoảng không gian tuyệt vời và đậm tính thôi miên mà mình cần hướng tới nhiều hơn.

Lợi lạc của trị liệu nghệ thuật

Đêm mùa hạ, thành phố với những ngọn đèn cứ tỏa sáng nỗi niềm bức bối
Đêm mùa hạ, thành phố với những ngọn đèn cứ tỏa sáng nỗi niềm bức bối

Trị liệu Nghệ thuật (Art Therapy) là một dạng tâm lý trị liệu sử dụng trung gian nghệ thuật như phương pháp truyền thông chính yếu. Các bệnh nhân được khuyến khích biểu đạt cảm xúc thông qua một dạng thức nghệ thuật, có thể là một bức tượng, một bức tranh hay một hình vẽ.

Mặc dù tự thân nghệ thuật luôn luôn là trung gian để mọi người biểu đạt cảm xúc, Trị liệu Nghệ thuật chỉ bắt đầu được thiết lập từ thế kỷ 20. Gần đây hơn, nó càng trở nên thông dụng và được nhìn nhận là hết sức hữu hiệu trong điều trị các nỗi đau sang chấn, stress cũng như các vấn đề xã hội.

Trị liệu Nghệ thuật làm việc ra sao?

Theo các nhà Trị liệu Nghệ thuật, bệnh nhân được chữa lành nhờ ở trong trạng thái sáng tạo. Làm ra một tác phẩm nghệ thuật làm tăng thêm sự phát triển của bản thân, khôn lớn và tự tin vốn là những yếu tố quan trọng cho sự phục hồi.

Trị liệu Nghệ thuật nối kết với các phương pháp tâm lý trị liệu do tiến trình sáng tạo đặng cải thiện sức khỏe tâm trí. Nó cũng là cách tuyệt vời để giúp bệnh nhân thoát khỏi bao rắc rối của đời sống hàng ngày.

Nó bao gồm những gì?

Các phiên trị liệu tầm 30 phút đến 60 phút và có thể diễn ra với các nhóm nhỏ. Nhà trị liệu khuyến khích bệnh nhân khám phá cảm xúc bản thân thông qua các chất liệu nghệ thuật khác nhau. Mục đích là tự biểu đạt, vì vậy không nhất thiết định hình việc học hỏi để tô, vẽ tranh tượng.

Các cuộc thảo luận diễn ra trong môi trường an toàn, ở đó bệnh nhân phát triển một quan hệ đáng tin với nhà tâm lý trị liệu và chầm chậm cởi bỏ các cảm xúc đầy ứ trong não bộ. Toàn bộ cuộc trị liệu triển khai trong vài tháng và bệnh nhân cũng được đề nghị tạo tác một số tác phẩm nghệ thuật ở nhà giữa các phiên trị liệu.

Nó được dùng khi nào?

Trị liệu Nghệ thuật được sử dụng trong nhà trường, bệnh viện, nhà tù và các cơ sở chăm sóc người già. Nó có thể giúp mọi người vun bồi hết sức giản dị lòng tự tôn và khuyến khích sự tự phát triển ở họ. Nó cũng có thể là chìa khóa trong điều trị một số vấn đề tâm thần nhất định.

Trị liệu Nghệ thuật có thể hỗ trợ trẻ em gặp khó khăn trong học tập, người đau đớn do tổn thương não bộ, hoặc các cá nhân trục trặc hành vi. Phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của vấn đề, lợi lạc của dạng thức trị liệu sinh lý này  được so sánh với các kỹ thuật khác như trị liệu nhóm.

Tại sao Trị liệu Nghệ thuật lại quan trọng đến vậy?

Trị liệu Nghệ thuật là phương thức tốt để giải phóng stress, làm giảm nhẹ nỗi đau đớn sang chấn, và điều trị các bất ổn về mặt cảm xúc. Ngày nay nó được dùng để giúp các bệnh nhân ung thư đối phó với trạng thái đau đớn cả thể lý lẫn tâm trí.

Lưu ý rằng, dạng thức tâm lý trị liệu này cũng hiệu quả trong điều trị rối nhiễu tâm thần cho người dính dáng với ma túy hoặc phục hồi do nghiện rượu. Nó cũng hữu ích với các vấn đề xã hội khi dùng trong nhà tù đặng trợ giúp đối tượng bị giam giải quyết những lỗi lầm quá khứ và sẵn sàng khởi sự một đời sống mới sau khi mãn hạn tù, được phóng thích. Kết quả, Trị liệu Nghệ thuật mang tầm quan trọng hớn đối với xã hội nói chung.

Nếu thích thử Trị liệu Nghệ thuật với bản thân hoặc người thân yêu chống lại stress hàng ngày, tại sao không thăm viếng các điểm trưng bày tác phẩm nghệ thuật tại địa phương bạn đang sống. Nó có thể chính xác là những gì mình cảm thấy cần thiết để mở khóa năng lực sáng tạo và tìm thấy cảm hứng vô bờ.

Cấu trúc gia đình, xã hội hiện đại và thực trạng đang thách thức tất cả chúng ta

Khi nhiệt lượng và nguồn lực tạo nên tổ ấm đã khác trước...
Khi nhiệt lượng và nguồn lực tạo nên tổ ấm đã khác trước…

Tình cờ đọc thấy bài phỏng vấn ông Phó Vụ trưởng Vụ Gia đình (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) nhân Ngày Gia đình Việt Nam 2013.

Những nhận định của lãnh đạo, phần nào cho thấy quan điểm nhìn nhận và định hướng chiến lược quá chung chung, nói hoài nghe mãi và nhất là chẳng phản ánh thật đúng đắn diễn biến phức tạp với nhiều biến động trong cấu trúc gia đình với xã hội hiện đại ngày nay.

Xã hội hiện đại khiến con người quay cuồng làm giàu, thu vén lợi ích, hưởng thụ cá nhân khiến đôi khi người ta quên mất giá trị gia đình, xao nhãng con cái, vợ chồng ít có thời gian dành cho nhau… Đó là nguyên nhân khiến cho chức năng giáo dục, chức năng tình cảm bị giảm sút.

Ngay cả người làm chuyên môn thì cũng thể hiện cái nhìn lớt phớt, tiếp tục chia sẻ nỗi niềm nuối tiếc mô hình gia đình truyền thống đi kèm với cái nhìn rằng gia đình hiện đại rất nhạy cảm, dễ bị tổn thương.

So sánh gia đình trẻ với gia đình truyền thống, TS Lệ Hằng cho rằng, vì những yếu tố trên mà sự bền vững của gia đình hiện đại bị đe dọa, tỉ lệ đổ vỡ trong hôn nhân gia tăng, con người dường như thiếu tin tưởng vào hôn nhân, dễ dàng chấp nhận những gia đình khiếm khuyết như làm mẹ đơn thân, ly hôn thậm chí là quyết định không kết hôn.

“Gia đình hiện đại rất nhạy cảm, dễ bị tổn thương. Trước đây, một gia đình truyền thống với nhiều thế hệ sống chung thường có tôn ti trật tự, những giá trị văn hóa được bồi đắp như “kính trên nhường dưới”, có được sự chia sẻ, điều hòa trong nếp sống và ứng xử giữa các thành viên ông bà – cha mẹ – con cái.

Còn một gia đình hiện đại chỉ có cha mẹ – con cái… tuy được độc lập về kinh tế, tự do về không gian nhưng thiểu hẳn đi cái phông văn hóa truyền thống, thiếu đi một “nếp nhà” cần thiết để tiết chế những mâu thuẫn, xoa dịu và giải quyết những bất đồng. Người trẻ khi đứng trước quyết định lập gia đình chưa biết cách trang bị kiến thức, kỹ năng khoa học và tâm lý để đối diện với những vấn đề phức tạp hậu hôn nhân” – TS Lệ Hằng phân tích.

Ở đây, trước mắt sẽ tập trung chỉ ra hai vấn đề cơ bản là chuyện người làm cha mẹ đang bị áp đảo khủng khiếp trước đổi thay của đời sống và hiện tượng các gia đình có mẹ rời gia đình, đi làm xa.

Đầu tiên, cảnh mẹ đi làm xa, thường xuyên vắng nhà và bố trở thành người đảm đương bếp núc, quán xuyến mọi thứ của gia đình không chỉ xảy ra ở đô thị mà còn là chuyện dễ bắt gặp ở nông thôn.

Ở Việt Nam, cơ chừng không hề nảy sinh xung đột quá lớn về các khía cạnh triết lý, đạo đức và kinh tế trên tiến trình hỗ trợ phụ nữ dấn thân giành quyền bình đẳng. Song vẫn còn hiện diện đó đây thật nặng nề mâu thuẫn giữa các bà mẹ, những người phụ nữ làm công ăn lương ở bên ngoài xã hội và đối tượng đặt để vai trò mình chủ yếu là quẩn quanh phục vụ trong nhà.

Chủ nghĩa nữ quyền và phong trào bình đẳng giới đã cho chị em một sự lựa chọn làm những gì họ muốn với tư cách nữ giới– không bị ràng buộc bởi các cấu trúc và định kiến xã hội mà còn được gây cảm hứng mãnh liệt từ những sự tự do về xã hội và văn hóa vốn không hề xuất hiện trong lịch sử dân tộc trước đây.

Dữ liệu tiếp tục được nạp vào và nó không thay đổi bao nhiêu: bất chấp những thứ tự do như thế, phụ nữ vẫn cứ tiếp tục bị mắc kẹt trong sự chuyển đổi hệ hình lần thứ hai với vô số việc lặt vặt không tên trong nhà so với cánh đàn ông, ngay cả khi sự cân bằng ấy đã đổi thay ít nhiều qua mấy năm trở lại đây.

Chúng ta cũng đang chứng kiến những người phụ nữ, vì các lý do nghề nghiệp, duy trì một sự xa cách thường trực với con cái mình để chúng sống với bố; sự lựa chọn này có thể làm hình thành một quan hệ hôn nhân hoặc về sau là sự đổ vỡ, ly dị.

Những người phụ nữ này đặc biệt tổn thương trước sự đánh giá của người phụ nữ tự hỏi làm sao là hình mẫu yêu thương khi rời bỏ con cái để theo đuổi một cơ hội nghề nghiệp– một cơ hội mà không ít đàn ông cũng từng thực hiện dài hạn.

Tuy vậy, các ông bố mong đợi việc mình hy sinh mối quan hệ với con cái và các bà mẹ lựa chọn con cái là trên hết. Và trong khi các ông bố sẽ nhận được lời tán tụng cho khả năng gà trống nuôi con thì các bà mẹ sẽ thường trở thành đối tượng bị săm soi, đánh giá, tức giận và thậm chí, bị đả kích chua cay nếu cô ta, bà ta lựa chọn ước muốn trao cho chồng mình trách nhiệm chủ yếu làm cha mẹ. Không có nhiều sự khác biệt giữa lựa chọn này với việc gửi con cái đi học nước ngoài, trừ khi đứa trẻ sống với bố nó.

Thông tin mới nhất cho hay, 50% hộ nông dân phải đi vay nợ; mỗi năm họ chỉ tiết kiệm được chưa tới 8 triệu đồng và người ta giật mình trước thu nhập của 70% dân số Việt Nam.

Rốt ráo, mỗi phụ nữ và gia đình họ phải lựa chọn cách nào tốt nhất cho gia đình cũng như cho chính bản thân; có nhiều cách để nuôi dạy một đứa trẻ và có nhiều cách để hạnh phúc. Có điều không nhất thiết phải đổ lỗi, cảm thấy tủi hổ hay phạm tội.

Lần nữa, khi nhìn thấy vô vàn phụ nữ sang trọng, uy quyền và đảm nhận chức trách tất bật đi công tác liên miên hoặc các chị em buôn thúng bán bưng, quanh năm suốt tháng hầu như bám trụ ở thủ đô để kiếm kế sinh nhai, chấp nhận bỏ mặc con cái và nhà cửa cho chồng ở nhà, tôi nghĩ rằng việc bận rộn, không có thời gian  tuyền đừng xem là chuyện cá nhân, riêng tư.

Tôi không chắc các cặp vợ chồng, bố mẹ trẻ ở Việt Nam có làm việc nhiều giờ hơn các vợ chồng, bố mẹ trẻ ở các nước không, song dễ nhất trí là họ làm việc nhiều hơn thế hệ bố mẹ trước đây.

Trong khi dễ dàng thấy stress nảy sinh do làm việc quá mức hết sức riêng tư thì thực tế các triệu chứng như cáu gắt, trầm cảm, lo lắng và mất ngủ kèm kiệt quệ tinh thần ít là sự thất bại cá nhân so với dấu chỉ bộc lộ các hệ thống xã hội và kinh tế trục trặc về mặt chức năng.

Với cách thức vận hành đất nước bất ổn và nền kinh tế khủng hoảng như hiện nay, thực trạng không đảm bảo an sinh xã hội càng làm cho cấu trúc gia đình thêm phần gây nên bao hiệu quả tiêu cực chung.

Có lẽ, chúng ta dễ tạo được thời gian để sống với chồng/ vợ và con cháu mình theo hướng tập trung nhiều hơn vào chất lượng các mối quan hệ.

Nếu đặt để sang bên các mối quấy nhiễu khác không thể làm mình bị thu hút vào và hoàn toàn cống hiến bản thân dành cho gia đình và người thân xác đáng hơn, nói từ trái tim mình, vui vẻ cùng nhau, và làm việc như một đội nhằm giải quyết hàng đống vấn đề khó khăn xảy đến với mỗi gia đình thì chúng ta có thể giữ vững được khả năng duy trì gia đình an toàn, bền vững.

Bởi việc nhìn thấy bản chất rộng lớn hơn của điều đã đoán định trước rồi, chúng ta đạt được sự thư thái, buông xả. Hàng triệu triệu gia đình đang đau đớn bởi cùng một thách thức như nhau.

Khi cam kết với chính mình nhằm kiến tạo cuộc sống lành mạnh, cân bằng và tích hợp nhiều hơn, chúng ta thậm chí có thể cung cấp một mô hình cho các cặp vợ chồng và gia đình khác đặng cùng chia sẻ các mối quan tâm chung.

Một nhắc nhở về thói ơ thờ và chuyên môn dang dở

Sáng tươi tiền đồ, mơ hồ định mệnh
Sáng tươi tiền đồ, mơ hồ định mệnh

Việc phục hồi của thân chủ, bất kể kiểu trị liệu gì, đa phần phụ thuộc mức độ cam kết đến đâu của cá nhân nhà trị liệu. Thông điệp ấy nổi lên từ nghiên cứu tiến hành bởi các khoa học gia thuộc hai trường đại học Brigham Young và Ohio ở Hoa Kỳ.

Tác giả John Okiishi cùng đội ngũ cộng sự đã kiểm tra dữ liệu đời thực của 1.841 thân chủ là sinh viên gặp trục trặc, vướng mắc các vấn đề trải dài như nỗi nhớ nhà sầu thảm cho tới rối loạn nhân cách, những người đã làm việc với 56 nhà trị liệu tại một trung tâm tham vấn của một trường đại học tầm cỡ. Trước mỗi phiên trị liệu, các thân chủ hoàn thành bảng hỏi thiết kế nhằm nắm bắt sự tiến bộ và khả năng phục hồi của họ.

Không phát hiện thấy ảnh hưởng bởi giới tính nhà trị liệu, tầm mức/ dạng đào tạo, hoặc định hướng lý thuyết (Nhận thức hành vi, Nhân văn hay Tâm động) đối với sự phục hồi của thân chủ. Tuy vậy, có những sự khác biệt rất lớn giữa tác động tiêu biểu đối với thân chủ và khoảng thời gian trị liệu.

Một thân chủ gặp một trong ba nhà trị liệu hàng đầu (tính trung bình) khá dễ cảm thấy tốt hơn trông thấy sau một vài tuần trị liệu. Đối lập lại, một thân chủ gặp một trong ba nhà trị liệu thuộc nhóm kém nhất thì tính trung bình, cùng cảm nhận, khả năng có thể tồi tệ, sau thời gian gấp 3 lần trị liệu. Phạm vi của tính khốc liệt trong các vấn đề khi bắt đầu trị liệu tấn công là tương tự nhau với các nhà trị liệu.

Nhóm tác giả nghiên cứu kết luận, “điều thuộc các nhà trị liệu thành công nhất và cách thức họ làm việc, độc lập với lượng thời gian họ trải qua với các thân chủ, mang một tác động đầy ý nghĩa… Có một nhu cầu khẩn thiết để phải chú ý tới tính hiệu quả của cá nhân nhà trị liệu và đây là thời điểm các nhà lâm sàng hoan nghênh các nghiên cứu như thế này.”

Cũng cần biết thêm một thông tin cập nhật, rằng những người đang được đào tạo tâm lý lâm sàng tỏ ra trang bị tốt hơn so với những nhà trị liệu kinh nghiệm lâu năm cả về kiến thức lẫn kỹ năng– chí ít với nghiên cứu thực hiện tại Đức.

Không hoàn toàn khó hiểu nếu chúng ta nhận ra thực tế là trong lĩnh vực thực hành y khoa, ngoài người làm phẫu thuật và điều dưỡng tiến bộ lên theo thời gian thì đa phần các bác sĩ tỏ ra ít hiểu biết kiến thức hẳn đi khi khoảng thời gian rời trường đại học càng xa.

“Lieben und arbeiten”

Freud từng được hỏi rằng một người bình thường thì nên có khả năng làm thật tốt điều gì. Người hỏi chắc chắn nghĩ rằng sẽ nhận được câu trả lời rắc rối. Nào ngờ Freud, theo lối cộc lốc quen xưa của ông, nghe nói đã đáp lại: “Lieben und arbeiten” (yêu thương và làm việc). Thật đáng bõ công cho công thức đơn giản này; mình càng cảm thấy sâu sắc hơn khi suy tư về nó. (Erik E. Erikson, 1950).

Đất trời bao dung, lòng người khôn cùng...
Đất trời bao dung, lòng người khôn cùng…

Lại nói về vẻ mê hoặc phụ nữ với trai hư

Như chưa từng xảy đến chuyện chi...
Như chưa từng xảy đến chuyện chi…

Chuyện này không hoàn toàn mới, vốn từng kể khá chi tiết rồi song có thể một số người vẫn chưa hề hay biết gì, nên chi tôi vẫn nhận được thắc mắc như cũ, để tiếp tục cung cấp thông tin lần nữa về vai trò của các nội tiết tố trong việc phụ nữ cảm thấy hấp dẫn trước các gã trai ăn chơi đầy số má (bad boy).

Mối quan hệ cặp đôi này đã tạo ra biết bao tò mò. Rằng đúng là gã đó hấp dẫn, gợi tình, đẹp trai và ngông cuồng, bạo dạn lắm song gã đó thiếu để tâm, chẳng muốn duy trì quan hệ như nhất, thích lăng nhăng nên khó đảm bảo độ tin cậy cho phụ nữ nào đang cần hẹn hò và ngóng tìm ý trung nhân cho một mối quan hệ lâu dài.

Đối lập quan niệm thông thường, định kiến về trai hư như thế không quá lan rộng như mình tưởng. Nghiên cứu chỉ ra khuynh hướng phụ nữ thích một gã trai hư đích thực chỉ trong thoáng chốc, một khoảng nhất định thôi. Tính tạm thời diễn ra theo cách tái lập một lần trong tháng: phụ nữ bị hấp dẫn dần suốt thời kỳ rụng trứng.

Vậy là, với thôi thúc hẹn hò nói chung của phụ nữ khi đi tìm một bạn tình đem lại độ tin cậy, đảm bảo nâng đỡ và chăm sóc cho cô ta và con cái sau này, câu hỏi thách thức nằm ở chỗ: tại sao chị em đang kỳ rụng trứng muốn bắt cặp với một gã mang các yếu tố trái ngược hẳn? (Nếu thích thì tham khảo thêm “hiệu ứng Beer Goggles“).

Nhóm khoa học gia tại đại học Texas ở San Antonio (Hoa Kỳ) đã hỏi xem phụ nữ nhìn nhận hồ sơ hẹn hò trực tuyến một gã là trai hư hay đối tượng đáng tin cậy trong các giai đoạn dễ rụng trứng cao và thấp.

Chị em tham gia được đề nghị cho biết họ đoán mình mong đợi thế nào về người đàn ông biết chăm sóc con cái và bao quát việc nhà cửa. Khi phụ nữ càng tiến gần đến kỳ rụng trứng, họ nghĩ người đàn ông hấp dẫn và vô lại (sexy cad) sẽ mang chứa nhiều hơn các thuộc tính trách nhiệm liên quan đến gia đình.

Điều đó chứng tỏ, dưới tác dụng nội tiết tố thời kỳ rụng trứng, phụ nữ điên đảo trong suy tư rằng các gã trai đặc trưng hư sẵn sẽ đích thực thay đổi thành người yêu tận tụy và những ông bố tốt.

Liệu nói như trên thì phụ nữ chỉ việc từ bỏ đừng hẹn hò suốt thời kỳ rụng trứng ? Không phải thế. Cần sự phòng ngừa từ một người bạn đáng tin có thể làm sạch những thấu kính hoang tưởng do sự căng phồng thời rụng trứng.

Trong một nghiên cứu khác, các nhà nghiên cứu để phụ nữ tương tác trực tiếp với các nam diễn viên đúng vai trai hư và một người bố đáng tin cậy, khi đang thời kỳ rụng trứng và vào lúc khả năng sinh sản thấp.

Giống trước đấy, người phụ nữ đang kỳ rụng trứng nghĩ rằng trai hư và không phải người bố đáng tin cậy có thể là một người yêu bền chặt hơn và một người bố tốt hơn. Song trường hợp này chỉ đúng khi cô ấy từng là người yêu của gã kia. Khi được đề nghị cho biết kiểu làm bố của gã trai hư sẽ làm gì khi anh ta có con với người đàn bà khác, phụ nữ dễ dàng chỉ ra nhiều khiếm khuyết của gã trai hư.

Nôm na, nếu không chắc thời kỳ căng phồng khi rụng trứng liệu có làm mình lầm đường lạc lối, hãy thử tưởng tượng gã trai hư đang hẹn hò với bạn mình. Nếu anh ta cơ chừng không kiên định và đáng tin với cô kia, anh ta sẽ chẳng có cơ nào cặp đôi cùng với mình cả đâu nhỉ.

Lời cuối, đây là bài viết cùng chủ đề cách đây tròn trèm một năm.

Thực tế diễm tuyệt trong chiếc hộp

Albrecht Dürer - The Large Piece of Turf, 1503
Albrecht Dürer – The Large Piece of Turf, 1503

Tôi chắc chắn bản thân có lắm món hơn những thứ thấy cần thiết. Song theo trải nghiệm riêng tư không ít lần thì chúng ta luôn mang vác quá nhiều đồ so với suy tư mình lượng định.

Chuyện chuyển nhà từ năm nào xa lắc dạy cho tôi về tầm quan trọng của những chiếc thùng carton; thiếu chúng, tài sản đáng giá duy nhất là sách  vở biết sắp xếp vào đâu cho thật gọn gàng để chuyển đi nhanh chóng, tiết kiệm biết bao công sức gói buộc, mang lên, đặt xuống.

Lạm dụng mãi thành câu cửa miệng quen thuộc, mọi người cứ hay nhắc tới cụm từ “tư duy ngoài cái hộp”. Tôi đồ rằng, phải thoát ra từ đó thì mới suy nghĩ một cái gì rốt ráo khác biệt được. Thay đổi nhận thức, thay đổi viễn tượng. Sử dụng năng lực sáng tạo để xác lập lại các câu trả lời. Dường như thiên hạ chẳng thèm muốn vượt ra khỏi sự giam hãm của chiếc hộp- cuộc đời. Cũng còn nhớ đâu trong một bộ phim xem trực tuyến, nhân vật triết lý rằng cái gì không thoát ra được cũng là một dạng nhà tù giam hãm mình mà thôi.

… Một câu chuyện ấn tượng. Sự mù và lý tưởng. Người đàn ông Anh quốc đến tuổi 52 mới được ghép giác mạc.

Suốt đời mình, ông cố gắng hình dung ra cảnh vật trong thế giới. Ông mong mỏi cái ngày mình có thể nhìn thấy… Song cuộc phẫu thuật thành công lại kết thúc đời ông hết sức bi kịch… Ông nói rằng ông lưu ý ngày càng nhiều những bất toàn trong mọi thứ, và dự tính kiểm tra những điểm không đúng quy cách nhỏ nhặt và rõ ràng trong sơn và gỗ, khiến ông thấy khó chịu, thể hiện mong đợi hiển nhiên về một thế giới hoàn hảo hơn thế. Thích các màu sáng song ông dần trở nên trầm uất khi ánh sáng mờ phai. Chứng trầm uất hiển lộ. Ông từ bỏ lối sống hoạt bát và mất sau đó ba năm.

Theo bài báo, trái tim người đàn ông tan vỡ vì sự xấu xí của thế giới; minh họa  tinh tuyền nhất cho sự thất vọng của kẻ lý tưởng, và cũng là đối tượng kết nối miên viễn giữa chủ nghĩa lý tưởng với sự mù quáng.

Cứ y lời tác giả, bức tranh bên trên tỏ lộ tài hoa cả trong bàn tay lẫn đôi mắt nhìn của họa sĩ; rằng không chỉ với người đàn ông bị mù, chúng ta cần tiếp tục học hỏi để nhìn thấy rõ ràng mình thật tối dạ trước khi họa sĩ cho thấy nét vẻ phấn khích của bức tranh cây cỏ thiên nhiên.

 … Song không có những chiếc hộp, chúng ta không thể mang chuyển các đồ dùng. Hầu hết thế giới được tạo dựng cho sự tiện lợi, và theo cách để chúng ta thực hiện chức năng hiệu quả nhất. Chúng ta cần tính chắc chắn và dự đoán được. Đôi khi chúng ta khoét sâu đặng nhìn vào bên trong hộp song chúng ta vẫn còn cần đến chúng. Thật khó tưởng tượng toàn bộ thế giới sống “bên ngoài chiếc hộp”.

Bao điều tốt lành và xinh đẹp đến từ những chiếc hộp. Các giá trị, tính cách và cảm nhận của chúng ta về cái tôi đều chứa đựng trong những chiếc hộp. Không có chúng, chúng ta tất thành kẻ mắc tâm thần phân liệt hoặc các rối loạn tính cách.

Vì thế, trước khi “thoát ra ngoài chiếc hộp”, hãy chắc chắn mình biết các chiếc hộp ở đâu và trong đó chứa những gì. Thảng hoặc, chúng ta cần đổi mới, sáng tạo và thay đổi tư duy song trước khi đến đó hãy đoan chắc kiểm tra tính thiện lành nằm bên trong các chiếc hộp của mình. Lý do: chúng nắm giữ đôi điều hết sức đáng trân quý.

Tự phản ánh là yếu tính cho sự thay đổi hành vi. Hiểu biết mình là ai và tại sao mình thực hiện những gì đang tiến hành có thể thúc đẩy sự bừng ngộ nội tâm. Câu trả lời muốn tìm kiếm dễ chừng nằm ngoài tiến trình suy tư song đừng nhanh chóng loại bỏ căn cốt, bản chất của chính mình.

Nhà người cười dưới trần gian, hồn người tưới tắm muôn vàn thương yêu.
Nhà người cười dưới trần gian, hồn người tưới tắm muôn vàn thương yêu.