Nhắn (61): Chưa kịp nhỏ dãi hết mùa yêu…

Không có gì vội vàng; chưa kịp nhỏ dãi hết mùa yêu thì bao điều đã tiện dịp hiếm hoi đắng cay này mà ưu đãi nhân quần trong cộng đồng bằng các mặt hàng độc đáo…

Tháng Tư lắc lư trên chiếc xe ngựa thồ dài xộc xệch, đêm phố núi lạnh teo hết sạch mọi háo hức.

Ai đó từng phát ngôn rằng, không có điều gì khá thực tế cho bằng một lý thuyết ngon lành cành đào. Thiết kế vì điều tốt; quyền lực của sự thứ tha…

Người nói, ăn đi em; người nói, uống đi anh…

Khi ca từ ấy vang lên thật thiết tha trên xe bus, mọi thứ trở nên hết sức rõ ràng; bài hát du dương không thuần túy kêu gọi người trẻ yêu đương lứa đôi mà còn giúp tôi nhận ra thế giới này đang tạo dựng niềm vui nỗi khổ dưới dạng đánh thức giác quan căng tràn khá dễ dàng.

Mãi mãi, cơn đói khát thèm ngàn năm chưa thỏa.

Khi nghĩ mình bị lôi kéo ‘đánh mất’ sự kiểm soát, kỳ thực đấy là trạng thái đang không muốn kiểm soát; bởi vì đích thực thì chúng ta luôn luôn ở trong trạng thái kiểm soát những gì bản thân muốn hay không muốn.

Ham hố ăn uống quá mức cần thiết có thể trở thành một dạng nghiện ngập, vốn là nguyên nhân tạo nên béo phì, khiến nảy sinh nhiều vấn đề rắc rối cho sức khỏe của chính bản thân.

Làm sao ngừng việc thèm ăn muốn uống ghê gớm thế?

Trước tiên, người ta phải nhìn thấy rất tỉnh thức và thiệt rõ ràng các bất lợi của việc tống nạp mê mải vốn trái ngược với nhiều lợi lạc nhờ ăn uống lành mạnh. Những đối lập sắc cạnh này nên luôn được kiên quyết giữ gìn trong tâm trí sao cho thói quen gợi lại chúng ngày càng sẵn sàng khởi lên nhanh chóng, trước khi thói quen chạm mó tới thức ăn xảy đến hết sức vô tâm, đột ngột. Thứ đến, người ta phải ý thức rằng không phải mình chẳng dừng chuyện ăn uống được, vì sự thật là người ta luôn luôn có sự kiểm soát; không ai, rốt ráo thôi thúc mình buộc phải ăn uống. Chỉ là do chúng ta tưởng tượng mình không kiểm soát nổi; chúng ta không phải là nô lệ của những xung năng tham lam, thèm khát ăn uống. Chối bỏ quyền năng thường hằng lựa chọn chúng ta có là tiếp tục lưu giữ niềm tin tồi tệ hướng về chính mình. Tự chúng ta nạn nhân hóa bản thân trước khi chúng ta thấy mình là các nạn nhân.  Luôn luôn có đủ thời gian để cải tạo, đòi lại sự tỉnh thức và năng lực kiểm soát!

Nhận diện toàn bộ sự thật về thực phẩm và mối quan hệ của mình với nó. Bất luận mình đã đương đầu bao lâu với thực phẩm thì không nhất thiết phải kéo dài khổ sở với vấn đề ăn uống, cân nặng và hình ảnh cơ thể.

Mô tả cuộc chiến thao diễn bên dưới lớp vỏ của thao thức đấu tranh với sự tăng cân, thừa mỡ, bụng phệ, cơ thể phát phì là cuộc đấu giữa cái tôi (những tán gẫu liên hồi tiêu cực trong đầu) và yếu tính (tia sáng, ánh lửa thiêng liêng ẩn tàng với mỗi người). Điều đó gây nên đau đớn bởi cuộc chiến này cắt bỏ, chuyển dời chúng ta đi tới nghỉ ngơi thoải mái, tự do thưởng ngoạn khỏi các mẫu hình vô thức cũng như vô vàn thứ đang bị điều kiện hóa; trong trạng thái tính thiêng này, chúng ta trải nghiệm sự yên an, vui tươi ứng hợp với mỗi một khoảnh khắc sống còn khó có thể bị bẻ gãy khỏi bản thân. Đây là cuộc chiến kháng cự chống lại sự chấp nhận; cái tôi đối nghịch với yếu tính; hoang tưởng bản thân với xung năng tiến hóa thực chất; mẩu mảnh nhỏ nhặt của bản ngã về sự thật dính dáng với thức ăn và thân xác hơn là tổng thể bức tranh sự sống sáng giá.

Trong nỗ lực né tránh và không ngừng sợ hãi tăng cân, bản ngã hiển thị dưới dạng ca thán không ngớt là sự biểu lộ của tiếng nói nội tại đánh giá và la mắng cách thức cơ thể mình đang là… Liên quan với thức ăn, cái tôi thông qua hình thức đứa trẻ kiếm tìm khoái lạc, van nài, dụ dỗ và kêu gọi chúng ta thỏa mãn ngay và luôn…

Lần nữa, tại sao chúng ta thích nói về thiền tập mí lại Zen, yoga đầy cao quý, lung linh trong khi mình thậm chí không thể bẻ gãy một thói quen rõ ràng xấu xa, tệ hại? Mỗi lần lặp lại các lựa chọn tiêu cực, như chuyện ăn uống mê mải, hút xách vô độ, chơi bời thả giàn, v.v… là chúng ta củng cố thêm các trạng thái nghiện ngập. Để vượt thoát các thói quen xấu tệ hết sức ngoan cố, đòi hỏi tạo ra các thói quen tốt lành càng kiên quyết hơn.

Cần vun bồi thói quen mới tự động di chuyển vào trạng thái tỉnh thức hàng ngày. Tái kết nối với căn cốt con người chúng ta là cách thức tuyệt vời cho mình sức mạnh cần thiết khi đương đầu với mọi tình huống khởi lên làm ta yếu mềm, và trợ giúp bản thân đủ năng lực giải quyết các vấn đề riêng tư.

Bố mẹ dễ ly dị khi con mắc Tự kỷ?

Thực tế, hầu hết bố mẹ có con mắc rối loạn phổ tự kỷ (TK) đều ý thức sâu sắc về những vấn đề kéo theo sau chẩn đoán cũng như mức độ căng thẳng tinh thần (stress) ảnh hưởng tới cuộc sống hôn nhân- gia đình; thậm chí, nhiều cặp vợ chồng cơm không lành, canh không ngọt trước đó rồi thì TK càng dễ khiến họ lo ngại đây là yếu tố dễ gây căng thẳng thêm và làm đổ sụp mọi thứ, v.v…

Cho dẫu chẩn đoán con cái mắc TK thể hiện biến cố đời sống lớn lao như bất kỳ chuyện gì khác xảy đến thì việc con cái mắc TK là sự kiện không ngừng thách thức bố mẹ trẻ cũng như toàn thể gia đình. Nên chi, nếu một cuộc hôn nhân mà vững bền thì cặp vợ chồng cùng nhau vượt qua cơn bão tố và làm cho gia đình thêm củng cố. Song với các cặp đã gặp trục trặc sẵn rồi thì TK là tác nhân gây stress đủ có thể trở thành điều làm oặt ẹo, gãy đổ; và với các cặp này, TK là lý do khác để ly dị.

Không ít người trong cuộc nhận ra rằng ly dị có thể tạo nên hệ quả tích cực cho con cái, tức điều ấy có tác dụng tích cực với bố mẹ. Nếu bố mẹ hạnh phúc thì có thể họ càng giỏi giang hơn trong việc tập trung vào các chiến lược và cách can thiệp giúp con cái mắc TK. Nghiên cứu cho thấy, không có sự tăng lên tỷ lệ ly dị: 64% trẻ mắc TK sống với bố mẹ kết hôn hoặc bố mẹ nhận con nuôi so với tỷ lệ 65% trẻ không bị chẩn đoán mắc TK.

Một số bài học có thể rút ra từ trường hợp bố mẹ đã ly dị có con mắc TK.

– Chẩn đoán con mắc TK gây nên stress trong nhiều cách khác nhau mà không phải luôn rõ ràng, và stress có thể là nghiêm trọng. Ngoài ra, con mắc TK thường làm thay đổi toàn bộ sinh hoạt gia đình chứ không chỉ liên quan đến mỗi cuộc sống hôn nhân mà thôi; bởi nó có thể thay đổi quan hệ với bạn bè, gia đình nội ngoại hai bên và cả đồng nghiệp nữa. Chuyện này diễn ra nhiều tháng, đôi cả cả năm trời rồi người ta mới chấp nhận được cũng như dần họ mới thích nghi với mức độ stress mới thường đi kèm với chẩn đoán TK.

– Nếu mình biết stress do chẩn đoán TK đem lại có thể khiến chuyện ly dị xảy ra thì có lẽ mình cần học cách để điều chỉnh và làm dịu bớt stress và tạo điều kiện thuận lợi để nâng cao các sức mạnh của cuộc sống hôn nhân. Nếu mình biết cách stress tác động đến người kia và bằng những cách nào thì mình có thể đoán trước và làm giảm nhẹ tác động của stress.

– Tiếp xúc với các tổ chức hỗ trợ gia đình có con mắc TK và nói chuyện với bố mẹ cùng hoàn cảnh để tâm sự rồi lắng nghe cách họ đương đầu với stress.

– Chẩn đoán con mắc TK không đồng nghĩa rằng cuộc hôn nhân sẽ thất bại, đổ vỡ nhưng stress đích thị là yếu tố với nhiều cặp vợ chồng. Trong mỗi cuộc hôn nhân đều tồn tại những nền tảng cho ly di; mẹo ở đây là tìm ra, và tiếp tục tìm ra, nền tảng cho hôn nhân bền vững.

Nhìn chung, có thể nhận thấy rằng TK là vấn đề của gia đình, và rất nhiều khi đây là câu chuyện của ranh giới, giá trị hôn nhân- gia đình cũng như tình yêu thương của bố mẹ với con cái.

Mặt khác, nghiên cứu cho thấy có mối tương quan giữa gia đình giàu có và tỷ lệ con cái mắc TK đáng quan tâm thực sự bởi chí ít các hàm ý mà nó chỉ ra: tỷ lệ trẻ con nhà nghèo không được chẩn đoán cũng như mức độ áp lực trong đời thường mà bố mẹ chúng phải chống chọi.

Áp lực khởi tạo nên nhiều khía cạnh hết sức khác biệt. Mỗi một gia đình rồi sẽ tìm ra cách thức phù hợp để giải quyết vấn nạn. Như những gì mà các cặp vợ chồng đã ly dị cũng như bố mẹ có con mắc TK bên trên chỉ ra, tiến hành các bước đi thích hợp để làm thuyên giảm sự tác động của stress là chìa khóa căn bản, đồng thời có thể nó còn cho hôn nhân một cơ hội tốt hơn để thành tựu như ý hoặc đảm bảo mình có thể tiếp tục chịu đựng tiếp tục được.

Định khung tâm trí mình: không hề dễ nghĩ như dự tính

Muốn biết được thích hợp trình độ nghiên cứu và thực hành có thể đưa ra kiểu câu hỏi như này:

1) Nếu anh đột ngột thấy mình sắp chết với nỗi đau đớn ghê gớm, mà đích thực dễ là thế lắm, Pháp (Dharma) nào anh sẽ thực hành nhằm đảm bảo trạng thái yên an, lần tái sinh tốt lành hơn, hoặc thậm chí giải phóng?

2) Nếu một người yêu thương đột ngột sắp chết với nỗi đau đớn ghê gớm, mà đích thị dễ là thế lắm, Pháp nào anh thực hành sẽ giúp đảm bảo trạng thái yên an, lần tái sinh tốt lành hơn, hoặc thậm chí giải phóng?

Không có khả năng đưa ra đầy tự tin một câu trả lời nhanh chóng, rõ ràng và tốt lành tất sẽ khiến anh ta nhận ra mình nên nội tâm hóa trí tuệ và lòng từ bi của Pháp lên thêm nhiều hơn nữa.

Nhân một cơ hội hợp tác và chia sẻ kiến thức chuyên ngành

Không phải lần đầu được mời gọi trả lời phỏng vấn báo chí (mạng, giấy, truyền hình, radio, v.v…) song trải nghiệm tí chút với vụ trao đổi rồi văn bản cuối cùng lên khuôn thế này khiến tôi vẫn muốn nghĩ ngợi đôi chút.

Trước hết, cần nói ngay để tránh hiểu nhầm rằng dạng chủ đề bài báo quan tâm cũng như thực tế làm việc với bạn phóng viên liên quan hoàn toàn không cần bàn thêm gì, bởi sự ổn thỏa của thủ tục giao tiếp và mục tiêu hướng tới quá đơn giản. Đích thực, đây chỉ là cái cớ gợi hứng nhìn ra, nói rõ hơn về đôi điều bấy lâu quan sát từ góc độ hành nghề tác nghiệp cá nhân mà thôi.

Thay vì đặt câu hỏi chẳng tệ lắm rằng làm sao truyền thông kiến thức cùng hiểu biết chuyên ngành cho thật hiệu quả, đạt chất lượng tốt nhất với quảng đại quần chúng; băn khoăn thiết thân hơn e chừng nên là: bằng cách nào chúng ta có thể tạo ra nền tảng căn bản cho các cuộc trao đổi sắc sảo, thông minh nằm bên ngoài nhóm hội chuyên môn?

Theo thói quen và thông lệ, thường chúng ta theo sát rốt ráo các thông điệp muốn chuyển tải khi ai đó muốn lắng nghe điều mình thích trình bày. Giới thiệu nghiên cứu với đồng nghiệp tại một hội thảo; giảng giải với sinh viên về các lý thuyết tâm lý; thách thức hơn hẳn, trao đổi trực tuyến, như với một phóng viên muốn biết ý kiến chẳng hạn. Dĩ nhiên, ngay một cuộc hội thảo đa ngành thôi đã thừa sức làm thay đổi thông điệp cực kỳ kịch tính. Tương tự, chúng ta thích nghi cách truyền thông phù hợp mức độ kiến thức hay tính chuyên gia của lượng khán giả này đặng điều chỉnh nó với những ai không phải nhà khoa học, điều mà giới nghiên cứu nhận thức xã hội gọi là “thuận theo khán giả”.

Thực tế, vượt trên điều chúng ta nghĩ mình có thể, sự vụ truyền thông nan giải và phức tạp hơn rất nhiều. Tiếp cận cởi mở việc chia sẻ kiến thức sở hữu chắc chắn nên được đặt định nghiêm túc, bài bản đi kèm chặt chẽ với suy tư tìm cách khởi sự khả thể việc trộn lẫn bản thân với các diễn trình xã hội khác nhau.

Rõ ràng, giới truyền thông luôn khao khát tiếp cận được với các nguồn cung cấp tin đáng tin cậy. Mình có hay dùng các dịch vụ của phóng viên? Kết quả ra sao? Có tốt lành? Cơ hội một người viết, nhà báo, phóng viên nào đó sử dụng ta như một nguồn sẽ tăng lên nếu mình biết đáp ứng đúng cách. Ví dụ ư? Đi thẳng vào vấn đề và đưa ra cụ thể điều họ muốn (nếu họ cần hai chiêu mẹo hay nhất, gửi ngay, thay vì bảo sẽ trả lời bằng thư điện tử hoặc đàm thoại sau); chuẩn bị sẵn một tóm tắt tiểu sử khoa học ngắn gọn và chuyên biệt; đáp ứng ngay lập tức và sớm nhất có thể (ai cũng bận rộn nên cố gắng là người đầu tiên đáp ứng).

Nhiều điều thu lượm được thật thú vị khi làm việc với giới truyền thông đại chúng. Và dĩ nhiên, vài ba điều nhà báo có thể học hỏi từ khoa học gia, tỷ dụ, kể chuyện có thể dễ gây sự mơ hồ trong việc hiểu biết khoa học nên đảm bảo chắc chắn rằng câu chuyện mình kể được hậu thuẫn thực nghiệm vững vàng. Đơn giản hóa các phát hiện khoa học có thể gây nguy hại, do đó, đừng e ngại nghi ngờ gấp đôi và kiểm tra các sự kiện đặng đảm bảo các ẩn dụ mình dùng là đúng đắn, chính xác; và nếu được, xin đừng quên mình đang tóm tắt vài đoạn, chút dòng ngắn gọn công việc của một người mà bản thân họ đầu tư tốn bao năm mới thành tựu.

Với các nhà khoa học thì truyền thông ngành mình làm việc càng tốt cho nghề nghiệp đang theo đuổi; lĩnh vực chuyên sâu và xã hội nằm trong tính tổng thể. Khởi sự dùng các nguồn lực truyền thông bày tỏ các thiết chế chuyên môn để đưa ra một vài hướng dẫn và lời khuyên nhủ, rồi gắng thoát khỏi; bởi tất cả mọi người cần được hưởng lợi từ nó. Các khoa học gia có thể và sẽ lắm khi không được thấu hiểu đúng đắn, nên dĩ nhiên, phóng viên hoặc nhà báo có quyền lờ tịt đi chuyện đó trừ khi bạn nghĩ rằng nhà khoa học ấy còn đang gìn giữ điều gì đó đáng giá.

Chỉ với 5 phút thôi mỗi ngày

Với quá nhiều điều trong đời– công việc, gia đình, yếu nhân khác, làm cha làm mẹ, và đủ thứ vai trò nọ kia tùm lum nữa– thật có thể khó khăn vô cùng để chiết xuất, tách ra chút thời gian đặng thiền tập hay xả stress.

Dẫu nghĩ gì và biện hộ tinh vi, tài tình đến mấy đi nữa, thường hầu hết mọi người dễ tìm được cho mình 5 phút. Bé con đang ngủ, và bạn có triệu việc phải hoàn thành, song vẫn có thể có được đúng 5 phút thôi. Trẻ con chạy nhảy long nhong quanh phòng, hàng ngàn chi tiết phải quan tâm, song nếu dừng lao tới đặng dành cho bản thân 5 phút thôi thì cuộc đời dễ chừng được cảm nhận rất khác. Đang chúi đầu chúi mũi vào công việc ở công sở bởi cả đống dự án phải hoàn thành, song mình có thể khép đóng cửa ngõ văn phòng hoặc tạm nghỉ giải lao trong 5 phút…

Hầu hết chúng ta hiểu rằng 5 phút không phải những gì đề nghị nhằm thay đổi đích thực các mẫu hình kéo dài bấy lâu thuộc cảm xúc hay tinh thần, song đấy là khởi đầu và có thể là cách thức từ nay làm chuyển biến hệ thần kinh rồi thay đổi não bộ.

Trong 5 phút ấy, mình có thể lựa chọn để ngồi thật lặng lẽ, hít thở và ở cùng chính bản thân mình, sống với cuộc đời nội tại, với các suy tư và cảm xúc, và thậm chí thảo rất nhanh mấy dòng nhật ký.

Thực sự, chúng ta có nhiều, nhiều nhiều những lần 5 phút trong đời; tỷ dụ, đứng xếp hàng mua vé xem phim, đợi thanh toán ở siêu thị, ngồi ở bến xe bus để chuyển tuyến, hoặc khi đang tắc đường. Rốt ráo mình muốn có khả năng nhận ra nơi chốn yên tĩnh trong lòng, bất chấp đủ lộn xộn vây quanh. Ồn ào là phần đời chung đụng. Ngay cả khi đời bận rộn và ồn ào, luôn luôn có một sự lặng im tự tại sâu thẳm.

Năm phút ấy khởi sự dựng xây các sức lực nội tại, các sức lực thiền tập. Chỗ mạng 5 phút đó cảm thấy quá chừng tốt lành hoặc hữu ích biết bao, vậy nên rồi mình muốn tiến hành trong 10 phút; rồi lên 20 phút.

Vâng, bắt đầu chỉ cần với 5 phút mà thôi…