Chào buổi sáng (69): Mất phương hướng, sai lệch đường

Chào buổi sáng! Ngày đầu tháng Hai, hy vọng thiên hạ sẽ kết thúc kiểu tính đếm Mồng ngầm tự cho phép mình tiếp tục ăn chơi nhảy múa. Đã đến lúc phải lăn tăn, cân nhắc nếu cứ quá cố cố quá kéo dài một khoảng bao la trải dài rộng khắp để du Xuân dây dưa tít mù thêm nữa. Bởi thói quen văn hóa cố hữu xem chừng khiến cộng đồng Việt dần chìm sâu mê mải với sự mù mờ, mất khả năng định hướng đặt để mục tiêu và phát triển bền vững…

Trong ngôn ngữ Kuuh Thaayorre của thổ dân Úc, tịnh chẳng có từ chỉ không gian liên quan nhau (ví dụ, “trái”, “phải”, …) mà họ dùng duy nhất các từ chỉ phương hướng tuyệt đối cốt yếu mà thôi (ví dụ, “Nam”, “Bắc”, …). Đặt ai đó chúng ta đây vào phòng tối và đề nghị anh/ chị ta xác định hướng Nam chẳng hạn, e là người í sẽ bị lạc lối tức thì– đối tượng hầu như thiếu khả năng xác định một hướng độc lập với chính mình (do thường định hướng xung quanh bản thân); trái ngược hẳn, bảo một đứa bé 5 tuổi người Pormpuraawan hướng Đông ở đâu thì nó sẽ định hướng chính xác ngay tắp lự. Với cộng đồng dân cư này, khi chào hỏi “Bác đi đâu đấy?” thì câu đáp ứng thích hợp nhất dễ nương theo như là “Một đoạn đường dài nhắm hướng Tây Nam – Nam”. Như thế, mọi thứ trong đời sống của họ gắn chặt với hiểu biết về quan hệ của nó với điều gì đó khác. Minh họa trên sách báo, hiểu biết về thời gian, nơi chốn họ ở trên thế giới. Và định hướng đó mang ý nghĩa rằng, họ không ngừng nhận ra môi trường bao bọc xung quanh, phương hướng của họ, đường đi của họ.

Xem ra, đây là thứ  ẩn dụ khá hay về “mục đích”, đặc biệt là mục đích nghề nghiệp. “Làm việc” đích thị là điều gì đó tôi làm. Nó là một hành động. Và như hướng trái và phải, nó phụ thuộc toàn bộ vào tôi. Công việc thật cơ bản là những gì tôi đang tiến hành bây giờ, song nó không định hướng hoặc chỉ cho tôi nơi chốn trên thế giới.  Mục đích thì tựa phương hướng cơ bản; nó không phụ thuộc vào tôi, không thay đổi khi tôi thay đổi, là bất di bất dịch– xoay quanh những gì tôi phải tự mình định hướng… Vậy nên, thảng hoặc chúng ta cũng đáng giật thột tự hỏi, mình có đang mất phương hướng, sai lệch đường?

Ngày không vương khói cánh đồng làng

Thoắt đà đã 17 năm rồi; dưới bóng núi mang sắc vị sông Bồ, cây mạ êm ả tã nhẹ xác thân xuống mảnh đất quê từng bao tháng năm dài in dấu chân người vun bồi, cấy gặt…

Đó là một ngày hồn rời cõi tạm ở ngôi biệt thự trên đồi cao của thành phố Đà Lạt bình yên. Và một mình, đêm con nằm biệt ly không khóc ngay chỗ đặt quan tài mẹ– vừa cất chân trần dời đi theo tổ tiên– trong căn nhà thân thương của xứ Đà thành.

Lắng lòng quỳ lạy tạ ơn khi xung quanh đất trời bời bời xuất kỳ gió thổi, như linh hương hội tụ bóng hình chở che riêng cho phận đời phiêu bạt. Đôi mắt cay xè vì sự thật tử sinh.

Bái vọng âm thầm. Hôm nay mưa rơi lắc rắc; nơi An Trạch giữa thủ đô chẳng hề ám chút hơi hám rạ rơm hay thoáng phảng phất tí bùn đất xa xôi, hốt nhiên có thằng tôi già đầu mà cứ vô tình thấy dâng đầy ầng ậc…

Lễ tế làng trong phố

Gần trưa nay, Mồng 4 tháng 2 Âm lịch, lần đầu tiên tôi tham dự hội tế làng nơi mình đang ở– An Trạch, Quốc Tử Giám– nhân Ngày thành đạo của đức Tiên ông Trần Tú Uyên, tại Bích Câu Đạo quán.

Tọa lạc trên con phố Cát Linh– nơi siêu thị nội thất có bán bếp gas giá gần 1 tỷ đồng, chuyên kinh doanh mặt hàng vật liệu xây dựng, đêm tới lại tràn ra chiếm hết vỉa hè thứ đồ uống mang tên ‘trà bát bảo’ này– Bích Câu Đạo quán giữ vị trí hết sức khiêm nhường và lặng lẽ.

Xem các đội hình trình diễn và làm lễ thì thấy chỉ mỗi các bà nhún nhẩy, múa may cờ quạt là tươi vui và toát ra thần sắc hội đình nhất; thực sự ngạc nhiên nhìn các bác, các cụ ông đi hia mang lư hương, châm tửu, vái lạy,… mà sao bước chân vội vàng, cử chỉ thiếu hẳn sự tĩnh tại, tập trung nghiêm cẩn.

Đặc biệt, bài chúc văn tế Đức Tiên ông in bằng chữ quốc ngữ chứ không phải Hán ngữ, do một cụ có vẻ rành rẽ niêm luật cất giọng trầm bổng lên xuống…

Lễ tế làng trong phố thị lôi cuốn được hầu hết các hộ gia đình thuộc địa bàn tụ về đông đủ, nề nếp; chợt nhớ lần thụ lộc đầu năm ngồi dưới chiếu giữa sân đình đêm khuya trời rét, tại lễ hội Trò Trám.

Cái chốn Bích Câu Kỳ Ngộ ấy, may mắn, vẫn còn neo sâu thẳm vào lòng dân chúng quanh vùng yếu tố thần linh huyền bí khói sương họ muốn phù trợ, nương nhờ, thanh lọc. Lành thay!

T.B: Bài xuất bản được nhờ vượt tường lửa, gợi liên tưởng tin WordPress bị tấn công từ chối dịch vụ DDOS.