Chụp ảnh khoe thân: người mãi còn tần ngần, mê mải mình đến bao giờ?

Lại rộ lên việc chụp ảnh khoe thân; bên sen, trong hồ nước, với áo yếm, làn da và cơ thể phụ nữ.

Đã có quá nhiều ý kiến nhặng xị. Những đắng đót, cay chua, tức giận, hả hê và buồn tủi; từ cái nhìn của dân Hà thành chính gốc chê người ngụ cư, nhiếp ảnh gia làm thuê chụp xong, lấy tiền rồi hồn nhiên thổ lộ nỗi niềm khó nói, những lập luận bảo vệ quyền phản biện vòng vo đúng sai, thẩm mỹ mí đạo đức, luân thường, tom góp cả truyền thống vào với ngổn ngang hiện đại, dạy đời làm sao tròn vành đủ chữ cho tới thấu tận tâm can gái trẻ, đàn bà lu loa. lườm nguýt tị nạnh xen lẫn chửi bới, cạnh khóe nhau nghe hay như hát…

Tôi không phản đối, cũng không đồng tình với trào lưu này nhưng chúng ta hãy nhìn sự việc một cách công bằng nhất. Có lẽ ngay từ xa xưa cổ đại, nổi bật nhất là văn hóa thời Phục hưng, vẻ đẹp của phụ nữ đã được tôn vinh bộc lộ, minh chứng là những bức tượng, bức tranh vẫn còn đến ngày nay. Ở Việt Nam điều này cũng rất rõ, có thể nhìn thấy các dấu tích giao hoan trên Thạp đồng Đào Thịnh được trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia,…Những gì mà các bạn trẻ đang làm hiện nay chỉ là một chiết xuất, một sự kế thừa ít nhiều phiên bản khác đi.

Việc nhìn ngắm cơ thể phụ nữ cơ chừng trở thành nét văn hóa phổ biến toàn nhân loại, nhất là ở xã hội hiện đại thì hiện tượng bình phẩm dáng vẻ bên ngoài liên quan đến cơ thể phụ nữ xuất hiện ở mọi bối cảnh lẫn tình huống riêng, chung, thậm chí không hiếm thấy ở ngay các cuộc gặp ngoại giao, mang tính chính trị nghiêm túc.

Ngoài biểu hiện của quyền lực khi chỉ trỏ, bình phẩm ngầm ẩn hoặc trực tiếp (bởi vì người nhìn vào kẻ khác là người có quyền lực: chef, bố mẹ, bác sĩ…), câu chuyện đậm chất văn hóa đời thường này còn ít nhiều mặc định ở người nữ như đặc trưng giới, kiểu với chị em thì cả thế giới hóa ra như một cuộc trình diễn lộng lẫy, phô bày cực kỳ hấp dẫn (trang trọng và dễ thấy rõ ràng là các cuộc thi hoa hậu); vì thế, vẻ ngoài là điều quan trọng nhất. Với đàn ông, phụ nữ được mong đợi là phải xinh đẹp. Phụ nữ cũng bị đối xử hết sức khác biệt tùy vào cách chúng ta nhìn ngắm họ.

Để giải thích câu chuyện đời thường này, thiển nghĩ, cần tìm hiểu 3 vấn đề: Văn hóa ca tụng tuổi trẻ và đề cao năm tháng hưởng thụ trường thọ ở đời, nhu cầu thu hút sức chú ý, và sự thiếu hụt về tâm linh. Sự trẻ trung và tuổi thanh xuân của con người có giới hạn nhất định nên ai cũng muốn lưu lại những khoảnh khắc đẹp nhất. Không chỉ có giới trẻ, hãy đặt câu hỏi tại sao những phụ nữ trung niên vẫn hay tới spa hàng tuần và chăm chỉ luyện tập yoga, đến các dịch vụ thẩm mỹ không ngừng? Đấy là minh chứng rõ nhất cho việc tự ý thức về vẻ đẹp của bản thân mình. Dễ thấy ra ngay là do sự khác nhau về gu thẩm mĩ, về môi trường sống, và về phông trải nghiệm.

Bạn sẽ thật sung sướng nếu như một bức hình của mình đăng lên được tới hàng trăm lượt Like, đó chính là động lực thôi thúc bạn đầu tư thời gian lẫn tâm trí để lên kế hoạch, chiến lược chuẩn bị rồi tung ảnh sao cho hiệu quả, nhấp nhả với lắm tư thế để làm mới phong cách của mình. Tần suất này tăng lên sẽ dễ dẫn đến “nghiện”.

Nếu một ngày, lượng Like của bạn giảm đi, bạn sẽ tự thấy mình thiếu hụt trong cuộc sống, tự thấy mình bị bỏ rơi, và điều tất yếu bạn sẽ phải tìm cách thay đổi, không còn gì khác, đó chính là cơ thể bạn, phô ra những gì đẹp nhất của mình.

Việc chụp ảnh khoe thân liên quan chặt chẽ với quan niệm về sự tự tôn (self-esteem).

Thực tiễn hành nghề, tác nghiệm cho tôi cảm nhận khá đau đớn khi chứng kiến không ít bạn gái trẻ hoặc những người phụ nữ thành đạt, giỏi giang, mạnh mẽ, sáng tạo và tài năng đến cần trợ giúp do có xu hướng nhìn nhận họ đang sống một cuộc đời không ra gì (bởi bản thân không xinh đẹp cho lắm hoặc chưa thấy hài lòng, tự thỏa mãn). Tôi được nghe nhiều câu chuyện dài tinh tế xen lẫn phức tạp về mối quan hệ trong công việc, gia đình, yêu đương giúp hiểu thêm sâu sắc cách thức xã hội vận hành và khiến người phụ nữ suy tư, cảm nhận, chịu trách nhiệm và hành động như thế nào.  Khi các nữ thân chủ của tôi nhận ra kiểu lối họ đang chia sẻ thì họ cũng có xu hướng lưu ý đến khía cạnh guốc trượt của khái niệm tự tôn, tin tưởng vào bản thân; như một thứ chén đắng phải ngậm ngùi uống vào để đạt được một cuộc sống tốt đẹp hơn vậy.

Ngày nay, truyền thông với sức mạnh của mình đã khai thác quá mức cơ thể của người phụ nữ. Đến dự một sự kiện (event), người ta chỉ chú ý đến nữ ca sĩ kia hôm nay mặc gì, bộ đồ ấy hở lộ như nào những điểm nhạy cảm, … điều đó vô hình chung đã đánh giá thấp giá trị của người phụ nữ.

Mặt khác truyển thông làm cho những câu chuyện điển hình như bạn nữ sinh ở Bình Dương nhanh chóng và dễ dàng lây lan hơn. Đồng thời tạo nên tâm lí đám đông, tò mò muốn biết về chuyện người khác mà thiếu đi sự khoan dung trong cách nhìn nhận, chấp nhận sự khác biệt, chấp nhận sự đa dạng về cuộc sống, và trên hết, nhìn nhận ai đó đơn giản như một con người. Từ định kiến sẽ rất nhanh chóng dẫn đến phân biệt đối xử.

Không cứ gì trong nước, truyền thông ngoại quốc cũng tranh thủ khai thác hình thể phụ nữ ngay trong các chương trình truyền hình thể thao cuối tuần. Chưa cần nói chuyện không ít các bình luận bên dưới vô số bài viết đăng tải trên mạng thể hiện sự thô lỗ hoặc đầy kích dục thì với bài viết giới thiệu nữ khoa học gia này, bạn sinh viên nọ thì cũng phải chêm nếm, thậm chí, đa phần chú trọng đề cập phần ngoại diện, vẻ đẹp hình thể thay cho việc nhắm vào thành tích, sự nghiệp của nhân vật.

Khi một cậu trai trẻ hoặc người đàn ông lịch lãm nhận được lời khen ngợi về hình thể thì thường họ chấp nhận hoặc cười xòa rồi thôi; đó không phải là câu chuyện quá bận tâm. Song với phụ nữ thì không thế. Qua thời gian, vẻ đẹp của một người phụ nữ được xem là tiêu chí nhìn nhận về sự đáng giá của bản thân; đó là lý do tại sao hầu hết phụ nữ dành nhiều thời gian và tiền bạc để chi phí, đầu tư vào tóc tai, trang điểm và ăn mặc. Nếu phụ nữ không xinh đẹp, họ có thể trở thành đối tượng bị châm chọc, phẩm bình và bị xúc phạm phẩm giá.

Nhân tiện, tôi thích ý tưởng đọc được của ai đó hiện không nhớ tên rằng mình có thể không tán đồng với một phụ nữ song chỉ trích, phẩm bình ngoại hình của cô ấy- trái ngược với ý tưởng và hành động của cô ấy- không phải là sự thiện ý, đặc ân của bất kỳ ai. Xúc phạm đến hình thể của phụ nữ thể hiện cho sự thiếu vắng hiểu biết, chứng tỏ không có khả năng suy nghĩ ở mức độ sâu sắc. Mình có thể chê bai cô ấy xấu xí, song người khác lại dễ nghĩ mình là kẻ ngu ngốc… Chúng ta đích thị thấu biết rằng phụ nữ đạt được sự bình đẳng thực sự khi đàn ông thôi nói về cách thức phụ nữ trông như nào và lắng nghe những gì chị em chia sẻ.

Sẽ hồ đồ nếu nói người trẻ thiếu ý thức, họ chỉ coi thường nguy cơ hoặc/ và đánh giá thấp hậu quả sẽ xảy ra mà thôi. Như vụ việc ở Bình Dương xuất phát từ ý nghĩ muốn lưu lại những khoảnh khắc thăng hoa của tình yêu mà các bạn ấy đã quên đi sự phiền nhiễu sẽ đến bất cứ lúc nào.

Vụ việc của nữ sinh ở Bình Dương có thể phản ánh cho niềm tin về một tình yêu lãng mạn, rằng tự thân tình yêu thôi là đủ đầy rồi và cảm xúc lứa đôi thuộc trạng thái bất biến, không thể thay đổi.

Đối với các bạn gái trẻ muốn nâng cao, cải thiện sự tự tôn và tin tưởng vào bản thân, có thể lưu tâm đến đôi điều khá đơn giản như sau. Hãy nhìn vào tất cả sức mạnh, ưu điểm và tài năng mà bạn có. Viết xuống, nói to chúng lên. Đặt bản thân vào trung tâm của câu chuyện đời mình; bạn là nhân vật chính, người mình thực sự yêu thích và tò mò muốn biết về.

Câu chuyện chụp ảnh khoe thân nơi đầm sen hồ Tây lần nữa khẳng định, vẻ đẹp hình thể chỉ là vẻ đẹp thâm trầm của làn da mà thôi. Không có gì sai trái khi người ta tổ chức kỷ niệm, thực hiện điều gì đấy để đánh dấu khoảnh khắc đẹp đẽ, đáng nhớ trong đời. Song chắc chắn đó không phải là toàn bộ bài học kỹ năng lẫn giá trị ưu tiên định dạng ý nghĩa cần nắm bắt nhằm tránh hậu họa đáng tiếc xảy đến.

Khó chối bỏ sự thật, các câu chuyện liên quan đến việc khoe thân gây ồn ào bình phẩm còn là dấu chỉ cho tác động, ảnh hưởng nhiều chiều của việc sử dụng ngôn ngữ cũng như mặc định vai trò mà người phụ nữ đảm nhận (“làm đẹp cho đời”).

J. Soi (26): Thực ra thì xin chân thành cảm tạ vì không còn gì

Thực ra chả sức là...
Thực ra chả sức là…

Phát biểu thẳng tưng ngay là hơi cú; cái sự khó chịu vừa đủ để những mầm non mới nhú lên đã bị phạt đền đến nơi đến chốn liền, trong ồn ào quá lố.

Nói “an toàn” và hệ lụy.  Cơ chừng chuyện này xuất hiện từ giả định rằng điều gì đó hiếm hoi vì nó thông dụng và mọi người nắm giữ nó. Và chúng ta biết nếu điều gì đó là bình dân thì đấy chính là chỉ dấu cho phẩm chất của nó.

Thử tưởng tượng một kịch bản mình bị hỏi một vấn đề và đã chọn câu trả lời sai rõ ràng, chỉ bởi vì những người khác cũng làm tương tự?

Thực sự, điều đó có thể xảy đến với mình. 75% đối tượng tham gia thực nghiệm năm 1951 của Solomon Asch đã chọn câu trả lời sai hiển nhiên chí ít một lần trong suốt thời điểm tiến hành.

Nhờ các diễn viên thuê mướn, tác giả thực nghiệm đã ứng dụng sức ép đồng đẳng tới các đối tượng tham gia và làm tăng con số trả lời sai từ 3% (nhóm đối chứng) lên 32% hết sức ấn tượng.

Hiệu ứng của cái gọi là ‘chứng thực về mặt xã hội’.

Tưởng tượng ảnh hưởng của nó trong điều kiện khác, khi không chắc chắn được sự lựa chọn đúng đắn… Tỷ dụ, mình không biết có nên cười phá lên khi nghe một đoạn hài tình huống (sitcom). Rồi thình lình thấy các gã vô hình ở hậu cảnh chợt phá lên cả tràng. Và mình rất tự động khởi sự tưởng thưởng nó buồn cười thật.

Và đấy chính xác cùng lý do tại sao những lời khai nhận lẫn tóm tắt thuật lại ảnh hưởng đến bản thân: bởi vì mình không ngừng quan sát những gì kẻ khác làm. Thực sự, đó là những gì bạn và tôi tiến hành từ thuở mới sinh ra trên đời.

Bởi trò bắt chước nhau, chúng ta học hỏi những kỹ năng cơ bản lẫn nâng cao ngõ hầu tồn tại ở đời. Mình thực hiện nó với bình diện ý thức? Đôi khi, vâng, song như có thể đoán biết, hầu hết các yếu tố ảnh hưởng tới các quyết định của mình là vô thức. Đó là những đường tắt chúng ta học hỏi và/ hoặc thừa kế nhằm tạo tác nhanh chóng các quyết định. Chứng thực về mặt xã hội cũng rứa.

Giờ thì chắc độc giả biết lý do sự bức bối rồi đấy. Dùng “Thực ra” (actually) thật dở hơi, thiệt tình phải nói toạc móng heo vậy đó. Ai đời nghĩa đen của nó “thực sự” hàm ý điều gì đó đang hiện diện hoặc tồn tại trong thực tế, song nó lại thường dùng hoàn toàn sai lầm để tăng thêm sự hùng hồn, mạnh mẽ cho câu nói.

Vâng, thực ra thì xin chân thành cảm tạ vì không còn gì.

Bài học sức khỏe tâm trí từ lý lẽ làm vườn

Đã có quá nhiều người viết về lợi lạc sức khỏe tâm trí của chuyện làm vườn và cách thức dành thời gian ở ngoài trời có thể tạo nên sự hồi phục vô cùng kỳ diệu cho chúng ta đến thế nào.

Làm vườn còn có thể giữ vai trò như một ẩn dụ phục vụ cho sức khỏe tâm trí. Khi mùa xuân đến gần, rồi mùa hạ kéo sang và nhiều cơ hội cho chuyện làm vườn được gợi nhắc thêm khác thì rõ ràng, mối liên tưởng giữa hai thứ này quả là thú vị.

Cung cấp những điều cơ bản

Cây cối cần dinh dưỡng, ánh nắng mặt trời và nơi chốn để triển nở. Con người cũng cần các nhu cầu căn bản tương tự, thậm chí, dù đã vươn chạm đến một mức độ nào đó rồi song chúng ta vẫn cho rằng mình cần nhiều dụng cụ nữa, cũng như danh sách các điều ước muốn còn kéo dài ra mãi.

Chúng ta phát triển tốt nhất khi chúng ta ăn uống đúng cách, thở tốt, đi ra ngoài trời và cảm thấy an toàn trong ngôi nhà của mình. Chú trọng đến các điều cơ bản giúp chúng ta lớn lên, phong nhiêu, vững vàng.

Tạo tác ranh giới

Tựa như việc biết đích xác ngôi vườn phát khởi và kết thúc nơi đâu thì rất hữu ích cho việc lập kế hoạch treo các bóng đèn và định lượng lớp đất phủ bồi, các ranh giới cá nhân trong đời sống riêng tư của chúng ta rất thiết yếu.

Ranh giới có thể liên quan đến những điều cơ bản như khi nào công việc kết thúc, có cần trả lời điện thoại gọi tới không, hoặc hồi đáp các thư điện tử với mức độ nhanh chóng thế nào…

Các ranh giới lành mạnh trong các quan hệ liên nhân cách cực kỳ quan trọng, cần minh bạch để nói có/ không với đúng người, đúng thời điểm. Đạt đến một mức độ sáng tỏ và tính tổ chức trong cuộc sống hàng ngày làm cho cuộc đời có ý nghĩa, mục đích và sự kết cấu sáng giá.

Tưởng thưởng cuộc sống muôn màu, đa dạng

Đi dạo quanh một ao cá đủ rộng hoặc một khu vườn được chăm sóc cẩn thận, sum xuê cho chúng ta một sự tái nhận thức mới mẻ về cách thức các loài cây cỏ, hoa trái tồn tại trên thế giới. Định dạng, kích cỡ, màu sắc và kết cấu bề mặt khác biệt nhau khó tưởng tượng nổi, và tất cả dồn tụ, góp phần nhằm tôn vinh vẻ đẹp cho ngôi vườn.

Tương tự, vợ/ chồng, bạn phối ngẫu, con cái, đồng nghiệp và bạn bè– tất cả bước vào cuộc đời mỗi chúng ta với các sức mạnh và khiếm khuyết khác hẳn nhau. Cần ôm choàng lấy sự khác biệt, tính cả chính bản thân ta luôn.

Quản lý các hạt giống ngay từ buổi đầu

Những loại cỏ dại gây phiền nhiễu có thể thực sự lớn dậy vượt thoát khỏi sự kiểm soát, song sẽ ổn hơn hẳn để xử lý sự vụ nếu chúng được nhổ bật hết trước khi chúng cắm rễ quá sâu vào lòng đất.

Tương tự, trong đời sống, có nhiều sự kiện tiêu cực và thời điểm vô cùng rắc rối  xẩy đến hết sức cần được lưu tâm kịp thời từ sớm. Đôi khi người ta gặp may đủ để loại bỏ, tiêu hủy dần các cỏ dại và một số loại khác được họ xử lý bằng phương thức trực tiếp, nhãn tiền ngay luôn; điều đó tỏ ra hiệu quả hơn là sự từ chối, tránh né hoặc cho phép trạng thái um tùm, sum suê bị đẩy lên thái quá.

Chấp nhận trạng thái bất toàn nhờ bước lùi lại để nhìn thấy viễn tượng rộng lớn hơn 

Có nhiều loại cỏ dại được chấp nhận cho tồn tại; cà chua không mọc cao như dự tính trước; và nhiều cây giống chẳng thèm lớn lên bất chấp biết bao dè chừng cẩn mật, tưới nước đều và chăm chút chu đáo.

Không nhất thiết đánh giá bản thân quá nghiêm khắc. Bước lùi lại đặng chiêm ngưỡng với viễn tượng rộng lớn hơn, lưu ý các thứ đang tiến triển tốt và lựa chọn để chấp nhận với sự tử tế quan niệm đa dạng, nhiều biến thể thành công trong đời.

Cày ải, vun xới đất trồng từng sử dụng

Cày ải, vun xới trong vườn giúp tăng thêm độ dinh dưỡng và cung cấp thêm năng lượng cho đất. Tương tự, có bằng chứng cho thấy, đổi mới môi trường sau một thời gian dài sinh sống thật đáng giá.

Thường con người thích những điều được thiết lập quen thuộc lâu nay, làm mới môi trường sống thông qua chuyện di chuyển đồ đạc, sơn lại tường hoặc chọn lối đi khác đến công sở có thể đem lại sinh khí tràn trề cho chúng ta cùng với sự phát hiện ra nhiều nguồn năng lượng mới mẻ.

Dù thay đổi không dễ dàng, song việc đổi thay có giá trị xứng đáng đủ để chúng ta tiến hành.

Vì vậy, bất kể chúng ta đang bàn tới việc chăm sóc mấy cây cảnh con con bên hiên nhà chật hẹp hay nói tới vườn rộng hàng mẫu, để ý đến cách ứng xử làm vườn thật dịu dàng và chu đáo truyền cảm hứng khiến mình chú tâm tới chính thân thể và tâm trí của chính chúng ta.

Hãy khởi sự bừng nở hoa trái!

Màu sắc của nỗi sợ và sự ghét bỏ kẻ lạ

Mùa đông rồi, những cơn gió thổi và cái rét gai gai se thắt thật càng dễ làm cho màu sắc của nỗi sợ kẻ lạ trở nên thấm đẫm.

Vụ Trung Quốc cho in hình “lưỡi bò” lên hộ chiếu của công dân đang thúc đẩy thêm xu hướng ghét bỏ văn hóa Tàu, phát sợ với trò mèo man trá của nhà nước hàng xóm. Một xenophobia điển hình.

Cơn giận ngấm ngấm lan rộng dẫu thực tế lịch sử chứng nhận rằng, một nỗi ám sợ và ghét bỏ kẻ lạ mà quen như thế đã được làm thích ứng qua thời gian và nơi chốn khi nguy cơ rình rập là nhãn tiền, tình hình hết sức hiểm hóc và mối đe dọa sát sườn thường trực.

Việc ghét bỏ những nền văn hóa ngoại quốc có thể được đo lường bởi khả năng có thể xảy ra những chuyến du lịch xuất ngoại, hoặc bởi vô vàn lối biểu đạt cho các thái độ ám sợ, ghét bỏ ngoại nhân. [Bổ sung, 26.11.2012: người Trung Quốc, nhất là đối tượng trẻ tuổi, đi lại khá nhiều trên xe bus ở Hà Nội.]

Tin vui. Chủ nghĩa sắc tộc và bạo lực dường như đang giảm dần trong cuộc sống đương đại hôm nay. Đáng lo lắng, giới trẻ cơ chừng lại đang tăng lên cảm nhận khá lơ đễnh về dòng giống, tổ tiên, truyền thống.

Hiện tại, đời sống chẳng hề tinh tuyền, tuyệt vời; nó đích thị khó khăn, khổ sở. Quá nhiều những khốn nạn, phân biệt đối xử và bất công tiếp tục xảy đến hàng ngày qua nhiều chủ đề và lĩnh vực.

Ngoài kia, hoa cứ vô tư tung hương khoe sắc, còn em đang thì con gái… Vậy nên, trong tâm cảnh ám sợ và ghét bỏ, chí ít đừng biến việc ghét đàn bà và ngại kết hôn (misogyny) thành một cái gì quá mức hung bạo và không kiềm chế được.

J. Soi (7): Nhớ lời Karl Marx xởi lởi

Trí khôn thông thường (ngay cả trót lỡ bỏ quên nó ở nhà) bảo rằng, trước khi chối bỏ một mô hình bất kỳ nào, phải học hỏi về nó đã.

Bởi quá chừng khó khăn với việc vá sửa thị trường. Ngon ăn hơn nhiều là tìm một thị trường sẽ tôn trọng và trả phí cho công việc mà mình có thể làm. Thực tế, các công ty chuyên về công nghệ tuân thủ lệ này lâu nay rồi; giờ tất cả chúng ta phải làm thế thôi.

Hàn gắn, sắp đặt hầu như luôn là cuộc chiến đấu nhất định thất bại. Do anh giỏi giang điều gì đấy đâu có nghĩa thị trường kéo dài mối quan tâm thêm.

Lời khuyên quá tốt đẹp thì rất dễ dàng bị soi xét kỹ càng. Đa phần ai cũng biết, chớ dại bơi trong nước toàn cá sấu khủng; dĩ nhiên, đôi khi nếu mình chợt muốn ở phía bên kia của hồ thì cố đừng phàn nàn, ca thán chi mà chỉ việc bơi nhanh.

Trách nhiệm, nôm na ra, có thể hiểu là sự đáp ứng thích đáng.

Cách tân, sáng tạo vốn là hành động của chuyện đưa điều đã tiến hành thực hiện ở đấy rồi đem sang triển khai, ứng dụng tại đây.

Vấn đề của mình, dù thế nào chăng nữa, chắc chắn có một giải pháp đứng nằm nơi chốn này kia trên đời. Và tổ chức của mình đích thị mắc kẹt vì họ không biết cần làm gì, quan trọng hơn, không có các quyết tâm để làm (quyết tâm chính trị cũng đáng được lựa chọn lắm chứ).

Một ví dụ trong thế giới thực hết sức chính xác về vấn đề đặc thù của riêng mình sẽ tự dưng trở nên hoang đường không thể tưởng, vì chẳng những chỉ cho mình thấy cần làm gì, nó còn đem lại cho mình lòng tin cậy để làm nó.

Nên nếu mình cứ mong chờ một điển cứu (case study) chứng thực rõ ràng, hoặc một cách trực tiếp trỏ nhắm vào thì mình sẽ ngóng đợi mòn mỏi, dài lâu.

Kỹ năng, cơ chừng, là duy trì ước muốn và có quyết tâm kiếm tìm các minh họa tương tự– thay cho việc cứ nằn nì, khăng khăng xin xỏ cho phép được giữ vai trò đồ đệ đi theo ai đó với nỗ lực, quyết tâm cháy bỏng.

Giờ hãy chia sẻ về đòn bẩy. Sau những phát ngôn, tìm ở đâu để nhận được sự khuyên nhủ, bày dạy? Từ những người nổi tiếng, yếu nhân và các tổ chức tầm cỡ.

Song, đừng quên, vấn đề của khuyên nhủ là mình cần hai điều để nó thao tác:

1. nó phải tốt đẹp

2. nó phải tạo động lực cho mình đích thực làm điều gì đấy.

Lý do đơn giản khiến người ta hướng tới những nhân vật lừng danh và các tổ chức to lớn là vì lớp phủ hào nhoáng của sự nổi tiếng và quyền uy khiến nó dễ dàng hơn trong việc khiến mình tự thuyết phục bản thân mình và các đồng nghiệp của mình thực hiện hành động– đích thị làm điều gì đấy với lời khuyên nhủ.

Chuyện nhiêu khê là, lời khuyên của người nổi tiếng không phải luôn luôn tốt đẹp hơn (thường nó không tốt đẹp hơn, khi mình thoáng nhìn) và nó càng đắt giá, buộc mình năn nỉ hiểu biết rốt ráo những gì đang diễn biến.

Lưu ý rằng, mệt mỏi kinh khủng và dính mắc sâu quá khiến đòn bẩy cao đến mấy cũng khó tác dụng.

Vậy thì, vâng, mua lời khuyên. Mua nhiều lời khuyên. Song quan trọng nhất, hiểu biết tại sao lời khuyên là lời khuyên tốt đẹp, hiểu biết đích thị động năng ẩn bên dưới nó– rồi thì mình sẽ không gặp bất kỳ rắc rối, phiền nhiễu nào cho việc bán ý tưởng, bởi vì chẳng phải vấn đề ở người khuyên nhủ… chủ yếu ở lời khuyên nhủ.

Đây là lời thiên tài Karl Marx một thời xởi lởi:

… vương triều Đức quốc đương đại, một quái thai lỗi thời (anachronism), một sự phủ nhận trắng trợn của những gì vốn được xem là chân lý hiển nhiên, một tồn tại vớ vẩn của chế độ cổ đại (ancien régime) đối với thế giới, chăm chắm hình dung rằng nó cứ tin tưởng vào bản thân và yêu cầu thế giới nên hình dung theo cùng lối kiểu tương tự. Nếu tiếp tục tin vào yếu tính (essence) riêng có, liệu nó có cố gắng che giấu yếu tính đó đi dưới vẻ bề ngoài (semblance) man trá khác và nỗ lực ẩn náu trong hành động đạo đức giả (hypocrisy) và thói ngụy biện (sophism)? Chế độ cổ đại tân thời chỉ xứng là diễn viên tấu hài (comedian) của một trật tự thế giới nơi mà các anh hùng đích thực (true heroes) đã tiêu ma hết rồi. Lịch sử phải băng vượt, xuyên qua nhiều giai đoạn nghiêm trọng khi mang vác trên mình một hình thức cổ lổ sĩ. Những giai đoạn sau rốt của một dạng thức sử tính-thế giới chính là tấn hài kịch của nó (its comedy)… Tại sao lịch sử lại diễn tiến như thế? Để nhân loại có thể dự phần vào trạng thái hớn hở (cheerfully) của quá khứ. Định mệnh lịch sử phởn phơ này là điều chúng ta thù oán đối với nền chính trị độc đoán của Đức quốc.

Wow, chuyến tới nếu các chuyên gia hàng đầu lại nhiệt tình xuất hiện và trình diễn màn trò khuyên nhủ quen thuộc, xin báo hộ rằng bạn đang bận nhé!

Chúng ta không thể thay đổi thời thơ ấu…

Chúng ta không thể thay đổi thời thơ ấu của chúng ta. Nhưng chúng ta có thể buông rơi các tư thế phòng vệ vốn được hình thành vào hồi ấy. Chúng ta có thể mang lại ý nghĩa cho những gì từng bị kiềm nén và lãng quên. Chúng ta có thể tái trải nghiệm những cảm xúc phân ly với một sự đánh giá mới về bản thân trong tư cách đứa trẻ, cho tình huống từng tồn tại ở thời điểm đó, cho bố mẹ mình có thể đã là nguyên nhân khiến chúng ta đau khổ. Và chúng ta có thể thương tiếc đầy mãn nguyện những mất mát của chính mình. Nếu chúng ta đã trù tính để nắm giữ một mô hình thay thế, và nếu chúng ta khôn ngoan hoặc may mắn trong tình yêu, chúng ta có thể đủ khả năng am tường trải nghiệm thuở ấu thơ trong bối cảnh của một cuộc hôn nhân hoặc một cái gì giống thế. Nếu sự ôm chặt của dĩ vãng quá mạnh mẽ, chúng ta có thể làm việc thông qua trị liệu. Bất luận trường hợp nào, nếu chúng ta vẫn duy trì ý thức về chính bản thân và về sự lôi kéo của những mô hình đầu đời (của bản thân cũng như của người khác), thậm chí ngay cả với những ức chế hiện còn rơi rớt– như chúng rõ ràng phải thế– thì chúng ta tất có một cơ hội tốt hơn hẳn ngõ hầu kiến tạo nên những quan hệ thỏa mãn với người thương và những quan hệ an toàn với con cái mình.Trong chừng mực nào đó thuộc đời sống cảm xúc– như lịch sử của nó hiển hiện ra– chúng ta chỉ buộc phải lặp lại những gì đã không được ghi nhớ, suy tư, và thấu hiểu.

(Robert Karen, Becoming Attached, 1994, tr.94). Các quan hệ chúng ta phản ánh cái tôi đích thực của chính mình. Nếu những ràng buộc, dính kết lúc mới chào đời lên tiếng– theo nhiều cách khác nhau– thì sự lành mạnh của những quan hệ trong tương lai, ngay cả những mối quan hệ hiện tại với bạn bè, đồng nghiệp và hôn nhân- tình ái có thể biểu thị tốt nhất những thách thức vô cùng lớn lao. Thực tế, dẫu khi không có một bạn nào,  và dường như không thể ứng xử dễ thương với mọi người đi nữa thì việc bản thân trầm ngâm suy xét sẽ là cơ hội tốt nhất để tìm hiểu bởi cơn cớ gì mà có vẻ chẳng ai thích mình hết cả.

Không cần cau có, chỉ cần rời xa chỗ hay gấu ó

Sáng tác từ 1970, bức tranh này được nhà Christie’s bán với giá $1,482,500 vào phiên ngày 09.5.2012 (giá ước tính là $600,000- 800,000.)

Không phải mọi người đều quan tâm tới giá trị của bức tranh trên 1 triệu dolllar.

Tương tự thế, từ góc độ tiếp thị, chẳng nhất thiết cần để ý đến hết thảy ý kiến thiên hạ, truyền thông đại chúng nghĩ về– đặc biệt tránh cho nó lành những đối tượng cứ chầu chực chỉ trích, tuyệt chưa bao giờ dự tính tin tưởng. Tập trung vào những ai mở lòng, muốn mua sản phẩm.

Như những con người, chúng ta luôn kể về các câu chuyện: chúng ta là ai, chúng ta từ đâu tới, chúng ta sẽ đi đâu…

Bởi vì sự tăng lên của câu chuyện mang hơi hướng kinh tế, chắc chắn 6 lĩnh vực trong thế giới của bạn đang bị thách thức dữ dội, hoặc thậm chí chúng đã chuyển biến lắm rồi– bằng những phương thức tinh tế hoặc lộ liễu: công việc; các mối quan hệ với những người khác và với môi trường; cộng đồng; sức khỏe thể lý và sự lành mạnh tâm linh; khả năng ăn học, được giáo dục; và năng lực sáng tạo.

Và bởi vì cách mình suy tư định hình cách ta ứng xử, nền văn hóa đơn điệu không thuần túy thay đổi tâm trí ta– có vẻ, nó đang làm thay đổi đời ta đấy.

Người xấu xí

Thầm hí hửng khi nghĩ tới cảnh sắp cùng ‘chị nhà’ (thuận hòa lời đề nghị của chủ xị) tham dự buổi chung vui nhân dịp một bạn gái trắng trẻo lên xe hoa.

Rõ là cơ hội đàn đúm được ngắm nhiều người nói cười dễ thương, vòng eo thon duyên dáng đi lại thướt tha kèm theo cử chỉ nghiêng đầu, so vai rất Tây và cực kỳ thanh nhã. Ồ vâng, tuyền tập hợp miền cái đẹp.

… Hầu hết thời gian thiên hạ nghĩ về cái đẹp mà. Chúng ta cố gắng gây ấn tượng với xung quanh bằng bộ thời trang mới nhất, kiểu tóc vô cùng gợi cảm cùng những đồ mỹ phẩm nhập ngoại đắt tiền, tỏa hương ngất ngây quyến rũ. Chúng ta cố đẩy lên twitter, facebook nóng hổi, kịp thời những tin tức cập nhật đều đặn ai và ở đâu, chuyện buôn dưa quá chừng hấp dẫn nọ, kia ngõ hầu hướng tới biểu tỏ ý mọi người thử xem mình xinh gái, đẹp trai như thế nào…

Với những kẻ nông cạn, đó là toàn bộ ý nghĩa tồn tại trên đời; với phần còn lại chúng ta, đó là những gì mình hết sức nỗ lực vươn tới, mong đạt được và khớp khít vào.

Song, thế nào là xấu xí cơ chứ?

Tình thật, nếu đẹp chủ yếu ở đôi mắt nhìn thì xấu xí cơ chừng cũng nảy nở nguồn cơn từ đó.

Thú vị nhất điều này: chúng ta kỳ thực chẳng thể nhìn thấy ai đấy mình cho là xấu xí nổi đâu, chí ít điều ấy là giả tạo thấy rõ.

Mình sẽ nhận ra rằng, đôi mắt của kẻ ngắm nhìn quá dễ dàng bị lừa phỉnh. Cứ khu trú vào khuôn mặt, định vị lên áo quần mặc phù hợp, v.v… mà vẫn còn giấu che sự xấu xí.

Chúng ta e ngại tránh lại gần đối tượng không hấp dẫn lắm về mặt thể lý, trừ khi mình quen biết từ trước rồi. Ai từng tò mò, lọ mọ vào các trang mạng chuyên thiết kế hẹn hò thì tất hiểu.

Lúc nào cũng tuyên bố rằng bên trong mới quan trọng, song khởi đầu nào nghĩ vậy. Đẹp không phải là câu trả lời, thay vào là tốc độ nhanh chóng lúc đưa ra quyết định; phải làm sao vượt qua đôi mắt vật lý của kẻ ngắm nhìn đầy định kiến.

Đôi khi chúng ta mù quáng tin vào vẻ đẹp bên ngoài của một người để học hỏi là họ thực sự xấu xí.

Cơ chừng, chúng ta dễ bị cuốn hút bởi các thuộc tính thể lý ngoại diện của họ, giọng nói mềm mại hoặc ao ước mình được như thế… Để rồi phát hiện ra họ thực sự xấu xí dưới đôi mắt nhìn của tâm hồn.

Tôi thích những con người thực. Vẻ đẹp thực đến từ bên trong và tỏa sáng ra ngoài.

Người đẹp thì đích thực đẹp? Chắc chắn vậy, chẳng lăn tăn chi, và với bất kỳ ai…

Cảm xúc trái chiều, nhiều hơn một mặt

Đó là cách tôi thử biểu đạt cho bằng được nghĩa của từ tiếng Anh “ambivalence“.

Dù quả cố gắng ngấm sâu vào chữ nghĩa song mà kỳ thực, cũng bởi hay nhận ra những vụ việc, vấn đề này nọ luôn khiến một số người cảm thấy bị xúc phạm trong khi không ít kẻ khác lại tránh chặn bàn luận đến nhất…

Mọi phản ứng e đều có thể hiểu được, hoặc cơ chừng người ta cùng lúc lưu giữ cả hai phản ứng. Hình như thực tế, dân Việt mình đủ khả năng chịu đựng các ý tưởng xung đột nhau ngay trong một thời điểm?

Xưa, Freud từng bảo đại khái rằng nhiễu tâm (neurosis) là trạng thái không có khả năng khoan dung, chịu đựng nổi với thứ cảm xúc mơ hồ, nhập nhằng.

Hồ đồ suy đoán chắc Freud không dùng “ambiguity” theo cách thông dụng của dân Mỹ, chẳng hạn, là từ đồng nghĩa diễn đạt ý ang áng, ngờ ngợ hoặc thiếu dứt khoát, bất định; thay vì thế, nghiêng về tri nhận “phẩm tính có nhiều hơn một ý nghĩa” hoặc “năng lực hiểu nhiều hơn một cảm tưởng”.

Hiểu thứ cảm xúc mơ hồ, nhập nhằng theo kiểu đó thì sát gần hẳn với từ tiếng Anh khơi mào ban đầu (“ambivalence“), tỷ dụ, như một trạng thái người ta cùng lúc có những cảm xúc trái ngược nhau (góp phần hoặc tạo nên xung đột hoặc không).

Xem xét vậy, tôi cũng dần khởi nguồn cho niềm tin rằng nhiều cuộc đời hoặc cấu trúc con người chúng ta liên quan, dính líu với cái sự lập tức cùng có hơn một cảm nhận.

Qua quan sát thuần túy ghi chú, con người ta dễ dàng hành xử hoàn toàn đúng đắn và phù hợp chức năng, đồng thời lại có vẻ chẳng hề nhận ra hiện tượng cảm xúc trái chiều, nhiều hơn một mặt này.

Thật thú vị, những cảm xúc như thế không bị kiềm nén (repressed) hoặc xếp gộp, ấn mãi xuống trong những tiến trình vô thức…; không đánh thó, lấy trộm nổi năng lực tác động đàn hồi tới những hành động, suy tư, tri giác và cảm xúc của người ta.

Theo Daniel Sigel

Tâm trí cứng nhắc, khắt khe quá mức sẽ dẫn đến việc mất khả năng kiểm nghiệm những hình dạng mới và để thích ứng hết sức uyển chuyển nhằm tạo ra những thay đổi trong môi trường… Sự cân bằng nội môi (homeostasis) đạt được là nhờ chi phí công kết nối với những người khác và với các trạng thái cảm xúc nguyên thủy của bản ngã (the self).

Phân tâm học hiện đại nhìn nhận mẫu hình khó lay chuyển, bất di bất dịch vừa nêu như kết quả của kiểu cấu trúc phòng vệ mang chất ái kỷ (narcissistic)– dạng vấn đề đứa trẻ vốn học hỏi để xử lý với những xung năng gây hấn (hoặc các xung năng “tuyệt không chấp nhận”) được huy động trong bộ máy tâm thần (mental apparatus) của nó.

Điều trị của các nhà phân tâm ngày nay hướng tới việc khôi phục trở lại tính hồi đáp, uyển chuyển mang bản chất người và độ thích ứng cảm xúc, nhờ áp dụng các phương pháp lâm sàng riêng biệt.

Nếu nhìn từ đây, thậm chí có thể cho rằng việc ý thức rồi chấp nhận trạng thái cảm xúc hai chiều, nhiều hơn một mặt như thế là điều tốt lành; diễn tương tự điệu quen thuộc của  kịch tác gia La Mã cổ đại Publius Terentius: “Là con người, nên tôi thấu hiểu rằng không có điều gì thuộc về con người mà lại xa lạ đối với tôi” (“Homo sum, humani nihil a me alienum puto“).

Bình phẩm, đàm tiếu dây dưa về người khác: thói tật dễ lây và khó ưa, chỉ có làm chính ta xấu xa thêm mà thôi

Thật khổ, cô Hoa hậu Việt Nam 2006 Mai Phương Thúy lại trở thành đề tài đàm tiếu; một lần nữa, giới truyền thông quốc nội đã tranh thủ khai thác, bình phẩm

Trang đăng tải thư xin lỗi của người đẹp về bộ ảnh được cho là “dung tục” thu hút gần 300 phản hồi hào hứng. Đáng chú ý, trong khi quảng đại quần chúng có vẻ đa phần chê trách việc mặc áo dài “phản cảm” thì giới chuyên môn nhiếp ảnh nghiêm túc phân tích và bày tỏ sự khen ngợi tính nghệ thuật của bộ sưu tập; thậm chí, về phe ủng hộ còn có cả người già định cư nước ngoài…

Nên chăng, bình luận công khai về các nhân vật nổi tiếng cần hiểu biết và tuân thủ các quy điều nghiêm ngặt.

Những luân thường đạo lý này được thiết lập dựa trên ý tưởng rằng, vô vàn bình phẩm như thế– tựa chuyện ngồi lê đôi mách (gossip)– khởi tạo tiềm năng gây hại cho người bình phẩm, người đọc (hoặc người xem), và đối tượng được đề cập tới.

Lời bình phẩm càng tiêu cực, điêu toa và thiếu chính xác thì nó càng dễ gây lắm điều tệ hại biết bao.

Đàm tiếu, buôn dưa có thể làm tổn thương cho cả ba loại người nêu trên nên cần có sự cảnh báo hữu ích chuyển tới những ai bình phẩm. Dẫu thế, ở đây cũng có nhiều lý do tích cực cho việc bình phẩm công khai, trước bàn dân thiên hạ.

Khi bình phẩm nhân cách, đừng quên là không ai trong chúng ta hoạt động như những sinh thể riêng lẻ, tách biệt. Đúng ra, mỗi một chúng ta chịu ảnh hưởng bởi bộ não, bối cảnh sống, những tình huống buộc phải đối mặt, và những bổn phận, trung thành đặt để cùng nhóm chúng mình thuộc về…

Bản thân chúng ta gánh lấy trách nhiệm lớn lao, tôi tin, song trách nhiệm đó thì không phải lúc nào cũng toàn vẹn, và nhiều người khi giải quyết các lực lượng này nọ đã khá dễ nảy sinh tranh cãi, bất đồng với tha nhân.

Đàm tiếu chẳng nhất thiết đoan chính hay đồi bại, dù suy cho cùng cũng chỉ chú mục, quan tâm tới các khía cạnh của đời sống những người khác. Vì vậy, những bình phẩm có thể nội tại tốt đẹp hoặc xấu xa, phụ thuộc chủ yếu vào cách thức chúng được hình thành, tạo tác…