Categories
Liên kết xã hội

Bất an, bất mãn, bất công, và bất lực: xung hấn bị động còn kéo dài

Vụ việc tương tự đã từng xảy ra ba năm trước, cùng nơi chốn; hàm ý một cái gì vừa như sự bắt chước và lặp lại thừa thãi nhờ lợi thế truyền thông hiện đại, vừa bộc lộ rõ ràng xu hướng ứng xử bạo lực tựa cách đối phó với những bất mãn tràn bờ, phản ánh bất công xã hội sâu sắc, và nói nhiều hơn cùng hết thảy chúng ta về trạng thái bất lực nên xung hấn bị động hẳn còn kéo dài chưa dứt.

Giáo dục, điển hình bởi thiết chế trường học, trở thành điểm hút của hậu quả trở về chỗ khởi phát. Không đơn giản là tâm lý cá nhân thiếu khả năng nhận diện, kiểm soát và điều chỉnh cảm xúc bản thân (dùng chữ cho thiệt xịn xò: ‘trí tuệ cảm xúc’) mà nghiêm trọng hơn, những câu chuyện tương tự thế này chứng tỏ ranh giới đã bị bỏ mặc, coi thường, và xâm lấn ở cả đôi bên; đồng thời, nhầm nhọt với sự xứng đáng liên quan sát sườn nhân phẩm nội tại, lòng tham vi tế khiến người ta nghĩ mình mặc nhiên được quyền khiến sân si thêm phần ghê gớm. Các giải pháp công nghệ như cài đặt máy quay hoặc quẹt thẻ điện tử ở cửa, cổng nào thay thế được ưu tiên vun bồi yếu tính đạo đức đòi buộc thể hiện qua hành động, ứng xử đúng đắn. Khi không gian riêng tư và công cộng trộn lẫn, nhập nhằng thì căn tính người lẫn lộn giữa hậu trường tập luyện với sân khấu biểu diễn. Giáo viên mất quyền sở hữu lớp học và chủ động vai trò; phụ huynh lo lắng, ám ảnh, và bất an thường xuyên vì vậy, ‘dài tay’, ‘mở miệng’, nhìn ngó… Bộ phận quản lý giáo dục e chừng lúng túng, mất khả năng đối phó tạm thời, thậm chí, đôi khi tê cứng, hoảng sợ. Luôn thế, trong trạng thái đe doạ (dù thực tế hay tưởng tượng), nhu cầu an toàn đẩy mọi người căng thẳng (phản ứng ‘chiến/ biến’ đặc trưng stress) và chỉ lo toan bảo bọc bản thân, rất khó suy tư sáng tạo, thấu cảm với tha nhân, tâm thế đâu dễ nghĩ tới viễn cảnh lành mạnh, ý hướng lớn lao, bền vững dài hạn…

Câu chuyện xảy đến tại quê nhà lần nữa, chứng tỏ chú tâm ‘(vì một) thành phố đang sống’ là quan điểm giá trị hơn nhiều cụm từ mỹ miều rêu rao ‘thành phố đáng sống’. Vô hình trung, nó tiếp tục sỉ vả thầm lặng với lời kêu gọi sáo rỗng ‘tôn trọng sự đa dạng và khác biệt’. Bởi rốt ráo, đa dạng vẫn hãy còn là chữ dùng mô tả xã hội chúng ta đang chung đụng với toàn bộ những khác biệt vô vàn của bản dạng người (identity). Tuy thế, khi nói về yêu cầu quản lý sự đa dạng, những gì đích thị chúng ta cần quản lý là vô số những bản dạng xung khắc, phức tạp mà tất cả chúng ta mang chứa trong lòng mình. Một cách sỗ sàng, sự thật trần trụi ấy liệu có thúc đẩy những ai đảm trách, đương nhiệm khiêm cung học hỏi công vụ, đồng thời nâng cao trình độ chuyên môn, và lần hồi góp phần chuyển hoá xã hội theo hướng tương tác bất bạo động, từ bi, và trí tuệ. Lần nữa, nghe chăng lời tâm tình da diết của bậc thức giả uyên thâm và nhà hoạt động xã hội siêu tuyệt Phan Châu Trinh ‘chi bằng học’ để giáo dục tìm thấy con đường khai sáng lẫy lừng, quốc gia hùng mạnh, quê hương hưng thịnh, lòng người hoan hỉ, trong ấm ngoài êm.–

T.B: Bài báo khai thác thêm chút chút từ gợi hứng bên trên.–

Categories
Chào buổi sáng!

Chào buổi sáng (71): Viết cho buổi sáng chưa tới

Mục này bắt đầu hồi 2010 (28.11) và tạm dừng khá lâu khi tròn 70 số (10.12.2012).

Giờ thì trời mới chiều chuyển dần sang tối và vẫn còn ngày 18. Tôi quyết định sẽ bổ sung đoạn cuối ngay bên dưới vào sáng sớm mai.

Chào buổi sáng. Trời mưa, ngày bắt đầu bằng tiếng ầm ào của thiên nhiên trút xuống bên ngoài cửa sổ. Ngay từ đêm khuya, đã nghe những rổn rảng trở mình, nhắc gợi về sự thay đổi thời tiết theo hướng bình hoà, bù trừ… Đối lập với các câu hỏi tại sao là bây giờ.–

Dưới đây là danh sách 10 điều ưu tiên mình cần nghĩ tới nếu muốn thay đổi thế giới, theo đề nghị của vị sáng lập SuccessNet.org là Michael Angier. Đêm ngày, mọi thời thảy đều ưng ý, yên an.–
1. Biết rằng mọi thay đổi đáng kể trong lịch sử hết thảy không đến từ các quốc gia, quân đội, chính phủ và chắc chắn chẳng bởi vì ban bệ gì sất. Chúng xảy đến do kết quả của lòng dũng cảm và tâm nguyện của các cá nhân. Những vị như Joan of Arc, Albert Einstein, Clara Barton, Abraham Lincoln, Thomas Edison và Rosa Parks. Có thể họ không tiến hành một mình, song họ, không nghi ngờ chi, là các tác nhân tạo nên thay đổi.

2. Tin mình có tiềm năng và mục đích độc sáng trên thế giới. Không phải đã có quá nhiều thứ được khám phá. Tuỳ ở mình muốn khám phá thôi. Tin mình có thể và sẽ làm nên sự khác biệt.

3. Nhận biết mọi thứ mình thực hiện, từng bước mình tiến hành, mỗi câu mình viết, từng từ mình nói hoặc không hề cất thành lời. Chẳng có chi vớ vẩn cả. Thế giới dễ chừng lớn lao mà chẳng có điều gì nhỏ nhặt. Mọi thứ đều quan trọng.

4. Để nhìn thấy sự thay đổi giữa đời, mình không phải to mồm. Không nhất thiết phải giỏi hùng biện. Không cần phải được trúng cử. Thậm chí không phải đặc biệt thông minh hoặc học thức đầy mình. Tuy nhiên, mình buộc phải tâm nguyện cam kết.

5. Tự chịu trách nhiệm cá nhân. Đừng nghĩ ‘đấy không phải việc của tôi’. Sẽ tệ hại ghê nếu nói rằng ‘tôi biết làm sao đây, tôi chỉ là con người thôi mà’. Mình không cần mọi người hợp tác hoặc ai đó cho phép thì mới tạo nên các thay đổi. Nhớ khởi lên thôi thúc ban đầu này: ‘Tuỳ thuộc chính tôi, mầm nhuỵ sinh sôi’ (‘If it’s to be, it’s up to me’).

6. Đừng ngán ngẩm với thể thức mù mờ hiện tại. Nếu mình thấu suốt điều muốn thay đổi và lý do cần đổi thay thì rồi ra tất biết rõ cách làm. Nhiều điều quan trọng đã bị bỏ qua vì ai đó mặc cho cách giải quyết vấn đề quấy nhiễu việc ra quyết định.

7 . Đừng đợi tình hình ổn thoả thì mới tiến hành. Thay đổi vốn rối rắm. Sự vụ chẳng bao giờ ngon lành ngay và luôn liền đâu. Thuận theo lời khuyên vô giá của Teddy Roosevelt: ‘Làm những gì khả thể, với những gì hiện có, đúng nơi chốn đang trọ” (‘Do what you can, what you have, where you are’).

8. Cái gốc của thay đổi nằm ở nhận thức. Chúng ta bất khả thay đổi điều mình chẳng hề thấy biết. Hầu hết thời gian, chúng ta cứ mù mờ điều chi sai trái hoặc thứ gì đang không vận hành đúng đắn. Chúng ta không nhìn ra điều có thể là. Nhờ nhận thức sáng tỏ hơn, chúng ta bắt đầu tiến trình thay đổi.

9. Lắng lòng ghi nhớ những lời này từ Albert Einstein, hẳn là bậc thầy tạo tác đổi thay thông minh nhất nhân loại từng biết tới: ‘Rốt ráo mọi sự thay đổi lâu bền và có ý nghĩa đều bắt đầu bằng trí tưởng tượng thì rồi ra mới khác trước được. Trí tưởng tượng quan trọng hơn kiến thức” (“All meaningful and lasting change starts first in your imagination and then works its way out. Imagination is more than knowledge”).

10. Để mọi sự đổi thay, trước tiên MÌNH phải thay đổi. Chúng ta khó bề thay đổi kẻ khác; chúng ta e chỉ có thể thay đổi chính bản thân mình. Tuy thế, khi CHÚNG TA thay đổi, mọi sự biến chuyển đổi thay theo. Và một khi thấm nhuần điều ấy, chúng ta đích thị khả dĩ là sự thay đổi mình mong muốn nhìn thấy trên đời.–