“Tâm viên, ý mã”: làm thế nào để lòng mình tĩnh tại, yên an ?

Núi cao, phố xa, làng khuất bóng; những phận người rong ruổi với buồn vui…

Sáng Mồng Một Tết Giáp Ngọ 2014, Năm Mới này mở lòng ra với gió muôn phương, cảm thấy sự hối thúc của thời gian nhịp cùng nhu cầu yêu thương nhân quần quá đỗi. Anh gọi tên em yêu dấu biết bao lần: từ bi.

Thích những khoảng thời gian một mình kéo dài trong yên lặng; hít lấy một hơi thở mát lành đặng nghĩ về điều diễm tuyệt ấy. Ngay cả khi mình đủ năng lực để ngồi xuống với nội tâm thanh tĩnh, tựa mọi người vậy, ta phải làm việc với cái gọi là ‘tâm viên, ý mã’ (tâm nhảy nhót như khỉ, ý nghĩ lồng lộn như ngựa) miêu tả trạng thái tâm trí cứ không ngừng tán gẫu, miên man chuyện trò chẳng dứt. Tiếng líu lo, ríu rít, rộn ràng này là nỗ lực tốt nhất ở trong lòng đặng xử lý những gì đang xảy đến với đời và kiến tạo một cuộc sống hoàn mãn, phong nhiêu, sung túc; xét khía cạnh tồi tệ, nó dung chứa, lưu giữ các nỗi sợ hãi, lo âu và vô vàn kiểu lối tương tác cũ càng cùng tha nhân, thiên hạ và rất đơn giản cứ mắc kẹt, nghẹn ứ của đủ thứ chất liệu đậm tính lịch sử, thiếu tích hợp và chưa được xử lý rốt ráo.

Như một nhà tâm lý trị liệu và nghiên cứu tỉnh thức (mindfulness) đam mê dấn thân, đã đầu tư thời gian rồi gắng sức bền chí triển khai thực hành thường xuyên và liên tục đặng huấn luyện thân xác lẫn tâm trí mình đạt được trạng thái đích thực tĩnh tại, yên an và lắng đọng trong lòng. Khi chia sẻ, nhiều người thổ lộ rằng trải nghiệm cho thấy họ không có khả năng làm tâm trí mình lặng yên lâu hơn vài ba phút giây, khoảnh khắc. Vậy chúng ta làm sao để nuôi dưỡng sự tĩnh lặng và lắng đọng đây?

Trước hết, cần tiến hành dõi theo rồi cởi bỏ, buông thả chất liệu chứa chất lịch sử cùng những cảm xúc, suy tư không ngừng tuôn chảy thì nó ắt sẽ giúp mình hạ tải, ổn định hệ thống thần kinh nhằm tạo ra một cái nhìn thoáng qua điều đang ẩn kín dưới tất cả thông tin riêng tư ấy. Chúng ta có thể làm việc nghiêm túc cùng các vị thầy tâm linh, nhà tâm lý trị liệu, hoặc viết nhật ký hay tiến hành bất kỳ dạng thức hướng dẫn đào xới và chữa lành các mẫu hình này.

Thứ đến, thành phần rất quan trọng khác là chuyện thiền tập đều đặn. Một thực hành thường xuyên và liên tục cho phép ta có cơ hội lần nữa, làm việc với tiếng rì rầm, líu lo mải miết đặng trải nghiệm đời sống xác quyết trạng thái tĩnh lặng hiện diện sâu kín dưới vô vàn ồn ào, bắng nhắng. Thuộc công việc xử lý đối thoại nội tâm không ngừng khai triển là điều ta phải luôn lưu tâm: sự băng qua, trôi đi của vô số cảm xúc và suy tư này khác. Chúng ta chú ý sự kiện rằng một số trong chúng thú vị thật, rồi không gắn dính bản thân vào quá chặt với bất kỳ suy tư, cảm xúc nào.

Thiền tập hướng ta đi vào trải nghiệm không gian nội tại trong lòng luôn thật rộng rãi, bát ngát. Rốt ráo, chúng ta có thể nhìn thấy chính mình lớn lao và nhiều hơn là chỉ duy mỗi các suy tư và cảm xúc. Chúng ta có thể trải nghiệm phần bất diệt, tồn còn mãi mãi vượt trên thời gian và không gian. Chúng ta đắm mình vào những chiều kích kín thẳm của hiện thể và phát hiện thấy các sự thật sâu xa. Các sự thật tâm linh phải được trải nghiệm và nắm giữ rõ ràng chứ không đơn thuần là một ý tưởng quá thừa sức lực tác động mạnh mẽ, quyền năng.

Nhiều người chúng ta thưởng thức hương vị khó quên khá ngắn ngủi của sự bành trướng này. Chúng ta thường mở lòng kính phục, nể trọng đời sống khi mình nhìn thấy một em bé, hoặc ngắm cảnh hoàng hôn, hay chầm chậm uống một tách trà tuyệt hảo. Sự kính phục này có thể là cánh cổng dẫn đưa ta với sự kết nối sâu xa hơn đó.

Dùng các công cụ khám phá chất liệu lịch sử thuộc tầng bậc vô thức và một sự thiền tập đều đặn có thể giúp tất cả mọi người chúng ta trên con lộ triển nở, trở thành tất thảy những gì mình có thể và mình muốn là. Các công cụ này giúp ta hiểu biết các nguồn lực nội tại chứa sẵn trong lòng mình, đưa mình quay về với cái toàn thể đang tồn tại bên trong và giúp mình xác lập, định hình rõ ràng mục đích việc sống trên đời, giữa vô vàn chung đụng của cõi ta bà trần ai.

4 thoughts on ““Tâm viên, ý mã”: làm thế nào để lòng mình tĩnh tại, yên an ?

  1. một lần nữa, không có gì để nói về chuyện tâm-ý, viên hay mã nhưng không thể ngăn mình thốt lên những từ cảm thán với chú thích ảnh: “hay quá!” 🙂

    1. Rứa là vui rồi, cần chi nhiều lời dự tính chua thêm mí lại tăng cường tình thương mến thương.–

      1. dạ, tăng cường nữa thì quá sức, gánh hông nổi 🙂

        chúc mừng năm mới, chú Toàn.
        chúc Tâm Ngã năm mới sẽ có nhiều điều mới mẻ, thú vị.

        1. Cảm tạ sự ủng hộ thiệt tình nhiệt liệt của độc giả hubapipi. Cũng mến chúc đằng ấy năm nay tạo được nhiều thêm dấu ấn nhân ái trong lòng các em nhỏ vùng cao khi đội ngũ tình nguyện viên đặt bước chân an nhiên lên nơi chốn xa xôi, cách trở.–

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s