Viết ở sân bay

Yêu lấy những chơi vơi, vũng lầy từng chờ đợi…

Sân bay luôn là chốn của đưa tiễn và rồi gặp gỡ; dĩ nhiên, còn là nơi đón đợi để ra đi.

Phi trường dành riêng cho chuyện cất cánh, phóng vút, bay cao; thường cũng đủ chỗ đáp xuống, mặt đất an toàn, về nhà.

Dù được đánh số các chuyến đến, đi cộng dồn hết sức cụ thể và cẩn thận, nó luôn phản ánh thái độ ôn tồn ‘khởi sự lại từ đầu’.

Khoảng cách là thứ cần chinh phục, đồng thời là điều kiện bất khả vắng thiếu nhằm giúp các phương tiện xa gần triển khai công việc.

Như tình yêu.

Đau thương quan hệ thuở ban sơ và các trạng thái ranh giới của tâm trí

Thời gian tuyến tính là cách một bộ phim được trình chiếu, nên để chia sẻ phim mới xem năm 2020 chắc cần đá lại tí chút đôi phim từng nghía qua hồi cuối 2019. Nói nhanh, giờ thì ‘Mắt Biếc’ (2019) thôi còn ai đu đưa đua chen nữa, cơ mà thấy các bạn trẻ, như một nữ sinh viên ngoại ngữ chẳng hạn, vẫn còn gọi ‘thằng’ khi nói về Ngạn, hàm ý rằng chí ít riêng với khán giả hãy còn ngượng ngùng í, Ngạn luôn là cậu bé và mãi mình chẳng thể nghĩ khác về một thứ cảm tình giai gái gợi nhiều tiếc nuối, mộng mơ, xen kèm hụt hẫng, bực bội… Cũng phim được tìm kiếm nhiều, chủ yếu trên Netfix, là hài phẩm với hai tên tuổi khá nổi tiếng vai chính diễn cặp vợ chồng (cảnh sát thi hoài không đạt điều kiện trở thành nhân viên điều tra và nữ phục vụ cửa hàng làm tóc gội đầu chịu đựng nhau suốt 15 năm chung sống) mang tên ‘Murder Mystery’ (2019). Xem nó thấy thế giới như bức tranh giả tạo rõ ràng, dạng chúng ta biết mình đang đi vào chỗ thiệt ngộ nghĩnh, ấn tượng có ấn tượng thật song không hình thành nhu cầu rất chi bức xúc, lăn tăn, ngẫm ngợi. Hiệu ứng giải lao dễ tạo ra khi ta cần nghỉ ngơi và tranh thủ chẳng hề căng thẳng đặng kết hợp nghe luôn thứ tiếng Anh đời thường bắn liên thanh, thi thoảng chèn lắm đoạn *parler en francais* vui tai thoả mắt.

Sang năm 2020, hai phim đã xem tuần trước là ‘Ana’ (2020), và ‘The Sonata’ (2020). Điểm chung là cả hai phim không hề có làm tình gợi dục lố bịch, yêu đương mùi mẫn dây dưa, hoặc quan hệ ba lăng nhăng mệt thị mỏi. Lấy bối cảnh Puerto Rico, ‘Ana’ miêu tả tình bạn kỳ thú giữa một ông buôn xe hơi đã qua sử dụng nay đà luống tuổi bơ vơ lơ lửng tháng năm và hiện đau đầu lo lắng nguy cơ sập tiệm, với một cô bé ranh mãnh có mẹ là dân anh chị vừa bị xộ khám mà cảnh sát bắt dẫn đi ngay đúng lúc ông đang tự quay hình, đóng phim quảng cáo. Một bộ phim trần trụi và tinh tế với vỉa hè đường phố đầy thúc ép kiếm kế sinh nhai cùng những ngôi nhà chật chội chứa đủ thành phần phạm tội, người ơi người, khiến ai đó vận luôn vô thân phận một hôm xui rủi, gặp biến… Nét huyền bí của hố nước phun trào bất chợt trong ‘Ana’ được nâng cao hẳn thêm tính huyền diệu của thể loại âm nhạc cổ điển khi theo dõi ‘The Sonata’. Đời sống tách biệt và cô đơn thuộc đặc trưng giới nghệ sĩ điệp hoà nhoè mờ của toà lâu đài sừng sững, cánh rừng âm u sâu hút Âu châu để vừa làm kinh sợ bề mặt vừa thừa thanh lọc vô vàn ẩn ức rốt lòng. Phát hiện bóng tối của nhân cách; liệu pháp xua tan tình trạng mơ hồ; sự thăng hoa âm nhạc đòi hỏi ôm choàng sự cay nghiệt tựa trả giá kinh hoàng cho đam mê bất tuyệt; thông qua cặp kính chấp chới bệnh lý mà mắt nhìn nghệ sĩ trực giác các cơ chế tinh thần đảm bảo xác định mức chính xác, thái độ quá tự tin, và sự thậm coi thường phương tiện của tiến bộ nghề nghiệp.

Từ náo động, rối rắm, xê dịch mà cả bốn bộ phim vô hình trung, góp phần phản ánh hành trình chuyển hoá thấm đẫm trải nghiệm chủ thể. Dù bi hài hay hư thực, dễ thương, khủng khiếp, lồ lộ ban ngày hoặc che giấu đêm hôm gì chi, mấy bộ phim tình cờ do ăn ở chở che đồng thời vô duyên dật dờ hữu ích được xem miễn phí giúp kẻ nhìn có cơ hội đi vào những nơi chốn tăm tối và lạ xa của ngoại cảnh lẫn nội tâm; ở đó, tồn tại đau thương quan hệ thuở ban sơ và các trạng thái ranh giới của tâm trí trước khi thiên hạ ước ao tạ từ, kết thúc một kiếp nổi trôi e là miên viễn…–

Thương lợn, thương người biết mấy

Hình như mấy hôm rồi thịt heo lên giá hay sao í mà thấy khắp nơi dân tình khốn đốn nhặng xị cả lên, bởi chi không biết chứ thực phẩm dưỡng nuôi thân xác ắt hết sức thiết yếu; chả thế dù chẳng thân thuộc giò đùi, tai heo, xương má hàm gì đó đi nữa thì cổ nhân đã xác quyết ‘dĩ thực vi tiên/ thiên’ (quần chúng lấy cái ăn làm đầu). Tiện thể, nhớ bà Nguyễn Thị Doan, nguyên Phó Chủ tịch nước nhà từng phát biểu ‘người ta ăn của dân không từ thứ gì các đồng chí ạ’. Cũng lạ, cái chữ dùng khiếm chỉ mà đã trỏ ý rõ ràng: ‘người ta’; còn ai vô trồng khoai chốn này.

Thói thèm thuồng đêm ngày vị quen, miệng nhắc, tay ấn bàn phím kể lể kèm chóp chép chọp chẹp về các chế phẩm từ con ủn ỉn khiến dòng nghĩ đẩy sang ý tứ từ một bài báo ngoại quốc: đâu là sự phân biệt con người với con lợn? E chỉ là sự hiện tồn của *các ký ức mang tính tiểu sử* do chúng ta tạo dựng bản ngã chính mình. Dẫn lời của John Stuart Mill trong tiểu luận sáng giá mang tên ‘Utilitarianism’ (1861) rằng thà làm một kẻ bất mãn hơn là một con lợn thoải mái, và rằng như Socrates khó chịu thay vì đóng vai tên ngu ngốc hân hoan, bài báo cho biết lợn thì có nhận thức (conscious) nghe. Tựa chúng ta rứa, lợn sở hữu các trải nghiệm nội tâm; song chúng tự ý thức (self-awareness), biết sự tồn tại của chính mình, có một ‘cái tôi’ (‘I’) bên trong? Nhiều bằng chứng khẳng định một số động vật tự ý thức: tinh tinh, cá heo, voi, thậm chí chim ác là (magpie). Hết thảy mấy loài này đều qua được bài trắc nghiệm gọi là ‘cái gương soi’ về tự ý thức; theo đó, nếu mình đặt chúng trước một cái gương sau khi bôi một đốm đỏ lên trán chúng thì chúng sẽ phản ứng bằng cách cố xoá chỗ đấy đi. Chúng cơ chừng nhận ra chính mình bởi sự phản ánh. Các khoa học gia suy luận, mấy loài thế chia sẻ điều giống năng lực của chúng ta về tự ý thức. Chưa nói, trẻ nhỏ có thể vượt qua bài kiểm tra gương đâu tầm khoảng 18- 24 tháng. Tức, y như tinh tinh, ở độ tuổi ấy thì các nhóc tì hồ như đã có cảm nhận sơ khai về bản ngã. Và giống nhiều động vật khác, trẻ mới sinh ra có thể ghi nhớ nhiều điều. Đấy là bằng chứng trí nhớ bắt đầu từ trong bụng mẹ, vì chúng nhận ra các âm thanh nghe thấy ở bào thai, tỷ dụ giọng nói của mẹ mình…

Con lợn, thịt heo, thú xơi ngon lành cành đào các chế phẩm từ loài gia cầm đem lại khoái khẩu (đừng quên chứ, từ đây còn có cả món giả cầy). ‘Dân dĩ thực vi tiên/ thiên’. Tin cập nhật là Tết này thịt heo giá đắt kinh khủng, vì vậy hẳn không ít nhà hụt hẫng và mong đợi ngậm ngùi. Các em múp míp, bụ bẫm chắc sẽ bị bao kẻ bẹo má, véo tai để phần nào nguôi ngoai nỗi niềm thiếu thốn. Treo bức tranh lợn vừa nhắc nhở vinh thân phì gia, vừa tựa liệu pháp ‘cá gỗ’ nuốt nước miếng trừ bữa. Thương quá hà. Chịu khó nghe thêm chuyện bên Tây sử dụng một phương pháp học sâu (deep learning) gọi là ‘Counting CNN’ để tăng độ chính xác khi đếm lợn tại các nông trang đó. Hầu chuyện cuối cùng an ủi nhé. Tròn trịa một thập niên rồi, thiên hạ làm thực nghiệm về việc lợn tìm hiểu những gì một tấm gương phản ánh và sử dụng nó đặng có được thông tin. Cụ thể, khi đặt một cái bút trước gương, các chú heo con động đậy như đang nhìn thấy mình trong đó; sau khoảng 5 tiếng đồng hồ với gương, các con lợn được cho thấy một bát thức ăn quen thuộc có thể nhìn thấy trong gương nhưng ẩn sau một hàng rào che chắn. Kết quả, 7/8 chú heo tìm thấy bát thức ăn trong khoảng 23 giây nhờ rời khỏi gương và đi vòng quanh tấm chắn. Các chú lợn ngây thơ cho thấy cùng nhìn phía sau gương. Lợn định vị bát thức ăn nỏ phải bởi mùi, chẳng có sự ưu tiên khu vực để bát thức ăn và cũng chẳng đi tới khu vực đó khi nhìn thấy bát thức ăn ở chỗ khác. Để sử dụng thông tin từ gương và tìm thấy bát thức ăn, mỗi chú heo phải quan sát các dấu hiệu từ môi trường xung quanh, ghi nhớ chúng và hành động của chính nó, suy ra mối quan hệ giữa những thứ quan sát, ghi nhớ được, và hành động tương ứng. Khả năng ấy cho thấy khả năng lượng giá của lợn. Kết quả thực nghiệm có thể tác động nhất định tới việc thiết kế chuồng trại nuôi lợn và rồi còn có thể đem lại phúc lợi cho lợn (pig wellfare) tốt hơn nữa. Lợn ơi lợn à.–

Chuyện học của người lớn tuổi, tính cá nhân, và sự phát triển xã hội

Vươn lên đón mặt trời, an nhiên sống với đời

Những ồn ào chứng tỏ và tranh cãi lại qua trong vụ nên đặt tên đường hay không, như cách vinh danh hai vị giáo sĩ phương Tây đã có công lớn với sự hình thành chữ quốc ngữ, khiến lòng người quan sát xốn xang quyết ý: ‘chi bằng học’ (Phan Châu Trinh).

Cái lợi lạc lớn nhất cộng đồng người Việt được hưởng từ cuộc nói năng đông đảo và hơi kéo dài mấy ngày nay trên mạng facebook đúng là nó nhắc nhở về nghịch lý của việc học hỏi: trở thành cá nhân giữa đời thường xa xót. Khởi từ trải nghiệm sống nên học, và xã hội nào mà chẳng tồn tại kẻ đang học. Do vậy, thật may mắn và đáng mừng vui xiết bao khi các con dân đủ mọi lứa tuổi, trình độ, tầng lớp bị/ được thu hút vào sự vụ mà quyền phủ quyết phụ thuộc cơ quan quản lý nhà nước, dù là cấp thành phố trực thuộc trung ương (Danang trước đây là nhượng địa thời thuộc Pháp).

Không hề tự dưng, vô cớ, rảnh rỗi hay hết sức quá thao thức, nhiệt thành, bức xúc; thư từ, khuyến nghị, trách nhiệm, nghĩa vụ, tinh thần công dân, tính chính trực, lẽ công bằng, cơ hội biểu tỏ tiếng nói, một dịp xiển dương tôn giáo, luyện tập kỹ năng tranh luận, thực hành các quyền được pháp luật bảo hộ, thể hiện kiến thức, bảo vệ sự thật, xới lật những gì có vẻ chưa xong xuôi, ngã ngũ, v.v… Phe nhóm, đội, hội, quốc nội, nước ngoài, giáo sư tiến sĩ, nhà nghiên cứu, kẻ mộ đạo, hiếu học, ưa tham gia đám đông, ghét cái gì đè nén, lòng chưa thôi lo lắng nọ kia, diễn đàn học thuật, status chửi rủa, dạy khôn, mắng mỏ, khẩu chiến, gọi điện thoá mạ, gõ phím cay cú, chịu khó chia sẻ bài vở sưu tầm, tích luỹ bấy lâu, v.v…. Lượng, chất thực hư ra sao không cần vội vàng xét đoán. Phong trào dẫu nhỡ tào lao chi sự, muộn nở sớm tàn đi nữa thì cũng thành tựu muôn vàn độc sáng khó bỏ quên ngay: dân khí, dân trí, dân tình. Chẳng đến độ phục sinh triệt để thì mong sớm chiều hợp duyên e rồi tới hồi thái lai, tươi đẹp bởi nhà, người có vẻ cố gắng quy tụ, truyền thông.

Những ai trưởng thành, đã lớn ắt dần dần thức nhận ít nhiều giá trị của việc học hỏi suốt đời. Các vị làm giáo dục của nước nhà hẳn buộc phải thay đổi quan điểm khi nào, bằng cách sao, và ở nơi nao thì người ta bắt đầu học hỏi. Không còn duy trì thêm mãi việc học chỉ khu trú và thu rút vào trong học khu, nhà trường, tức bối cảnh của các thiết chế giáo dục chính thống mà giờ đây bối cảnh lan ra toàn xã hội, gồm gia đình, dòng tộc, nơi công sở, các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng… Việc học là đòi hỏi của cả đời đặng cho ta hiểu biết bản sắc cá nhân, mục đích cùng ý nghĩa sống dọc dài theo năm tháng, và thích ứng với việc ghi nhận rồi tiếp cận những nghịch lý xã hội ngày nay.

Những gì liên quan đến tiếng nói, chữ viết, hồn nước, dân tộc tính, tinh thần đồng bào,… vô hình trung, hoà trộn trong tính phức tạp của trải nghiệm học tập, góp phần vén lộ cách văn hoá, giới, sắc tộc, và các yếu tố xã hội khác nữa định dạng bản sắc cá nhân và khả năng vận hành các mối quan hệ: nền tảng của hết thảy, mọi thứ học hỏi. Dĩ nhiên, ẩn lộ, phơi giấu cũng khá dễ nhận ra một cái gì phản ứng uất ức, nổi xung, trút giận, xâm kích, chọc ngoáy, la làng, châm chích, bất mãn… với những gì hiện hành, nhất là đại diện giới lãnh đạo, ban ngành cùng chính sách quản trị tiếp tục gây nên tùm lum hậu hoạ tệ hại, khôn lường.

Chính những phái sinh vượt ra ngoài câu chuyện ý tưởng, ngữ ngôn bề mặt mà chạm mó sâu xa vào tất tật khía cạnh kinh tế- chính trị- văn hoá- xã hội khiến ai quan tâm sẽ phải kiên nhẫn đợi chờ thành quả của sự vun bồi nghiêm cẩn của tư duy phản biện cùng hành động phản tư trong một xã hội vốn coi trọng, đề cao bằng cấp, học vị, tuổi tên hư danh, giả tạo để từ đó, những ai đầu tư cho việc học hỏi suốt đời sẽ đích thị say sưa thực hành rồi triển nở tốt lành tựa một lựa chọn khôn ngoan vì biết lượng giá lại năng lực sáng tạo, thành người.

Ô che mưa đêm

Kẻ cũng ngộ, vì kẻ không hề sở hữu bộ áo hay chiếc dù chi lại được đưa cho cái ô (to đùng) che mưa. Đang hồi bão giông, nước tuôn xối xả, phố xá dâng ngập đủ cản bánh xe lăn thì ngồi bus tới bến cũng phải bước xuống lội bộ…

Mấy đoạn trong phố cổ trông thêm phần chịu đựng ngoài hàng rào khung sắt dựng lên ngăn thành khu vực dạo chơi cuối tuần. Giờ Hanoi tạnh ráo, trên tầng cao, thương cho sự bất toàn chứa mang vẻ đẹp trái ngang. Đời sống chúng sinh vốn thế, giãy giụa với vô vàn trói buộc, hoang đàng, tù túng, bung phá… Cái quán ăn bố trí bàn sát dọc theo lối đi bán cả đồ chay lẫn mặn sao chán nản và vạ vật; hàng café với ghế ngồi nệm ấm vẫn cứ lộ rõ bơ vơ, lạc lõng… Nhớ đọc tin một ứng cử viên Tổng thống đảng Dân chủ của Hoa Kỳ muốn trở thành ‘zen president’; ông í cho rằng tổng thể thì Hoa Kỳ là một xã hội rất thương đau (very traumatized society), và vị ấy mong mỏi dùng tỉnh thức (mindfulnesss) đặng chữa lành cho cả cộng đồng, xã hội, hành tinh. Tròn 100 năm trước (1919), Hồ Chí Minh nêu yêu sách đòi lợi quyền cho dân An Nam với thực dân Pháp cũng biểu tỏ chủ nghĩa thế tục (secularism) tương tự ở khía cạnh chính trị: ‘Trăm điều phải có thần linh pháp quyền’; nhắc luôn, còn có kiểu bộc lộ chủ nghĩa thế tục thuộc triết học, và văn hoá- xã hội nữa.

Tiếng còi xe ngân rú vọng lên góp dồn sự xô bồ, ồn ã. Trơ quen, mất cảm giác hụt hẫng, bực bội, hoặc cáu gắt; thay cho tiếng máy bay vút qua mái nhà là ô tô di chuyển dưới lòng đường; thiên văn, địa lý thấu biết, bao tuốt (!). Cần tìm kiếm các công cụ phù hợp để đánh thức chính bản thân mình rồi lớn lên tương xứng. Mắc kẹt chi thì vẫn đủ sức tranh thủ liếc nhìn, phát hiện cách liên hệ mới mẻ với kẻ thù gần gũi: tham- sân- si.

Ô che mưa đêm, thềm nhà ngả lưng ghé nghỉ. Êm đềm.

Thay đổi để hoà hợp và hiểu biết lẫn nhau

Trung tâm Văn hóa Swami Vivekananda của Ấn Độ tại Hanoi vừa trình chiếu bộ phim Queen (2013) giữa lúc ngoài giời mưa bão ầm ào. Khá háo hức sắp xếp đi xem vì thấy trang IMDb chấm 8.2/10 với số lượng bầu chọn 55.855.

Đạo diễn và kịch bản khéo quá, từ cách chọn chi tiết cho chí lời thoại, phục trang, cảnh quay lẫn ý tứ hàm ẩn tinh tế hay hiển lộ rõ ràng. Diễn viên thì đúng chất Bollywood, khó nghĩ họ thuộc nền điện ảnh Hoa Kỳ hoặc xứ sở nào khác. Và chắc khán giả Việt biết thừa mặc định rằng phim Ấn lúc nào chả kèm nhạc réo rắt.

Dẫu quen thuộc ít nhiều thế rồi, kết hợp tất cả lại hoá ra hết sức hiệu quả, đầy ấn tượng, và đáng giá.

Trên cái nền tập tục cưới xin truyền thống cùng câu chuyện yêu đương của người trẻ hiện đại, bộ phim xử lý cách riêng đặng khởi tạo nhẹ nhàng cảm nhận tính người rất chung, tưởng phá cách và không cố bảo toàn bản sắc dân tộc sẽ mất mát thì rốt ráo, đấy là cách giữ gìn do thấu biết một cái gì lớn lao luôn bao chứa, bảo bọc, thừa đủ không gian cho phát triển, tiến bộ, bền vững, nhân bản.

Bộ phim tài liệu ngắn về danh nhân Mahatma Gandhi dạo đầu buổi chiếu thật ngắn và thật bắt nối tài tình phần phim chính ngay sau đó: sự lớn lao của một cá nhân nằm ở năng lực thay đổi nhằm hoà hợp và hiểu biết lẫn nhau.

Ngoài lề riêng tư chút. Tôi cũng kịp hoàn thành ổn thoả và hoan hỉ buổi trao đổi tại Nhà xuất bản Tri Thức nhân giới thiệu cuốn sách hơn 800 trang đặng diễn giải cho trạng thái siêu việt (transcendence), tính thiêng (sacred), và sự thế tục (secularity) của hiện tượng tâm linh (spirituality) trong đời sống hiện đại ngày nay.

Tiện thể, cùng với buổi trao đổi trước đây, nếu thuận duyên thì tầm trung tuần tháng 12 tới sẽ hoàn thành bộ ba xoay quanh khổ đau (suffering), nhận diện và con đường giải thoát sẽ ưu tiên tập trung vào cái từ e chừng đã chẳng còn xa lạ mà được phổ cập, tương đối bình dân: thiền tập tỉnh thức (mindfulness meditation); dự tính đặt tiêu đề gợi hứng “‘Về thu xếp lại, ngày qua nếp ngày’: thiền tập tỉnh thức giữa tứ bề lui tới…”.

Khi tôi chưa đến nơi này

Hiền ngoan thiệt lòng. không rõ ràng gì về nó cả. Nơi chốn ấy lạ như việc đợi xe bus mà mãi hoài chẳng thấy chuyến nào chạy qua…

‘Ngoài kia là một khu rừng, rối loạn và nhầm nhọt ở khắp nơi, cơ chừng chẳng ai quan tâm, thế ai chịu trách nhiệm ở đây thế?’ Bài hát chủ đề nhấn nhá phi lý It’s Jungle Out There trong bộ phim truyền hình nhiều tập xuyên suốt mang tên Monk (2002-2009) đi hết 8 mùa. Biết bao tâm trạng dập dồn, đè nén.

Và cô bé con chẳng hề chịu đựng chút mệt mỏi nào, trên tầng cao chung cư, hồn nhiên tin tưởng vào sự sống nên cứ quyết tưới chăm cho một cây con đã khô héo hoàn toàn.

Rồi tình yêu lại nảy nở giữa hai vị đã có tuổi, chuyện đàn ông mí đàn bà sinh sự quả bi hài rất đời trần thế. Vị dành năm tháng để chuẩn bị cho những gì khá khó xảy đến, vị mua đồ về chất trong phòng mà nào dùng đến…. The Tomorrow Man (2019) mang hơi hướng đỡ nâng cho một cái gì da diết lại từ đầu.

Tuổi trẻ thì tí tởn rằng thì là bầu trời xám xịt và gió lạnh song trong lòng tôi đang như tia nắng ấm… (Like A Holiday), tựa bài hát mở đầu phim One Last Night (2018). Một đêm từng diễn ra với rạp chiếu bóng cùng diễn biến hẹn hò ngộ nghĩnh.

Tin vui là vẫn còn đó nghệ thuật vấn vương (Art of Falling in Love, 2019) nên chi Hello, Love, Goodbye (2019) tìm thấy ở Hongkong mà tôi chưa ghé tới.

Cùng Nhau Khôn Ngoan

Qua cầu trông xa, tháng năm hoa nở, nửa đời cắc cớ, đường dài chúng ta…

Đây là thắc mắc gửi tới độc giả blog Tâm Ngã: ‘Bạn đang cảm thấy mình già như thế nào?

Nếu hoan hỉ sẵn lòng bày tỏ câu trả lời, xin gửi tâm tình về địa chỉ tamngatangam@gmail.com, kèm đôi dòng giới thiệu ngắn gọn bản thân. Cố gắng viết tầm 200 từ trở lại.

Mong nhận được hồi âm mở đầu cho mục ‘Cùng Nhau Khôn Ngoan’. Thương.

Chuyển di

Những chuyến đi từng một thời ngóng đợi, giờ trở nên đỏng đảnh bởi lòng người chểnh mảng, hay lơ đễnh chuyện canh me.

Muốn thành toàn thể thì đơn thân vốn khả dĩ là điều kiện cần thiết. Như bà mẹ chăm đứa con trải qua mưa nắng, tháng năm. Từ các nghiên cứu về hysteria xa xưa, hiểu biết chuyển di (transference) trỏ tình huống xảy đến khi mong đợi cùng cảm xúc của người ta hướng tới kẻ khác một cách vô thức, vốn thường dính dáng tới vấn đề nọ kia chưa được giải quyết trong quá khứ.

Nền tảng ẩn sâu của sự thay đổi trong trị liệu chẳng hạn, đôi lúc thật là mối quan hệ khiêu khích của vô vàn đam mê chuyển di và chuyển di ngược khó ngờ hết nổi. Giữ gìn độ thân tín và duy trì sự chuyên nghiệp, các thái độ, ứng xử cùng niềm tin được phát hiện thông qua ghi chép cẩn thận thiệt là bá cháy. Nó tới từ ước muốn dấn thân suốt đời với ý nghĩa cuộc sống, cái chết và tinh thần chuyển hoá, chẳng loại trừ sự góp phần, thêm vô của các truyền thống huyền bí tôn giáo này, đạo nọ. Công việc của chữa lành, sáng tạo, triển nở và tàn tạ, lãng quên. Ai hay.

Dõi theo đầy thiện xảo tiến trình xuất phát ý niệm ban đầu cho chí mức hữu dụng đương đại với các cách tiếp cận khác biệt, chuyển di là chuyện khởi đi thấm đẫm suy tư, trăn trở. Được định hình bởi cấu trúc tâm lý riêng tư khi trải nghiệm về nhà trị liệu, thân chủ chứng tỏ những mối quan hệ quan trọng trước đó; thay đổi diễn ra khi trải nghiệm lại và nhận chân các tiến trình này. Thích hay không, đều buộc qua trường đoạn nhọc nhằn.

‘Ngừng đối xử tựa tôi là mẹ của ấy’. Vi tế, đủ thứ, mọi nơi…; cơ bản an ủi rất nhiều là tuyền cảm xúc yêu thương.

Chuẩn tắc; nói về; tìm kiếm cội nguồn; xem xem các khác biệt; nhấc chân, rời đi: lần thứ nhất, lần thứ nhì, lần thứ…

Hiện tại, vì mù mờ và chẳng dễ đoán định nên chất chứa lủ khủ khả thể. Mừng thay. Lấy đà, cất cánh, bay thôi. Oạch.

Khi người vẫn ưa thích và chưa chán sống ở phố thị…

Dịp thành phố quê nhà kỷ niệm ngày giải phóng trôi qua lâu rồi, chắc giờ này nguồn nhiệt hứng khởi hừng hực đã vơi giảm ít nhiều. Đọng lại dấu ấn đô thị chắc là mấy từ trỏ việc làm cụ thể nay mai: phía Tây (mở rộng), sông Cổ Cò (nạo vét để du lịch đường thuỷ vào Hội An), Hoà Vang (phát triển).

Thành phố đáng sống hẳn là thành phố đảm bảo các chất lượng sống khá cao. Cả trên bình diện quốc gia, ảnh hưởng của văn hoá và xã hội lên sức khoẻ tâm trí vẫn còn là đề tài mông lung. Cần biết, tuy xã hội đặt để các quy tắc ứng xử chung song không phải mọi kỳ vọng của xã hội đều thuộc lĩnh vực đạo đức (morality); chúng ta vì thế, cần một cách thức độc lập trong việc lượng giá các tục ước (convention) nào là luân lý (ethics) và cái gì thì không. Do luân lý độc lập với các giáo lý nên nó độc lập với các tục ước xã hội. Và thường thì có 3 nơi hồi quy hành vi xã hội: cá nhân, các tục ước xã hội, và đạo đức.

Vào thời điểm mà các thành phố, trong đó có Đà Nẵng, chuẩn bị sẽ đi vào sự trải nghiệm tăng trưởng theo cấp số nhân, cùng với dân số vọt cao thì càng phải biết thấu đáo ảnh hưởng của môi trường đô thị tới hạnh phúc cùng sức khoẻ ra sao.

Ghê ta.

… Mấy đoạn trên khởi thảo đã hơn nửa năm mà giờ bài còn dang dở. Tối nay định vội vàng hoàn thành chỉ như là cách để tránh rét lúc xa nhà.