Thưởng thức âm nhạc khi tiếp nhận ỡm ờ

Chiều qua, tôi tranh thủ đến Nhà Hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh (Đà Nẵng) để nghe ban nhạc Ấn Độ mang tên Pranava Naadham biểu diễn tầm một tiếng đồng hồ theo phong cách hoà trộn Carnatic mà mấy ngày gần đây nhóm đã có mặt ở Vĩnh Phúc, Yên Bái

Vì Hội Hữu nghị thành phố mời nên trước khi phía bạn thể hiện thì chủ nhà mở màn bằng văn nghệ chào mừng, giao lưu. Đấy là tiết mục múa trên nền nhạc bài Việt Nam Quê Hương Tôi (Đỗ Nhuận), và ca khúc kèm múa phụ hoạ ‘Welcome to Danang’ (Nguyễn Phước Vũ Bảo); cả hai đều do vũ đoàn tên là Nhật Huy trình bày.

Tôi thấy mình lơ ngơ ở đó, giữa số khán giả không đông lắm và đa phần lớn tuổi, ngồi hờ hững kèm đôi mắt nhắm với âm nhạc, ca từ, và vũ điệu Danang- Vietnam. Giai điệu thoả mãn và những uốn éo đơn giản về mặt hình thể của các cô gái trẻ trung chẳng còn đủ sức lôi cuốn, hấp dẫn nữa; thậm chí, tôi đã nghe nhầm ‘Bà Nà sao lạnh ghê’ thành ‘Bà Nà sao lạ ghê’, cứ như thể vì điểm du lịch này vốn thiết kế kiểu cách, lai căng…

Thành thật, tôi chịu khó nghe và ưng ý hơn với phần trình diễn của nhóm nhạc tới từ xứ sở của tôn giáo và tâm linh huyền bí. Dù chưa chiếm trọn vẹn tâm tình mình, song họ đã cho tôi cơ hội hiểu thêm chút về sự khác biệt giữa âm nhạc và tính nhạc. Và thực tế, tôi kịp vừa nhìn ngó, lắng nghe vừa đặt cho bản thân những câu hỏi quen thuộc, rằng ngôn ngữ chúng ta lớn lên và âm nhạc đã nghe hồi nhỏ liệu ảnh hưởng như nào đến cách mình nghe nhạc lúc trưởng thành rồi nhỉ; liệu có sự khác biệt trong khả năng mình học hỏi rồi thưởng thức âm nhạc mình không quen thuộc lắm không? Và suy đoán câu trả lời đòi hỏi xem xét các nghiên cứu liên văn hoá.

Hẳn quan trọng là biết phân biệt khái niệm ‘âm nhạc’ và ‘tính nhạc’; với tính nhạc được hiểu hiểu là đặc điểm tự nhiên phát triển thoải mái dựa trên và bị hạn chế bởi hệ thống nhận thức, trong khi âm nhạc thì như cấu trúc xã hội và văn hoá nảy sinh từ tính nhạc đó. Các cơ chế nhận thức căn bản để ghi nhận, thực hiện và đánh giá âm nhạc là gì. Phân biệt ‘tính nhạc’ do vậy đâu có dễ.

Hầu hết mọi người yêu thích âm nhạc, chí ít vì nó giúp chúng ta biểu đạt cảm xúc đôi khi khó nói thành lời. Âm nhạc lôi cuốn, đánh bật, gây cảm hứng, cảm thấy nối kết; phản ánh chúng ta là ai và trải nghiệm của chúng ta về thế giới. Nhạc mang tính tâm linh, thần bí rất phong phú về biến tấu và da diết giai điệu như của đất nước Ấn Độ quả chạm vào lòng chúng ta theo cách thật đặc biệt.

Âm nhạc thì thiên về cảm xúc, đam mê, phi lý, và đậm chất nữ tính (C. Jung gọi là ‘anima’ ở đàn ông); và dĩ nhiên, tôi còn nhớ rằng chính S. Freud mang nỗi ám sợ âm nhạc như ông tự bạch từ 1914 (Oliver Sacks, 2008). Song chuyện này thì khá mệt mỏi khi đêm đã khuya…

Giữa lưng chừng đôi tai và đầu gối…

Biết dừng tạm nơi đâu để những ý nghĩ chẳng dám còn nghiêng ngả...
Biết dừng tạm nơi đâu để những ý nghĩ chẳng dám còn nghiêng ngả…

Nhớ lần đầu tiên nghe giai điệu The Day Before You Came (ABBA, 1981). Hơn 20 năm rồi. Quán café ngã tư nơi ấy không thể nhớ dáng người ngồi song nét chạm hoang hoải thì cứ mãi nhắc tạc vô duyên vào dòng sông ký ức lúc chiếc lá ngô đồng rơi trái mùa thương nhớ.

Khi một cô bé nghịch ngợm đề nghị tôi hát thay vì đọc lên vài đoạn đang xem nửa chừng từ cuốn sách viết về thiền định, thật kỳ cục là tôi nghĩ mình hoàn toàn quên bẵng giai điệu da diết suốt quãng đời xa xưa ấy. Tại sao âm nhạc thôi xao chúng ta? Cơn cớ nào chiều bàng hoàng hẳn hoi vào giây phút máy cối to đùng bùm bụp đập dữ dội: “… It’s funny, but I had no sense of living without aim. The day before you came. And turning out the light  I must have yawned and cuddled up for yet another night. And rattling on the roof I must have heard the sound of rain. The day before you came….”

E chừng âm nhạc có thể phản ánh nét tính cách con người. Làm thế nào mà kiểu chọn nhạc lại vén lộ các suy tư và cảm xúc nội tâm ta? Đơn giản như đang giỡn vậy, âm nhạc thỏa mãn các chức năng tâm lý thiết yếu với kẻ lắng nghe: 1) cải thiện năng lực thể hiện trong nhiệm vụ gì đấy (chống buồn chán và đưa sự chú ý cao nhất khi lái xe, học hành hoặc làm việc); 2) kích thích sự tò mò trí năng (nhờ tập trung rồi phân tích âm nhạc đang nghe); và ghê gớm nhất là 3) điều khiển hoặc gây tác động các trạng thái cảm xúc riêng có của người ta với mục tiêu chạm tới một tâm trạng mong muốn tỷ như sung sướng, phấn khích, và bi lụy.

Dĩ nhiên, âm nhạc không thể khít khớp nọ kia cùng tất cả. Vấn đề của nó là giậm giật quá mức, giảm thính lực, hồi tưởng quá khứ, ngập tràn cảm xúc, và nảy sinh lo âu mơ hồ. Thói quen chọn nhạc đa phần bị chi phối bởi bản dạng xã hội của cá nhân mỗi người. Và nhạc buồn bã khiến khán giả nghe sầu muộn vì nó mang tính kết nối, truyền tải thông điệp, giá trị thẩm mỹ cao, và đào sâu ký ức.

… Vào cái thời mà một cái máy Walkman nằm gọn bàn tay là thứ đồ đắt đỏ và sang trọng thì cái băng cassette phải hứng chịu số phận bị tua đi tua lại đêm ngày cấm ngừng nghỉ thôi, nhất là sau khi chủ nó từng trải qua thời gian dài miệt mài cắm quán với ly đen đá ngậm ngùi để không chút ngại ngần đề nghị mở hoài The Day Before You Came…

Trong vẻ mê muội và dại khờ của âm thanh rồi về sau hình ảnh bắt mắt nhờ có mạng lưới điểm toàn cầu, nhận ra sự khôn ngoan thế nào đây khi mà ta chưa phân biệt nổi điều chi quý giá trội lên hẳn, của vẻ đẹp thiện lành và sự thật tuyệt đối.

Sống trên phim hay lòng nên bay như chim?

Mù mờ suy đoán
Mù mờ suy đoán

Xem phim “About Time” lâu rồi thì phải, đâu vào một buổi tối cuối tháng trước… Nhớ về cái trò du hành ngược xuôi trong không – thời theo kiểu nhân vật chính may mắn cầu được ước thấy, ít nhiều có ngay điều mình muốn sở hữu và kịp tạo thành cơ hội sửa chữa, khít hợp những gì cậu ta từng quấy rối tung lên.

Người đang yêu xem “About Time” cảm thấy đời thật phơi phới và mọi thứ hiện lên như thể ‘bàn tay ta làm ra tất cả’. Song, rồi như nhân vật chính vậy, thiên hạ chẳng mấy chốc trực nhận liền là không thể thay đổi mọi thứ, đặc biệt cái chết.

Với khung thời gian như thế, dàn cảnh y vậy, nhân vật Tim nhận ra rằng dù có lặp lại một kịch bản hàng triệu lần thì cậu chàng cũng không thể làm cho tình yêu đầu đời phải lòng mình được.

Ngoài Charlotte, dẫu đến cả Mary, cho dù Tim có thể quay lại thời gian thì cậu ta cũng khó thay đổi lịch sử đời mình mà không làm ảnh hưởng tới hiện tại. Giả định có phép màu để Tim quay lại nhiều lần đặng hiểu rõ Mary hơn thì tại sao điều ấy lại không xảy ra với Charlotte? Tôi cá ở đây cơ chừng là thiếu vắng điều kiện nghiệp quả, dù hey!, nghiệp có thể được điều kiện hóa.

Khi bố của Tim đang đi dần tới cái chết, cậu chàng tìm cách nhiều lần để dành thời gian chất lượng hơn với ông. Và chính người bố cũng tiến hành điều ấy. Song rồi họ đều chạm tới cái ngưỡng chẳng thể làm gì khác được nữa, như Mary ước muốn sinh đứa thứ ba. Cả Tim và ông bố cùng nhận ra giới hạn; họ vượt thời gian lần cuối để giữ mãi ký ức khi Tim còn bé chơi đùa trên bãi biển.

Theo diễn trình của phim, Tim học hỏi cách trân quý giây phút hiện tại và cởi bỏ  ước muốn quay về thời gian để sống lại một ngày.

Chủ điểm nằm nơi tiến bộ, dấn bước mà không mắc kẹt với quá khứ hoặc hy vọng câu chuyện có thể khác. Mọi sự có thể khác đi khi người ta khởi sự thay đổi ngay lúc này, bây giờ. Chúng ta không buộc phải quay lại thời gian đặng chỉnh sửa mọi thứ mà chúng ta có thể gắn kết mọi thứ nhờ thay đổi ngay bây giờ. Nhờ sống hết sức tỉnh thức từng giây phút trên đời.

Không cần thiết phải tìm kiếm bến đỗ cho ước ao quay ngược thời gian. Chỉ việc nắm lấy mỗi một sự kiện tốt lành và bất như ý đặng rút ra bài học lớn lao trong đời. Cuộc sống không đến độ quá phức tạp khủng khiếp. Hãy duy trì trạng thái tỉnh thức và lìa bỏ sự tham lam, sân hận và si mê, và làm việc hướng tới sự rộng lượng, từ ái và khôn ngoan.

Cầu chúc cho độc giả luôn luôn tốt lành và hạnh phúc.

Âm thanh chia sẻ

Margueritte trắng trên đoạn đường vắng
Margueritte trắng trên đoạn đường vắng

Điểm chung cho cả 4 lần tôi đi xem biểu diễn âm nhạc điện tử, tại 3 địa điểm, là đều tổ chức trễ giờ.

Chất lượng có chênh lệch nhau nhiều ít, song chưa bao giờ thôi thiếu cái máy tính. Giờ đây, âm nhạc đương đại thể nghiệm Việt Nam gắn với thứ công cụ mới: người biểu diễn bước lên sân khấu với các laptop đã cài đặt sẵn chương trình.

Vang Vọng Bí Ẩn” chắc chắn là tiếng tháo xích vốn khởi phát từ việc rê kéo kim loại, điều này dĩ nhiên, tôi chưa từng biết tới trước đây ngay trong vẻ yên ả bình minh, lúc nằm phơi mình qua đêm trên biển ở quê nhà vào mùa hạ xa xưa.

Tôi nghe thứ âm nhạc này lần nữa. Nó mang hình tướng như của gió, mưa, chó sủa, gà gáy, tàu chạy vào sân ga, ồn ào một khúc chợ,… Những hỗn tạp nhân tạo ấy, tự hỏi, tại sao chúng lại thức dậy nơi đó và cố tìm cách gắn khít với đời sống thế.

Đôi khi những sự kiện trong ngày và suy tư lung tung quấy rầy cảm nhận về điều đúng, một trạng thái cân bằng; với một số người, tiến trình này hết sức mạnh mẽ và mang tính hủy hoại bản thân. Nhớ những người trẻ quá căng thẳng với khả năng xâm lấn mãnh liệt đến độ cứ chực kiếm tìm cái gì đó để giúp chúng thổi tung bay tất tật. Nỗi niềm tương tự thế đưa một số người đến tham vấn tâm lý.

Khi cảm xúc quá chừng ghê gớm, hãy lưu ý cẩn thận với bạn bè, người thân và niềm tin đặng giúp mình vượt qua các thách thức đáng sợ. Trước khi đập vỡ xiềng xích và mảnh miếng kim loại có trong mình.

Những âm thanh khuyến cáo tràn ngập đời sống hàng ngày của chúng ta. Luôn có điều gì đó bíp bíp, các dấu nhắc hoặc nói chung gây bực mình nhằm cảnh báo đang tiếp cận nguy hiểm đấy. Các suy tư của chúng ta có những giọng điệu ồn ào khi chúng ta nghe sự tĩnh lặng của đêm. Chúng thường đưa tới trạng thái trung tâm với những âm vọng mang tính tự hoài nghi, ngờ vực và đại diện cho biểu tượng bản thân tiêu tan hy vọng. Chúng ta nghĩ, làm thế nào mình có thể ngu ngốc đến thế… lấp đầy khoảng trống với hòa tấu của những điều nên, phải cơ chừng bất tận. Những suy tư lúc hoàng hôn chập choạng hình như luôn dội ngược tiếng ầm ĩ nhất.

Tất thảy chúng ta đều có khả năng cảm thụ âm nhạc đẹp đẽ, nếu chúng ta đích thị duy trì được sự hài hòa với tâm hồn mình.

Thả bộ về nhà khi mưa rơi trong đêm, ngang qua đường Hùng Vương nghe chò chỉ xoay nghiêng rớt bất chợt xuống đất.

Trong thanh vắng, chúng ta phát hiện thấy bình yên đến từ sự chấp nhận. Hiện thể từng khoảnh khắc, chẳng hề e ngại và thoải mái với con người mình đang là. Biết ơn và vui mừng với những gì mình có.

Sau rốt là chuyển đổi, thay thế; tiếng ồn ào, hỗn tạp rồi sẽ phai mờ, tắt bặt hẳn đi khi chúng ta tìm thấy nơi chốn chứa đựng, dung nạp hết chúng là cõi lòng mình. Quan điểm có thể ít nhiều khác biệt, song nó đẹp với mỗi một người chúng ta. Nó là một khoảng không gian tuyệt vời và đậm tính thôi miên mà mình cần hướng tới nhiều hơn.

Vì một người vừa nằm xuống…

Hôm qua, Stanley Karnow, sử gia Hoa Kỳ và tác giả của cuốn sách “Viet Nam: A History” (đại chúng chắc quen biết hơn khi xem trên TV bộ phim tài liệu “Việt Nam, thiên lịch sử truyền hình”) qua đời.

Thật buồn thêm, ngay tại chính nơi sinh thành đối tượng nghiên cứu của Stanley, nhạc sĩ Phạm Duy cũng vừa ra đi.

Tôi chợt thiển nghĩ, nếu ai chuyên tâm tìm hiểu khía cạnh niềm vui nỗi khổ của thứ dân Việt trên tiến trình cá nhân hóa trong các tác phẩm của vị nhạc sĩ lỗi lạc này, chắc chắn sẽ đem lại ít nhiều lợi lạc chung.

Vượt trên những muộn phiền, khổ đau rất thật và cũng hết sức hư ảo của thân phận người ly loạn, nhạc của Phạm Duy vinh danh thứ ánh sáng siêu tuyệt của ngôn ngữ và sử tính Việt; một kiểu tâm thức vô cùng quen biết, dung dị và mê muội cứ mải miết thuận theo độc lộ ngậm ngùi do mâu thuẫn nội tại buộc ràng phi lý… Điểm uyên áo ấy cơ chừng lại hiển lộ bất ngờ nhất trong loạt bài Tục ca.

Hồi quang riêng chung được phản chiếu tự nhiên khiến đất nước, dân tộc mình càng trở nên buồn đau miên man đồng thời cũng thấm đượm không ít phút giây sáng rỡ; một kiểu nghiệp chướng không thể không thức nhận đủ đầy để rồi cưu mang đặng còn kịp hóa giải nhân duyên tốt đẹp.

Không ai đích thực biết rõ, thấu hiểu tột độ một thứ gì. Dĩ nhiên, phát ngôn vậy, là tôi đang tham dự cuộc trò điêu toa, dối trá và dốt nát; bởi nào hay ho, hữu dụng chi mô hai điều dụ dỗ khá dở hơi: cả sự thích thú đã đặt định, hoàn thành ngay trước sự kiện; lẫn thói không ngừng phân tích dĩ vãng trôi qua…

Dự đoán và nhắm hướng tương lai, chúng ta hay tập trung làm việc dựng xây ý tưởng hoặc hình thành sản phẩm cho ngày sắp tới hơn là vì thời gian hiện tại, hôm nay.

Làm ơn hãy cho tôi biết ai đấy đã từng tiến hành việc gì đó rồi. Hy vọng, nhờ thế, sẽ luôn đi kèm mênh mông ngờ vực và nghi ngại.

Lần nữa, chiêu tuyết tha thiết cho người liệu có phần vận vào bản thân khó cưỡng?

Thiệt tình chưa rõ, song trước mắt, mời thư thái ngồi xem minh họa bằng clip.

Cầu chúc ấm êm, tốt lành và hạnh phúc cho tất cả– không cứ gì là người đang sống ngụ cư trên quê hương, ở quốc nội.

Khi già rơn rồi, các bài hát trở nên ít buồn bã hơn…

Anh hát lên, nhớ gì trong mắt em; anh hát lên, còn có em, ôi tuyệt vời… Anh hát lên, nhớ về chiều mưa buồn, mưa vẫn rơi, hoa ngập lối đường về…”

Âm nhạc là thứ công cụ quyền năng trong việc biểu đạt và làm truyền dẫn các cảm xúc.

Tôi chợt nhớ giai điệu bài hát ám ảnh thượng dẫn, khi đọc thấy nghiên cứu tìm hiểu liệu có phải rồi bằng cách nào mà việc cảm nhận âm nhạc đổi thay khi người ta già đi.

Theo đó, tác giả Lima cùng cộng sự vén lộ sự thật: những ai đã già thường cho thấy sự hồi đáp giảm hẳn trước thứ âm nhạc diễn tả cảm xúc tiêu cực, và tri giác của họ về những cảm xúc vui vẻ lại duy trì khá bền vững.

Ai cũng biết, cảm xúc giữ vai trò thiết yếu trong sáng tác và cảm thụ âm nhạc; thậm chí, ngay cả trẻ sơ sinh cũng có năng lực định hình các cảm xúc trong những trích đoạn tác phẩm (Nawrot, 2003).

Tuy thế, nhận ra các cảm xúc trong âm nhạc rất ít được chú ý nghiên cứu. Công trình của tác giả Lima và cộng sự xem xét hiệu ứng của tuổi già về sự tri nhận cảm xúc do âm nhạc khởi tạo.

Cần biết, các nghiên cứu trước đây xem xét việc tri nhận cảm xúc theo các phương thức khác biệt hẳn nhau đã góp phần tỏ lộ rằng có sự suy biến việc tri nhận các cảm xúc khi tuổi tác tăng lên, chẳng hạn ở đây. Một nghiên cứu khác thì tìm hiểu tác động của tuổi già lên sự tri nhận cảm xúc âm nhạc thông qua việc so sánh người đương còn trai tráng (tầm tuổi 24) và người đã già rơn (trên 65). Các kết quả thu được chỉ rõ rằng người lớn tuổi gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tri nhận cảm xúc sợ hãi và buồn bã cả ở lĩnh vực âm nhạc lẫn phát ngôn mang chất thơ, trong khi họ không hề bị phiền nhiễu khi chú tâm tới trạng thái tức giận, hạnh phúc và cảm xúc trung tính.

Nghiên cứu của tác giả Lima và cộng sự chứng thực những thay đổi ý nghĩa liên quan giữa tuổi tác với các cảm xúc cụ thể. Đáng chú ý, họ còn định hình một sự suy giảm tuần tự trong hồi đáp với âm nhạc khiến ta buồn bã và kinh hoảng. Không có sự khác biệt lắm trong thứ âm nhạc vui tươi. Những điểm khác giữa nhóm tuổi tác cũng được ghi nhận về mẫu thức phân loại nhầm nhọt giữa thứ âm nhạc buồn bã và yên bình. Các đối tượng tham gia thực nghiệm còn trẻ thì cơ chừng tri nhận buồn bã hơn với thứ âm nhạc yên bình, còn đối tượng già rồi lại tri nhận nhiều an ổn. Điều này dễ là do các chức năng cấu trúc thuộc thể loại âm nhạc buồn bã và yên bình vốn đặc thù mang hơi hướng chậm rãi.

Anh hát lên, nhớ gì trong mắt em. Anh hát lên, còn có em, ôi tuyệt vời… Anh hát lên, nhớ về chiều mưa buồn. Mưa vẫn rơi, làm lòng anh xót xa…”

Những nghiên cứu tương lai dường như nên tập trung khám phá thêm luận điểm vừa nêu. Cũng phải nói rằng tác giả Lima và cộng sự để ý tới cả số năm tập luyện âm nhạc của các thành viên tham gia thực nghiệm nữa. Phân tích này gợi mở mối liên hệ tích cực giữa luyện tập âm nhạc với khả năng phân loại các cảm xúc âm nhạc.

Một lý giải khả thể cho phát hiện chủ yếu của nghiên cứu này là sự giảm sút việc nhận ra các cảm xúc cụ thể e phản ánh sự suy giảm tâm lý thần kinh định khu ở các vùng não bộ có dính dáng với tuổi già (tuyến dưới đồi) liên quan việc xử lý cảm xúc. Các nghiên cứu từng thực hiện, ví dụ, đã chứng tỏ, các vùng não bộ rõ ràng liên quan tới sự tri nhận các cảm xúc khác nhau.

Một lý giải khả thể nữa là do định kiến lộ rõ liên quan với tuổi già (1, 2). Định kiến dễ thấy liên quan tới tuổi già ấy cho rằng người ta khi già đi sẽ ít hẳn trải nghiệm các cảm xúc tiêu cực, cự tuyệt.

Vậy là, những nghiên cứu sắp tới có thể nhắm vào việc định hình những vùng não bộ khu biệt trong sự nhận ra cảm xúc ở các lứa tuổi khác nhau. Hơn nữa, khi khả năng phơi tỏ trong định kiến về tuổi già có thể không thật phổ quát (chẳng hạn, những cụ già Trung Quốc quay mặt khỏi các biểu đạt của vẻ mặt hạnh phúc song lại không lờ tịt các biểu đạt tiêu cực).

Nghĩa là, chắc chắn hứa hẹn sẽ vô cùng thú vị nếu tiến hành tìm hiểu xem tác động của việc nhận ra cảm xúc âm nhạc như thế nào ở đối tượng tham gia thuộc các nền văn hóa khác biệt nhau.

Hiện tại, nếu bạn vẫn cảm thấy chưa quá khốn khổ và cứ chực đú đởn mơn man muốn nghe Gloomy Sunday cơ thì tại sao không tiếp tục ngân nga…

Bài hát đó, năm xưa đôi ta quen nhau. Bài hát đó, đôi ta yêu nhau lần đầu. Ngày tháng ấy, tình yêu phôi pha trong tim… Bam-bi-nô… Bam-bi-nô… Bá bà… bá bà… bà ba ba ba ba. Bá bà… bá bà… bà ba ba ba. Bá bà… bá bà… bà ba ba ba…

Phởn phơ và hớn hở

Tất cả chúng ta đang ở đây và ngay bây giờ, với những lời chúc tốt lành lung linh ánh đèn nhấp nháy và giai điệu mùa lễ hội cuối năm rộn ràng.

Lắng nghe tiếng nhạc du dương, kịp xốc lại cổ áo khoác bởi một làn gió lạnh vừa lướt xuống vườn run nhẹ. Mỗi người đều có câu chuyện để kể.

Chúng ta là những gì chúng ta nghĩ; với suy tư, chúng ta kiến tạo nên thế giới; ý tưởng ấy nào mới mẻ gì, cơn cớ sao nó vẫn làm mình rung lên khi nhìn ngắm những người trẻ thật hiền hòa đứng ngồi ở xung quanh. Nhớ một chiều chơi núi Dục Thúy. Nhớ có lần về quê Nam Cao

Bạn phởn và bạn sẽ ớn. Mỗi ta, tự mình thôi thì khó mà hớn hở nổi. Chắc chắn vậy rồi, bởi mình có thể hài lòng, hạnh phúc, thậm chí phát cuồng ngây vì sung sướng tột độ; song hớn hở đòi hỏi một nhóm, và cái nhóm ấy hầu như luôn là một cái nhóm mình có thể nhìn thấy và tiếp chạm– đang cùng sẻ chia các phân tử không khí, mặt trông nhìn mặt thật lâu. Trở lại Bắc Giang, lăn qua nỗi – buồn – Cẩm – Giàng da diết quen lắm rồi mà vẫn lạ.

Nghe tiếng gà gáy qua máy điện thoại di động. Cuộc cách mạng kỹ thuật số diễn tiến ngày càng sâu thẳm, rộng khắp và trọng yếu hơn. Có điều, rốt ráo ra nó lại không đủ sức thôi thúc mạnh mẽ ngõ hầu làm tăng lên sự hớn hở đích thực cho hết thảy bàn dân thiên hạ.

Lần nữa, chẳng nghi ngờ gì, mãi mãi tùy thuộc vào chính chúng ta hiện tồn chung đụng– ở đây và ngay bây giờ.

Khóc, hôn và giới tính (2)

Như đã trình bày, hiện tượng các cô gái thể hiện cử chỉ gắn chặt nhau, âu yếm, thậm chí ôm hôn môi má ở những nơi chốn công cộng không còn là chuyện lạ ở Việt Nam.

Đúng là sống ở Hà Nội không cần phải vội; hôm nay, nhìn thấy trang điện tử phán ngay tắp lự rằng giả đồng tính để chứng tỏ… sành điệu.

Dưới góc độ học thuật, hiện chưa thấy nghiên cứu nào của quốc nội chỉ ra nguyên nhân, tần suất và hậu quả của hiện tượng nữ nhân cặp kè, âu yếm như thể đôi sam đồng tính.

Đây cơ chừng là bằng chứng thực nghiệm đầu tiên về sự phổ biến và các lý do khiến những cô nàng dị tính lại bày trò hôn nhau tại các buổi lễ lạt, tiệc tùng, liên hoan tưng bừng náo nhiệt (lưu ý lần nữa, cho dù hành vi của họ như vậy thì vẫn không ai xem những đối tượng í là các nữ đồng tính cả).

Nhóm tác giả nghiên cứu phát hiện, 69% nữ sinh viên và nam sinh viên tham dự các buổi tiệc từng chứng kiến hai cô gái hôn nhau hoặc “có chuyện với nhau” và 33% nữ sinh viên đều thổ lộ rằng họ đã “hôn hoặc làm gì đó với người cùng giới tại một buổi tiệc trong trường đại học”.

Nghĩa là, một số đông sinh viên cho biết họ nhìn thấy hành vi đang bàn luận, và chút ít tinh tuyền nữ sinh viên khẳng định bản thân họ đang dấn thân vào sự vụ ấy.

Nghiên cứu nêu trên đóng góp hiệu quả cho một lĩnh vực tâm lý học đang gầy dựng, với những chuyên gia hiện tiếp tục xem xét khi nào và tại  sao chị em phụ nữ tiến bước vào hành vi tình dục hóa bản thân (self-sexualization) như thế.

Theo đó, hiện tượng này xảy ra khi phụ nữ chủ động thể hiện chính mình trong một cách thức khiêu dục gợi tình hoặc là một đối tượng tình dục trước những người khác (Allen & Gervais, 2012)– tỷ dụ, việc ăn mặc lẳng lơ mời gọi, sử dụng các lối đi hẹp biểu diễn tại các câu lạc bộ khiêu vũ, lấy ý kiến thăm dò lúc nhảy đầm hoặc trêu đùa ở các lớp học thoát y, hay hôn các cô gái khác (Nowatzki & Morry, 2009).

Hai tác giả nghiên cứu thượng dẫn còn phỏng vấn các cô gái dị tính hay làm chuyện nọ kia với các cô gái khác; kết quả thu được một số ghi nhận: tất cả sự vụ diễn tiến khi các cô đã uống chất có cồn cũng như do bị xúi giục (chẳng hạn, bạn trai hoặc chơi trò ‘dám không’).

Một khía cạnh khác cũng được các tác giả phát hiện là động cơ của hành vi dạng gái ăn chơi ngút trời, bất cần đời; đứng đầu danh sách là 56% nữ có ham muốn thu hút sự chú ý của đàn ông, như “khởi động” một bạn trai hoặc nói năng ám chỉ à ơi tình dục đối với các chàng còn đơn lẻ đạt tiêu chuẩn; 43% cho biết họ muốn tham gia vào một tiệc vui bá cháy, trong khi 42% dính sát với cô gái khác vì họ say xỉn mất rồi, ngoài ra còn có chuyện câu kết chị em với nhau (26%), thử nghiệm tình dục (23%), tạo sốc (22%), và nhiều khả năng khác như tiền bạc hoặc bia rượu (16%),…

Thực tế, theo giáo sư David Buss, ước tính lịch sử nhân loại cho thấy chỉ khoảng 1- 2% chị em là đồng tính mà thôi– con số không thể nhiều hơn được.

Các nghiên cứu mới nhất, chẳng hạn là ở đây, liên quan tới đối tượng nữ vị thành niên và mới lớn cho thấy 15% bạn gái ngày nay tự định hình bản dạng mình như là đồng tính nữ hoặc lưỡng tính, so với tầm 5% các nam thanh niên xem mình là đồng tính nam hoặc lưỡng tính.

Một trong vô vàn câu hỏi chưa lời giải đáp thấu đáo là việc tại sao chị em đồng tính hoặc lưỡng giới thì không sao cả, còn cánh con trai đàn ông lại trở thành vấn đề? Liệu bạn đọc nào có cao kiến gì chăng?

… Lời cuối, khi độc giả đọc mấy dòng này thì tôi đang tham dự Hòa nhạc Giáng sinh, với giai điệu náo nức và ly vang ấm nóng. Vâng, một cơ hội quan sát buổi gặp gỡ tươi vui có những đối tượng biểu hiện như những gì đã kể bên trên…

Một cách để tĩnh tâm, yên giấc

Metta Sutta

Vâng, đêm khuya rồi. Tôi hơi vội nên chỉ đề nghị bạn đọc lắng nghe thử clip này trước khi kết thúc một ngày; thậm chí, nếu muốn có thể tải xuống, hoặc nghe trực tuyến phần thu thêm cả tiếng Việt.

Đức Dalai Lama cho rằng, để lòng hình thành từ bi (compassion) không nhất thiết phải cảm thấy mình trở thành người theo tôn giáo.

Nhân tiện, mai tôi sẽ giải thích tại sao nghe theo lời khuyên “không khuyên nhủ” có thể khiến mình bị cầm tù vì bám chấp như thế nào…

Song, đó là chuyện của ngày mai. Giờ đang mưa, giá rét, và có lẽ, việc duy nhất phải làm lúc này là đi nằm thôi. Chúc mọi người ngủ ngon, mộng đẹp, mơ lành!

Mở rộng hộp định khung, tiếp cận nhiều chiều kích…

ngõ hầu nhận diện xác thực, sâu sắc chính mình bao quanh lớp lớp vòng sóng tâm linh.

Nguyên do trước mắt là ngày lành tháng tốt, được dịp nhâm nhi một lần liên tục hai cữ café nâu nóng lọc bằng filtre (không phải trả tiền) trong cái quán dễ thương ngay cạnh Bờ Hồ, nên cơ chừng hứng chí muốn tạo lập ngay địa chỉ mới trên Facebook— dịp hay tái hòa nhập cộng đồng mạng xã hội hỉ- nộ- ái- ố đời thường…

Tiện thể, xin thông tin bừa bãi hơn tài khoản Twitter, và Yahoo! ID “ngotoan_NT” là chỗ sẵn có bấy lâu song chẳng mấy lúc tán gẫu.

Từ nay, với dự tính kết nối đa phương và tích cực thường xuyên như thế, chủ nhân blog Tâm Ngã (vừa chỉnh sửa đôi chút giao diện) hy vọng tận dụng thêm phương tiện hiệu quả đặng trợ giúp hữu ích cho những độc giả nào cần nhu cầu được tâm sự, lắng nghe và thấu hiểu kịp thời, đồng thời bản thân tranh thủ tăng cường giao lưu với bạn bè, đồng nghiệp thân thiết.

Bắt chước thiên hạ, thành kính cám ơn não bộ, cám ơn tâm trí, cám ơn câu chữ, cám ơn tổ tiên, cám ơn các cảm tình viên, cám ơn quý vị hậu bối tử tế và nhân hậu, cám ơn vô vàn kẻ đọc hữu duyên thiên lý năng tương ngộ; lời cám ơn chan chứa yêu thương.

Cuối cùng, ai mất ngủ thì hãy thử dùng một chút âm nhạc đêm hôm. Nghiên cứu phát hiện ra rằng, tin tưởng thuộc bản chất người, vốn khởi tự thuở hồng hoang xa xưa của nhân loại. Tạm biệt.