J. Soi (27): Trẻ nhỏ, trường học và lòng từ bi

Từ bi là em từ tốn đi, không vội vã chạy ngay, khi có ai đấy cần bạn đồng hành bên cạnh.
Từ bi là em từ tốn bước đi cùng, không vội vã chạy ngay, khi có ai đấy cần bạn đồng hành bên cạnh.

Đọc loạt bài về giáo dục đạo đức, thực trạng lối sống và nhân cách học sinh khá mệt mỏi; chả biết bản thân ước muốn thư giãn đến độ quá lớn lao mà lại bỗng nảy sinh ý nghĩ nghịch ngợm rằng trả lời ra sao đây nhỉ, nếu có cháu nhỏ viết thư hỏi như nội dung tương tự bên dưới.

Thưa bác, cháu có chút chuyện muốn nhờ bác chỉ dạy. Ở lớp cháu có một bạn cứ hay hỏi bài hoài, còn đòi cháu kèm cặp tận tình mỗi khi đến gần kỳ kiểm tra nữa. Cậu ấy lười lắm í; ngồi trên lớp, chẳng chịu tập trung nghe cô giáo giảng bài.

Cháu cảm thấy mình ích kỷ và không thoải mái chút nào mỗi lúc đưa ra các câu trả lời cho bạn í, vì cháu nghĩ mình đã phải cực nhọc, dành nhiều thời gian mới phát hiện được lời giải.

Liệu như vậy cháu có thiếu lòng từ bi không hả bác?

Ờ, hỏi thế thì đố dám cao đàm khoát luận, nói toàn những ý tứ cao siêu (“dân chạy theo không kịp”, nguyên văn từ một cán bộ Học viện Phụ nữ), bàn chuyện Đông Tây kim cổ, trên trời dưới đất, dẫn lời các bậc tổ sư, trích học thuyết Âu Mỹ tân tiến đủ cả.

Trước khi hắng giọng hồi đáp, nói ngay là con bé thể hiện tâm tình dễ thương quá (hoặc thậm chí có thể tưởng tượng phụ huynh chắc dễ thương không kém, bởi ai biết đâu, bố mẹ cháu muốn mượn vai này đặng xem xem bác ấy đối đáp như nào chăng.)

… Cháu gái à, sự thật là, ngay cả khi cậu bạn cùng lớp tỏ ra lười biếng kia có sao chép bài tập về nhà của cháu liên tục đến mấy thì cậu ấy có thể chẳng bao giờ bộc lộ sự giỏi giang hơn trong dài hạn đâu; vì sự lười biếng ảnh hưởng, tác động mạnh mẽ tới tính cách, việc ôn tập, niềm say mê học hành, năng lực làm bài kiểm tra, và chắc chắn cả tương lai công việc khi vào đời nữa.

Do đó, khó xảy ra chuyện điểm số của bạn í vượt cao hơn điểm số của cháu được. Cơ chừng cháu có thể đệm sẵn nỗi niềm thầm kín vừa nêu trong cách cháu dùng từ ngữ đối đáp để chia sẻ bài vở với bạn í, vào cách thức mình đích thị làm người phụ đạo trợ giúp bạn í học tốt hơn và đạt điểm cao hơn.

Thật hay để bảo cho cậu ấy biết rằng dù cháu không nỡ nào ghét bỏ hoàn toàn, song thú thiệt là mình chẳng thích thú chia sẻ tất tật mọi lời giải cho bạn í.

Chuyện là, nếu cậu ấy bí với một số câu hỏi đặc biệt nào đó, liệu mình có ổn thỏa đặng tận tình đưa ra các câu trả lời tương ứng không nhỉ? Đây há chẳng phải là sự uyển chuyển mềm mượt, thiện xảo đó sao? (tra từ điển tiếng Việt nếu không hiểu nghĩa cháu nhé!).

Tôn trọng nhân phẩm và phát triển tính cách khác biệt: định kiến đến từ đâu ?

Muôn màu vườn hương hoa, luôn thấy mình khác biệt, yêu thương đời da diết, lời nâng niu hiền hòa
Muôn màu vườn hương hoa, luôn thấy mình khác biệt, yêu thương đời da diết, lời nâng niu hiền hòa

Chết mất thôi, làm sao một người khá già cỗi và hơi lớn tuổi rồi như tôi lại có cớ để tiếp tục nhắc đến thiệt đàng hoàng cô nàng Lê Thị Huyền Anh, tức bà Tưng, thêm lần nữa đây (?!)

Mùa thu giời đất thay áo nên quá dễ khiến thiên hạ rạo rực cùng bà Tưng. Dường như việc nêu câu hỏi và đọc lủ khủ hồi đáp có thể giúp ít nhiều đi đến nhất trí với nhận định rằng việc xử lý ‘bà Tưng’ là thành tựu năm 2013 của văn hóa nước nhà. Bởi bên dưới tâm tình có vẻ đoạn cuối của nhân vật là vô vàn hỉ nộ ái ố của thiên hạ sục sôi như dịp may tuôn trào thang bậc cảm xúc…

Trước hết, thật kinh khủng với các tiêu đề và tít giật liên quan. Mặt khác, ngay cả cái Ngày Cực Khoái của Chị Em thật tự nhiên thuộc quyền con người thế mà mới đầu cũng được cánh báo chí nước nhà chuyển ngữ thành là “Ngày quốc tế phụ nữ tự sướng’ thì quả là đàn ông An Nam nhiều chuyện ghê (!).

Ôi, nhẽ nào chuyện ấy biểu tỏ phản ứng dân chủ của cánh chị em trước thảm trạng buồn khổ nghẹn ngào của đàn ông chăng; chưa nói, không ít vị chức danh này nọ sao thật dịu dàng gán nhãn vô tư ‘bán thân cho mạng‘, tuyên bố nhẹ tựa lông hồng rằng đấy là ‘sản phẩm hỏng của thế giới mạng’, v.v…

Sống trong thời đại bão hòa về mặt truyền thông ngày nay, chúng ta dần nảy nở cảm thức quen thuộc rằng cuộc đời mình dành quá nhiều cho việc quản lý cách cá nhân xuất hiện và ‘làm hàng’, và bi kịch thay, đa phần chúng mình vẫn đang tiếp tục thích thú loay hoay tìm cách cắt bỏ bản thân khỏi cái đám tuyền thô tục ghê gớm, tầm bậy tầm bạ và hợm hĩnh không ngừng khoe mẽ ngoài kia.

Nhìn sâu xa và dài rộng vào kiểu lối của nền văn hóa giải trí theo hướng thư giãn, ‘bình thường như cân đường, hộp sữa’ ngày càng dần hống hách kiểm soát đời sống ngày nay, tất không khó đi đến nhận định rằng thú tiêu khiển và ước ao nổi tiếng là cặp đôi chủ yếu thực tế dạng háng cứ thôi thúc thu hút mắt nhìn và sự chú ý kịp nuốt nước bọt của mỗi chúng ta.

Dĩ nhiên, cô gái mang biệt hiệu “bà Tưng” í chẳng làm gì nên tội nếu tòa án chưa phán quyết gì, và ai đủ tư cách để dạy dỗ, xỉ vả, miệt thị hay đơn giản bàn luận nghiêm trang về tư cách hay lối sống đạo đức của một người đây?

Làm ơn đừng đổ oan. Internet, các ứng dụng chết người như Youtube, facebook hay các hình thức truyền thông xã hội, di động khác không là động lực cho trạng thái khát khao nổi tiếng này; đích thị, nó chỉ thổi phồng, phát tán thêm thôi. Mỗi một tiến bộ về công nghệ hiện đại tưởng chừng có thể góp phần đánh bật tài năng còn nằm im kín bưng trong ta, hoặc thông qua các cặp kính đen quyến rũ hay vô số bức ảnh đẩy lên cấp tập mà chúng ta bỗng dưng, một hôm đẹp trời, tự chẩn đoán mình mắc phải rối loạn ám ảnh cưỡng bức (OCDs).

Xin kiên nhẫn lắng nghe kỹ càng, chớ vội vàng ngắt lời tôi. Hiện tại, thật đáng xấu hổ nếu mình là cô độc giả, kẻ vô danh tiểu tốt, nỏ ai nghe tên bao giờ. “Cháu muốn được nổi tiếng”, “tôi sẽ thành công và giàu có”, “mình muốn trở thành nhân vật ABC”, v.v…

Bởi vì ngày nay “nổi tiếng” trở thành một từ giả tạo, rẻ tiền, hổ thẹn, bẩn thỉu và xấu xa. Nó được dùng để chỉ những người không có tài năng đích thực hay thành tích tuyệt vời, thay vào đó là họ thừa khôn ngoan nhằm gây sự chú ý, được biết tới, vinh danh bởi cứ 15 phút thì lại nổi lên, trương phình, hiện hình trên mạng với đủ thể loại triết lý, già không đều, ngây thơ mắt chớp chớp hoặc khoác áo đen đóng vai kẻ sầu muộn mang vác thập tự giá cứu rỗi cho toàn thể nhân loại, v.v…

Do đời vốn tào lao nên may mắn thay, vẫn còn có góc cạnh khác của cái gọi là “nổi tiếng” ấy. Tựa như con đường chẳng rõ rốt cục sẽ dẫn về mô, đâu là đích đến; chiếc tàu trùng trùng hoành tráng hạ thủy mà chả thèm có bánh lái; nổi tiếng chỉ để nổi tiếng khơi khơi vậy thôi.

Song tôi tin, sự nổi tiếng ấy mang chứa theo cùng nó một lịch sử; một sự bền vững thuộc khái niệm, lý thuyết nhằm duy trì cho nguyên cớ, hữu lý nhất định nào đó. Chẳng quá ngượng ngập lắm, bởi cơ chừng nó ẩn hiện trong ADN của mỗi chúng ta.

Nên chi, ngay cả khi đứa bé con kia chẳng hề biết nổi tiếng để làm gì hay một người phụ nữ trưởng thành nọ không hiểu rõ làm thế nào để giàu có đi nữa thì cơ chừng, cái vô thức tập thể của họ có thể lấp đầy vô vàn khoảng trống còn bỏ ngỏ.

Chúng ta ngoài cuộc, vô can, dính dáng vụ này không nhỉ. Nhân tiện, chắc hơn một người muốn biết– giờ đây, tại nơi chốn này– bạn đang làm gì trên mạng?

(còn tiếp)

Vận hành phẩm hạnh khiêm cung

Khuôn mặt em khuất lấp, giữa mơ hồ nhớ quên, dòng sông đời vùi dập, khuyết tình gầy một bên...
Khuôn mặt em khuất lấp, giữa mơ hồ nhớ quên, dòng sông đời vùi dập, khuyết tình gầy một bên…

Khiêm cung (humility), như một phẩm hạnh, thường bị buộc tội tồi tệ thật vu vơ. Nó dường như không phải là khái niệm thông dụng cho lắm. Nền văn hóa của chúng ta quá chú mục, nhắm vào việc mình nắm quyền (empowerment), lòng tự tôn (self-esteem) và thói quen yêu mê bản thân (self-love).

Dĩ nhiên, chẳng có gì sai trái khi nghĩ như thế cả song nếu đang lãng quên một nét đặc thù tâm linh thiết yếu thì liệu có thể xúc tiến sự trưởng thành và nhận thức tăng nhanh được chăng?

Chúng ta hay gán ghép phẩm khiêm cung vào mối quan hệ gần gũi cùng trạng thái bị quê độ, bẽ bàng (humiliation).

Theo nghĩa từ điển, khiêm cung là trạng thái nhún nhường, nhũn nhặn, đặt mình ở vị trí thấp, không quan trọng, không phô trương, tinh thần tôn trọng, tương kính hoặc sự phục tùng.

Như thế, khiêm cung là tự đặt bản thân thấp hơn trong con mắt của chính mình hoặc người khác. Trong xã hội phát triển định hướng cạnh tranh, thành đạt của chúng ta, ai muốn điều đó; các phẩm hạnh này nói chung chúng ta cơ chừng không ngưỡng mộ, thán phục.

Thuật ngữ “khiêm cung” theo Anh ngữ thì khởi nguồn của “humilitas” (Latin) còn có thể mang nghĩa là “sự tiếp đất (có cơ sở vững vàng)”, hoặc “thấp” (nghĩ về từ hài hước, đất giàu).

Dưới góc độ tâm linh, trạng thái khiêm cung dẫn dắt chúng ta tới một trạng thái ý thức cao hơn. Nhiều truyền thống nhìn khiêm cung như một phương thức nhất thống với Vũ trụ hoặc Thần thánh.

Trong Công giáo, bản thân khiêm cung là phương thức quy thuận với điều gì vĩ đại hơn, God, và điều thiện lành lớn lao hơn. Do nhìn nhận chính bản thân nguyên ủy nhỏ bé, phụ thuộc lẫn nhau hết sức sâu sắc với toàn thể đời sống, thế giới, và God, thật dễ dàng hơn để làm những vật chứa đựng cho ý chí thần thánh.

Từ “Islam” (Hồi giáo) tự thân nó có thể diễn giải nghĩa đen là khiêm cung, hoặc “quy thuận trước God”.

Với các nhà theo trường phái Lão gia, khiêm cung là quan trọng; người ta tin đó là sản phẩm của cõi Niết bàn.

Trong đạo Phật, khiêm cung là phương cách để không bị lôi kéo, cuốn theo vào cùng các ham muốn ngã mạn và đạt được giác ngộ. Chúng ta có thể nhìn nó như sự tự do thoát khỏi tính kiêu căng, ngu dốt và luôn lấy mình làm trung tâm. Nghịch lý thay, khi chính mình cởi bỏ khỏi các tính chất hạn chế này, chúng ta trải nghiệm sự triển nở, rộng khắp.

Vậy, khiêm cung có thể dẫn tới trạng thái siêu việt của sự tích hợp bản ngã. Một số trải nghiệm trạng thái “vô ngã” của ý thức cho phép họ đắm chìm xuống tận tự thân trạng thái “sinh thể”.

Từ đấy, chúng ta có khả năng nắm giữ các mặt, khía cạnh đối lập ở đời và vượt lên trên tâm trí thông thường. Chúng ta ngày càng dễ ôm choàng đời sống như nó là, trân quý tất thảy, bao gồm cả niềm đau nỗi khổ của bản thân.

Khiêm cung cho chúng ta nhận ra cách thức để trở nên từ bi và khôn ngoan. Mỗi một phẩm tính này dẫn tới một sự kết nối sâu sắc hơn và hoàn mãn, tràn đầy với toàn thể cuộc sống, cũng như trong phạm vi Tâm linh hoặc God.

Bất luận niềm tin ra sao, làm thế nào chúng ta có thể thực hành khiêm cung ở tầm mức đời thường hàng ngày và vẫn tiếp tục hoàn thành các mục tiêu đặt để sẵn rồi?

Một vài gợi mở sơ sài:

  1. Thiền định. Khi thiền định, tập trung vào God, Nguồn cội, Tâm linh bên trong chúng ta và mỗi một sinh thể, tạo vật ở đời. Tưởng tượng chính mình hòa làm một với tất cả và lưu ý đến những sự tương đồng.
  2. Làm cho người điều mình muốn họ làm cho ta. Giữ thói quen phục vụ theo một số cách nhỏ nhặt bất kể lúc nào tìm thấy cơ hội. Khi trợ giúp tha nhân, đừng chỉ chăm chắm mỗi bản thân. Chúng ta trải nghiệm sự liên kết với bản chất đích thực, một sự đóng góp với thế giới.
  3. Cho phép bản thân phạm sai lầm. Con người dễ mắc lỗi, và khi chấp nhận bản thân ít nhiều không hoàn hảo, chúng ta ôm choàng nhân tính trong mình; điều này giúp những người khác cũng hành xử giống thế.
  4. Giao tiếp, truyền thông với thiên nhiên. Khiêm cung là sự chắc thật, vững vàng của trạng thái tiếp đất. Dù đang ở đâu, ngay cả giữa chốn ồn ào, náo nhiệt của thành phố đông đúc người chung đụng, thử quan sát vẻ đẹp của trái đất. Dành đôi chút thời gian ngắm nghía bầu trời, thán phục một cái cây, lưu ý đến một cái lá cỏ. Thức nhận đủ đầy đời sống đang bao quanh mình.

Hãy tự hỏi bản thân mình có đang thực hành phẩm hạnh khiêm cung trong đời sống hàng ngày? Liệu mình có tìm thấy tự do đích thực trong trạng thái nhún nhường và luôn muốn phục vụ đời sống, tha nhân như thế?

“Săn đuổi giấc mơ”: có cần bỏ việc, hay nhất thiết phải nhảy ùm một cái?

Vận đỏ bướm vàng ai có thấy, tháng ngày bồi lở nước xuôi dòng
Vận đỏ bướm vàng ai có thấy, tháng ngày bồi lở vẫn xuôi dòng

Chàng trai Vũ Xuân Tiến đã chạy bộ 8km theo xe bus để xin chữ ký và bởi mong mỏi gặp mặt trực tiếp với thần tượng mình hâm mộ.

Sự kiện này được khai thác dưới nhiều góc độ: truyền thông, tiếp thị, bóng đá, thậm chí gắn với tâm bình yên.

Người ta nhắc tới lời kêu gọi nổi tiếng của Steve Jobs và dĩ nhiên, không thể bỏ qua câu chuyện sát sườn là bài học văn hóa thần tượng.

Lướt nhanh báo quốc nội xoay quanh vụ kể nhân vật đang là sinh viên ngành Dược được đưa rước bằng ô tô kèm bảo vệ riêng khi đến sân vận động Mỹ Đình, rồi lời mời làm việc của một công ty với mức lương ngàn Mỹ kim, bất chợ liên tưởng ngay phát ngôn khá quen thuộc phù hợp bối cảnh này, đại khái kiểu “bỏ việc để săn đuổi ước mơ“.

Nghe ai nói vậy thì thiên hạ thường dễ lập tức nổi lên hai cảm xúc trộn lẫn. Một, phấn khích lắm í bởi vô cùng ngưỡng vọng kẻ máu me, đam mê đến vậy; những điều gây xúc động vốn xảy đến khi ai đó dám rời khỏi vùng thoải mái quen thuộc và tạo ra không gian mới để đạt được ước mơ của mình. Thứ đến là sợ hãi, do tự hỏi đầy băn khoăn vu vơ rằng sẽ ra sao nếu ước mơ ấy không thực tế nhỉ, lấy gì sống trong quá trình vươn tới các vì sao, và hậu quả tác động thế nào đến gia đình đó?

Đúng là có quá nhiều người từ bỏ dở dang, nửa chừng việc theo đuổi, săn tìm cho bằng được các ước mơ. Họ kết thúc bằng việc ngoái lại nhìn với cái thở dài thườn thượt đầy nuối tiếc.

Cơ chừng, thẳng thắn hết mức thì phải thừa nhận mình nợ bản thân và cả thế giới này nếu không đeo đẳng đến cùng cái ước mơ ấy.

Không theo đuổi ước mơ, vô hình trung, kiến tạo một vệt hư hỏng, mòn hại trong lòng. Song dù quả là mắc nợ trầm trọng khi không theo đuổi, nào nhất thiết phải gây nên đổ vỡ, tàn phá kinh khủng mọi thứ xung quanh và quan hệ nọ kia ngõ hầu đạt bằng được ước mơ cháy bỏng.

Sống có trách nhiệm do đó, nghe chẳng mê tơi và hấp dẫn tí nào so với “săn đuổi ước mơ”, vẫn cứ đích thị quan trọng ghê gớm.

Chuẩn bị kế hoạch dự phòng khi bắt tay vào cuộc. Những gì mình có thể làm- trong tình huống hiện tại- với khoảnh khắc và vị trí tốt nhất vào lúc đó khi mình bỏ mặc hết để dấn thân săn đuổi ước mơ?

Mình liệu không bao giờ cần thiết phải từ bỏ công việc, địa vị đang sở hữu khi vẫn giữ quyết tâm săn đuổi cuồng nhiệt ấy?

Nhiều người đã biến ước mơ thành sự thật thông qua nghề nghiệp, công việc họ tự mình làm chủ, chứ không phải nhận tiền lương do người thuê mướn lao động chi trả.

Dẫu thế, đôi khi cần tiến hành nhảy ùm một cái! Đảm bảo mình giật mình đôi chút với quyết định đó; nhận ra nỗi sợ cũng như biết ai đang quan tâm mình không bao giờ thừa thãi, lãng phí tâm trí cả.

Và dĩ nhiên, lời cuối, bất kỳ ai trong xã hội dân sự bây giờ nếu muốn lao theo ước mơ quyến rũ (nếu pháp luật không ngăn cấm thì vẫn nên được cộng đồng hiểu, tin và tôn trọng) có thể thêm vào những gì bên trên thứ trải nghiệm đặc thù cùng cái nhìn riêng có của bản thân.

Lợi lạc của trị liệu nghệ thuật

Đêm mùa hạ, thành phố với những ngọn đèn cứ tỏa sáng nỗi niềm bức bối
Đêm mùa hạ, thành phố với những ngọn đèn cứ tỏa sáng nỗi niềm bức bối

Trị liệu Nghệ thuật (Art Therapy) là một dạng tâm lý trị liệu sử dụng trung gian nghệ thuật như phương pháp truyền thông chính yếu. Các bệnh nhân được khuyến khích biểu đạt cảm xúc thông qua một dạng thức nghệ thuật, có thể là một bức tượng, một bức tranh hay một hình vẽ.

Mặc dù tự thân nghệ thuật luôn luôn là trung gian để mọi người biểu đạt cảm xúc, Trị liệu Nghệ thuật chỉ bắt đầu được thiết lập từ thế kỷ 20. Gần đây hơn, nó càng trở nên thông dụng và được nhìn nhận là hết sức hữu hiệu trong điều trị các nỗi đau sang chấn, stress cũng như các vấn đề xã hội.

Trị liệu Nghệ thuật làm việc ra sao?

Theo các nhà Trị liệu Nghệ thuật, bệnh nhân được chữa lành nhờ ở trong trạng thái sáng tạo. Làm ra một tác phẩm nghệ thuật làm tăng thêm sự phát triển của bản thân, khôn lớn và tự tin vốn là những yếu tố quan trọng cho sự phục hồi.

Trị liệu Nghệ thuật nối kết với các phương pháp tâm lý trị liệu do tiến trình sáng tạo đặng cải thiện sức khỏe tâm trí. Nó cũng là cách tuyệt vời để giúp bệnh nhân thoát khỏi bao rắc rối của đời sống hàng ngày.

Nó bao gồm những gì?

Các phiên trị liệu tầm 30 phút đến 60 phút và có thể diễn ra với các nhóm nhỏ. Nhà trị liệu khuyến khích bệnh nhân khám phá cảm xúc bản thân thông qua các chất liệu nghệ thuật khác nhau. Mục đích là tự biểu đạt, vì vậy không nhất thiết định hình việc học hỏi để tô, vẽ tranh tượng.

Các cuộc thảo luận diễn ra trong môi trường an toàn, ở đó bệnh nhân phát triển một quan hệ đáng tin với nhà tâm lý trị liệu và chầm chậm cởi bỏ các cảm xúc đầy ứ trong não bộ. Toàn bộ cuộc trị liệu triển khai trong vài tháng và bệnh nhân cũng được đề nghị tạo tác một số tác phẩm nghệ thuật ở nhà giữa các phiên trị liệu.

Nó được dùng khi nào?

Trị liệu Nghệ thuật được sử dụng trong nhà trường, bệnh viện, nhà tù và các cơ sở chăm sóc người già. Nó có thể giúp mọi người vun bồi hết sức giản dị lòng tự tôn và khuyến khích sự tự phát triển ở họ. Nó cũng có thể là chìa khóa trong điều trị một số vấn đề tâm thần nhất định.

Trị liệu Nghệ thuật có thể hỗ trợ trẻ em gặp khó khăn trong học tập, người đau đớn do tổn thương não bộ, hoặc các cá nhân trục trặc hành vi. Phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của vấn đề, lợi lạc của dạng thức trị liệu sinh lý này  được so sánh với các kỹ thuật khác như trị liệu nhóm.

Tại sao Trị liệu Nghệ thuật lại quan trọng đến vậy?

Trị liệu Nghệ thuật là phương thức tốt để giải phóng stress, làm giảm nhẹ nỗi đau đớn sang chấn, và điều trị các bất ổn về mặt cảm xúc. Ngày nay nó được dùng để giúp các bệnh nhân ung thư đối phó với trạng thái đau đớn cả thể lý lẫn tâm trí.

Lưu ý rằng, dạng thức tâm lý trị liệu này cũng hiệu quả trong điều trị rối nhiễu tâm thần cho người dính dáng với ma túy hoặc phục hồi do nghiện rượu. Nó cũng hữu ích với các vấn đề xã hội khi dùng trong nhà tù đặng trợ giúp đối tượng bị giam giải quyết những lỗi lầm quá khứ và sẵn sàng khởi sự một đời sống mới sau khi mãn hạn tù, được phóng thích. Kết quả, Trị liệu Nghệ thuật mang tầm quan trọng hớn đối với xã hội nói chung.

Nếu thích thử Trị liệu Nghệ thuật với bản thân hoặc người thân yêu chống lại stress hàng ngày, tại sao không thăm viếng các điểm trưng bày tác phẩm nghệ thuật tại địa phương bạn đang sống. Nó có thể chính xác là những gì mình cảm thấy cần thiết để mở khóa năng lực sáng tạo và tìm thấy cảm hứng vô bờ.

Mùa bơi, nghĩ về sự chuyển đổi từ ý thức bản thân sang lòng tự tôn

Hồ nước, ngựa, người và xe
Hồ nước, ngựa, người và xe

Đang mùa nắng nóng, ngồi trên xe bus qua các phố đã thấy nhan nhản các bể bơi mở cửa liên tục; người dân đua nhau vận trang phục ngắn, thoáng và dễ hướng theo kiểu phô bày cơ thể. Chuyện ấy, chắc chắn nhạy cảm với giới nữ, nhất là những ai không cảm thấy hài lòng với bộ đồ tắm cho lắm.

Vậy làm thế nào để thoải mái hơn với nó?

Khi mình lưu ý đang tự đánh giá bản thân rồi so sánh cùng đủ thứ tiêu chí, đồn thổi này nọ thì xin hãy dừng lại một lát và hít thở một hơi thật sâu. Nhớ rằng, mình giá trị và nhiều hơn là việc định dạng thân thể bản thân.

Mọi người, tất thảy chúng ta đều gặp việc này điều nọ liên quan đến ước ao khác biệt về cơ thể. Bởi vì chủ yếu chúng ta tin vào các bức ảnh chúng ta nhìn ngắm, và chúng ta so sánh bản thân với đủ loại người như các chăm chắm tập luyện, giải phẫu thẩm mỹ và dành hàng giờ để trầm trồ, tạc tượng họ. Thậm chí, ngay cả khi muốn sở hữu cơ thể lành mạnh và rắn chắc hơn song hầu hết mọi người chẳng có đủ thời gian, tiền bạc hoặc tập trung cao độ làm những gì họ đang thực hiện, triển khai.

Vậy nên, khi lưu tâm các suy tư cũng như cảm xúc nặng nề, khó khăn này khởi lên trong tâm trí lúc mặc bộ đồ tắm hoặc đi dạo trên bãi biển, đi dọc bể bơi thì đầu tiên hãy dành đôi chút thời gian để tự tha thứ cho mình vì là con người…  Nếu được, dành thời gian quan sát các suy tư, cảm xúc mình đang trải nghiệm. Các câu chuyện gì mình đang kể cho bản thân nghe? Chúng có đích thực là sự thật?

Đôi khi, thông qua các lăng kính của nỗi niềm sợ hãi và tự đánh giá mà các cảm xúc, suy tư và niềm tin của chúng ta cơ chừng rất chính xác và đúng đắn, ngay cả khi thực tế không phải thế. Hầu hết chúng ta đang trải nghiệm cùng các mẫu hình suy tư, cảm xúc tương tự; đào sâu cùng các kiểu dạng tình huống trong đa phần đời mình. Nên chi, đã có sự lừa dối ngay khi khởi sự. Rồi với sự tò mò và lòng từ bi, mình có thể bắt đầu nhận ra rằng phản ứng của ta đối với hình ảnh mặc bồ đồ bơi nhìn thấy trong gương, hoặc với những gì mình tưởng tượng về bao kẻ khác rốt ráo là những gì mình đang nghĩ ngợi về chính mình mà thôi, đích thị chỉ đến từ các câu chuyện xưa cũ và được lập trình sẵn từ lâu lắm rồi.

Tin tốt lành là chúng ta không mắc kẹt với việc lập trình tiêu cực xưa cũ đấy. Mình có thể cảm thấy, xử lý và chuyển vận thông qua những cảm xúc, suy tư và niềm tin này về bản thân và về thế giới. Khi quan sát một trong các mẫu hình suy tư đang thách thức mình, xin đừng quên thở và nhớ cho rằng mình đừng đồng nhất và không bao giờ chính là các suy tư ấy. Bắt đầu thực tập lòng tử tế với chính mình trước đã. Chống kháng các suy tư hạn chế và cảm xúc đau đớn này bằng câu chuyện đầy khuyến khích, đủ nâng đỡ bản thân vượt thoát. Dành thời gian thở bụng đều đặn, cảm thấy bàn chân đặt chắc chắn trên nền đất, và thử nói với bản thân điều gì đó kiểu “Mình thú vị và giá trị hơn cái người nhìn thấy trong gương và con người mình đang là này đủ đầy, ngay cả với một thân thể không hoàn hảo lắm.”

Không phải lúc nào cũng dễ dàng hoặc cảm thấy thoải mái đối với việc quan sát và cởi bỏ, thả trôi đi các mẫu hình quen thói ứng xử, suy nghĩ lâu nay. Song khi mình làm việc với chúng nghiêm túc, các niềm tin và cảm nhận thâm căn cố đế này sẽ dần trở nên lơi lỏng hẳn. Rồi khi thực tập với tâm thế tinh tế và dễ chịu với chính mình, chúng ta cho phép bản thân một không gian ít nhiều để hít thở, và ít nhiều từ bi hơn với những người khác. Qua thời gian, chúng ta có thể xây dựng một nền tảng lành mạnh của lòng tự tôn đủ cho phép mình sống tốt, sống đẹp, và khi mình mặc bồ đồ bơi trên biển hoặc trong hồ bơi thành phố, mình mang chứa sự bình yên lớn lao và niềm vui thú sâu sắc hơn.

“Thế còn em thì sao?”

Đang là mùa Thạch Liên Đài hương bay dịu nhẹ... Từ nụ đến hoa thì phải chờ rất lâu, song sau khi nở xong thì rụng cánh nhanh ngay trong ngày.
Đang là mùa Thạch Liên Đài hương bay dịu nhẹ… Từ nụ đến hoa thì phải chờ rất lâu, song sau khi nở xong thì rụng cánh nhanh ngay trong ngày.

Đó là câu hỏi thi thoảng tôi nghe vài ba nữ thân chủ của mình ca thán kêu lên khi họ kể về mối quan hệ bất mãn với người yêu hoặc với chồng mình.

Bao nhiêu nỗ lực đầu tư cho mối quan hệ yêu đương, hôn nhân có thể tỏ lộ nhiều sự ưa thích của chính bản thân hơn là mức độ mình ưa thích đối tác.

Theo nghiên cứu, lòng tự tôn (self-esteem) dường như đóng vai trò quan trọng to lớn trong cách mình gắng hết sức để duy trì và củng cố mối quan hệ đang có.

Bất kể mức độ tự tôn khác nhau ra sao thì đều tác động tới ứng xử mà phụ nữ lựa chọn hướng tới người yêu, chồng mình; kết quả phát hiện thấy, phụ nữ nào lòng tự tôn thấp thì thổ lộ việc nỗ lực nhiều trong quan hệ với các hành vi mang tính duy trì; nói khác, họ ít cảm thấy ham muốn hay kém hấp dẫn so với bạn tình vì sự mất cân bằng này do bởi đầu tư nhiều thời gian hơn, tốn công sức và các nguồn lực kinh tế cho mối quan hệ đang có.

Vậy, liệu suy ra rằng nếu ai đó thuộc kiểu người nỗ lực, gắng sức dành nhiều thời gian và tâm trí cho mối quan hệ thì hàm nghĩa rằng người đó có lòng tự tôn thấp? Không chính xác như thế.

Nên xem xét cẩn thận các câu hỏi bên dưới trước khi tìm đọc la liệt các cuốn sách tự trợ giúp hiện đang bày bán khắp nơi.

 Mình đang chối bỏ, dây dưa, hoặc làm tối thiểu nhất những điều thứ mình cần vì muốn gìn giữ quan hệ hoặc ưu tiên hơn cho các nhu cầu của đối tác, bạn tình? Nghe chừng điều vừa nêu khá bình thường, thậm chí còn dễ thương nữa, song kỳ thực nếu thường xuyên hạ thấp nhu cầu bản thân (ngủ đủ, tập thể dục, học hành, dành thời gian gặp gỡ bạn bè, v.v…) vì muốn có mặt bên người yêu, gắn chặt quá với chồng thì điều đó có thể ám chỉ việc coi trọng giá trị của đối tác hơn là giá trị của bản thân. Ngay cả khi ứng xử này đem lại lợi lạc ngắn hạn thì về lâu dài, nó có thể làm nảy sinh nhiều khó chịu ngấm ngầm, bùng nổ xung đột hoặc bất mãn trầm trọng với quan hệ đang có.

Mình có cảm nhận hài lòng với sự chia sẻ công bằng và đáp trả lại các nỗ lực của bản thân? Một quan hệ giữa hai người chắc chắn không phải lúc nào cũng rạch ròi và tính trung bình 50/50 đầu tư. Không khó đoán, một ngày nào đó có thể mình cho nhiều hơn song nếu mình cảm thấy việc nhất quán không ngừng cho 75% rồi chỉ nhận lại 25% thì e là mình có thể tự lựa lấy mơ hồ một sự bất an. Luôn luôn dễ bị tổn thương trong việc đề nghị, bộc lộ những gì chúng ta cần bởi vì người ta có thể luôn luôn nói ‘không’: “Không, em không quan tâm/ em không ước ao thế đâu/ điều ấy không quan trọng với em lắm”. Nếu mình không thoải mái chút nào trong việc lên tiếng về nhu cầu riêng tư, bức thiết với người yêu, với chồng thì đích thị đây là dịp cần lưu tâm đến đặng nói “vâng” nhằm thỏa mãn các nhu cầu mình thấy thiết thực cho chính mình.

Tại sao mình muốn làm những việc như thế? Nếu mình hay nhận ra đang làm những điều tốt đẹp, dễ thương cho người yêu, chồng mình “bởi vì đó là điều một người vợ, người yêu nên làm” hoặc tỏ lời xin lỗi trước sau khi đối tác làm mình điên tiết bởi vì mình “biết là khó khăn cho anh ấy khi phải mở lời xin lỗi trước” thì thành thật, mong hãy cân nhắc và xem xét nghiêm túc động cơ của bản thân. Liệu mình có lo lắng rằng nếu không làm thế (hoặc nếu bộc lộ nhu cầu của bản thân) thì người yêu, chồng có thể bỏ mình, hắt hủi?

“Thế còn mình thì sao?” Nếu nhận thấy đang tự hỏi bản thân (hoặc bạn bè) thế thì trên căn bản thông thường, đây là dấu chỉ mạnh mẽ rằng quan hệ đang có vẻ nghiêng lệch sang một phía. Gì gì, đừng quên rằng chính mình dạy cho người khác cách đối xử với chính mình ra sao. Biết những gì là cần thiết với bản thân cũng như xác định rõ ràng các ranh giới như một cá nhân đích thực luôn là điều thiết yếu quý giá trong bất kỳ mối quan hệ cân bằng và qua lại tràn đầy lẫn nhau.

Đợi...
Đợi…

Cha con, nở hoa và miên viễn câu chuyện chuyển hóa

Mai Anh Đào phố núi
Mai Anh Đào phố núi

Cả hai bộ phim của Ba Lan và Slovakia đều cùng đề cập đến câu chuyện cha và con. Chiếc xe đạp của bố tôi (Mój rower) kể về nỗ lực hiểu và thương của ba thế hệ trong một gia đình; Cậu bé Anh Đào (Čerešňový chlapec) nhắm tới đời sống của người khiếm khuyết với nỗi nhớ khôn bao giờ nguôi về ngôi nhà ấm êm thuở nhỏ.

Khi một biến cố xảy đến cũng tựa như việc chứng kiến hoa anh đào tung nở bất ngờ, nỗi niềm ngạc nhiên làm chúng ta bàng hoàng, thậm chí, có thể khiến mình trở nên tệ liệt, đột quỵ, bước trật ra khỏi rìa đường quen thuộc lâu nay… Ám ảnh thiên hạ là băn khoăn làm sao tìm thấy, tạo lập chỗ đứng trong khi mọi thứ không ngừng chuyển biến đến vậy?

Dẫu ý tưởng “sống trong hiện tại” thì chẳng hề mới mẻ chút nào, song thành thật thì nhiều người chủ yếu tiêu tốn thời gian trong “cái đầu của chúng ta”, mải miết xay nghiền quá khứ hoặc lo lắng chẳng ngừng nghỉ về tương lai. Bằng cách nào để thưởng thức khoảnh khắc hiện tại, như cảnh vật xung quanh hồ hồn nhiên đổi thay và những cánh hoa anh đào nở bừng và lúc lỉu trái quả trong đời ở nơi thân yêu ấy đây?

Cả hai bộ phim nêu trên cho thấy, quan hệ cha con cần được kiểm tra đặng học hỏi từ sai lầm sâu sắc ở cả điều tốt, điều xấu và những phức tạp khó thấu suốt. Biết ơn những người khác nhiều đến bao nhiêu vẫn chưa đủ vì mình không thể biết rõ những gì họ đã làm cho ta nhiều đến bao nhiêu vẫn chưa đủ…

Cơ chừng, không có gì buồn bã hơn trong các mối tương giao khi một quan hệ đang độ nảy chồi đâm lộc song lại không được cho cơ hội để nở bừng toàn mãn chỉ vì một sự hiểu nhầm tai hại làm cắt ngang, bật gốc.

Vào lúc nghiệp quá khứ chín mọng trong hiện tại thì nghiệp mới được tạo ra bởi cách thức người ta đáp ứng mà nó tất ảnh hưởng tới chiều kích của nghiệp quá khứ rồi tạo nên chiều kích của nghiệp tương lai.

Xem xong cả hai phim, chợt nhớ đến ý tưởng đã đọc đâu đó rằng trẻ em được sinh ra do bốn nguyên nhân cơ bản: đền đáp quá khứ tử tế; quả báo cho sai lầm dĩ vãng; hoàn trả những nợ nần quá khứ; xác nhận các nợ nần quá khứ.

Gì gì, mùa hạ nồng thắm, ngoài việc nhìn ngắm những quả cherry đỏ tươi sao không thử cho chính mình một đặc ân. Đi ra ngoài, tìm một cái cây và chọn chỗ ngồi thật thoải mái (nên chăng dựa lưng dọc theo thân cây). Và bây giờ, tự hỏi mình: làm thế nào tôi có thể nuôi dưỡng những mùa hoa riêng có?

Tin vui là không giống các cây anh đào, chúng ta có năng lực độc sáng biết sử dụng tâm trí mình đặng nuôi dưỡng đời sống bản thân. Mình có thể làm cho nó đẹp đẽ hơn mỗi một ngày thông qua sự chú ý đến phẩm chất của các suy nghĩ.

Mình cũng nên sử dụng mùa này để tắt đi Ứng dụng Lo lắng trong máy điện thoại, dấn thân đều đặn trong sự yên bình mãi mãi, và điều chỉnh hòa hợp với các ước muốn của trái tim mình.

Hãy yêu thương với niềm vui sướng, ấp ủ năng lực sáng tạo, hậu thuẫn cho cái đẹp nở hoa, bởi thế giới luôn luôn cần điều đó.

Lời cuối, nếu thích phim Chiếc Xe Đạp của Bố Tôi thì xin mời xem trực tuyến với phụ đề tiếng Anh.

Đời người lại nở bừng như mùa từng làm thế với hoa mai anh đào...
Đời người lại nở bừng như mùa từng làm thế với hoa mai anh đào…

Đừng nói với người ấy về Nick Vujicic nhé !

Trong một thế giới hoàn hảo, mọi thứ ắt sẽ rực rỡ, lung linh, long lanh sáng hồng và chắc không ai phải bao giờ nghe thấy tiếng than van, rền rĩ. (Song như một câu đùa chẳng hợp lối lắm, chí ít vào lúc này và ở đây, trên thiên đường thì các thiên thần chả là cái gì cả sất.)

Thiên hạ còn bảo, thế giới quá đẹp đẽ đến độ thật uổng phí nếu mình chết đi mà  chưa kịp khám phá đủ đầy những kỳ quan tuyệt vời.

Theo thông lệ, sống trên đời thì đa phần người ta ước ao giàu có và thành đạt, trở thành kẻ danh cao vọng trọng, chính nhu cầu làm yếu nhân ấy khiến các tên tuổi được truyền thông đưa tin rầm rộ là nguồn cảm hứng bất tận cho vô vàn đối tượng đang khao khát tự do, tiền bạc, hạnh phúc và thịnh vượng.

Hôm nay, Nick Vujicic bắt đầu chuyến lưu diễn truyền cảm hứng sống tại Việt Nam. Và giới báo chí nước nhà vào cuộc nhiệt tình, xông xáo, đầy ấn tượng, kèm chi tiết chương trình khi độ mong đợi, chờ đón người kỳ diệu nhất trái đất đang đếm từng giờ cứ nóng dần lên cùng với việc mất điện toàn miền…

Hiện tượng nương nhờ động cơ phấn đấu từ đồng loại thiếu tứ chi tương tự cơ chừng có điểm chung là các nhân vật xuất chúng này cho cộng đồng hâm mộ cảm giác về sự thành công và nổi tiếng.

Dĩ nhiên, ước muốn thành công và nổi tiếng không chỉ là lý do duy nhất tạo nên cảm giác hứng khởi, nhiều người cảm thấy được tiếp truyền năng lượng phấn đấu ở đời thông qua các câu chuyện vượt khó phi thường, kiên quyết chiến thắng nghịch cảnh hết sức khắc nghiệt, khiến người ta ngừng than vãn, phàn nàn về những nỗi niềm, trở ngại họ buộc đương đầu trong đời. Dẫu thế, rõ ràng việc ngừng rên rỉ những thách thức của số phận chưa khỏa lấp hết giá trị mà niềm hứng khởi mang lại, hình như nó cần bổ khuyết thêm, đòi hỏi có cả niềm vui chiến thắng và nổi tiếng nữa?

Bao nhiêu người chúng ta hồi tưởng câu chuyện của những người- không- chiến- thắng, chẳng thành công?

Thực tế, đa phần chúng ta thích những người thành công, giàu có, quyền lực, xinh đẹp, tài năng như tổng thống Hoa Kỳ đương nhiệm hay Steve Jobs, hơn là sống cuộc đời của Nick Vujicic.

Cũng cần để ý rằng, không có tiêu chuẩn so sánh bởi những gì chúng ta đo lường về tầm quan trọng, yếu nhân chúng ta muốn trở thành ngoại trừ cách những người khác đối xử với chúng ta mà chúng ta suy ra từ đó… Càng nhiều người nhận ra và tán thưởng, vinh danh, chúng ta càng cảm thấy mình quan trọng biết bao, và kết quả là chúng ta cảm thấy hạnh phúc biết dường nào !

Và tính hai mặt của đồng tiền bộc lộ: dựa vào người khác để đánh giá tầm quan trọng chúng ta, điều đó khiến chúng ta phụ thuộc vào họ; những ai đấy khi tìm kiếm nhu cầu quan trọng song lại không trở thành kẻ chiến thắng tất sẽ rốt cục cảm thấy khốn khổ, sầu muộn; ngay cả vị trí quán quân, giành vòng hoa nguyệt quế cũng không thể duy trì mãi mãi, chẳng mấy chốc bị thay thế bởi tính đãng trí cố hữu của con người, dẫn đưa mình tới trạng thái căng thẳng và lo lắng…

Vẫn còn chưa quá muộn để kịp suy nghĩ lý do tại sao mình cảm thấy hứng khởi từ các nhân vật xuất chúng như Nick Vujicic. Nếu mình được truyền cảm hứng đặng trở thành người thành đạt, giàu có, nổi tiếng hoặc đầy quyền lực thì nên cân nhắc gấp đôi…

Và nhân tiện, đừng nói với người ấy về Nick Vujicic nhé, người đang trải qua cơn trầm cảm nặng nề kéo dài và vẫn chưa thôi ý định kết thúc đời mình càng sớm càng tốt. Bởi vì, sự thật là người mắc trầm cảm không thể được mong đợi họ đáp ứng với một số thông tin giống như người không mắc trầm cảm, thậm chí, cũng không giống với ngay chính những người mắc trầm cảm khác nữa. Trong khi câu chuyện huyền diệu của Nick Vujicic có thể gây cảm hứng tràn trề cho một số người chúng ta, nó có thể phản tác dụng với một số kẻ khác.

Cầu chúc cho tất cả mọi điều may mắn, tưng bừng hy vọng và một tương lai đổi thay hứa hẹn vô cùng tốt lành.

Cách tiếp cận trị liệu Nhân văn về Loạn thần (2)

Cố ý sắp đặt sự đời
Cố ý sắp đặt sự đời

Mục tiêu của trị liệu từ cách tiếp cận Nhân văn là tạo điều kiện để thân chủ đạt đến sự thích đáng (congruence) về cái tôi thực tế (real self) và cái tôi lý tưởng (ideal self).

Điều này có nghĩa, những gì con người là và những gì anh ta muốn là nên trở thành một khi trị liệu tiến triển. Lòng tự tin (self-esteem) thành tựu trong trị liệu sẽ cho phép thân chủ nâng cao cảm nhận về những gì anh ta là, và lòng tự tin cũng sẽ làm giảm nhẹ nhu cầu làm người tốt hơn những gì anh ta đang là. Hết sức thiết yếu, khi cái tôi thực tế càng được thân chủ chấp nhận, và lòng tự tin nổi cao tất sẽ cho phép anh ta ít thuộc một số dạng thức của cái tôi “lý tưởng” mà anh ta cảm thấy mình bị thúc ép trở thành.

Các phẩm chất của tôn trọng tích cực vô điều kiện, thấu cảm đích xác và chân thành trong nhà trị liệu Nhân văn cho phép nhà trị liệu trợ giúp thân chủ trong việc vun bồi sự thích đáng giữa cái tôi thực tế và cái tôi lý tưởng từ viễn tượng của thân chủ.

Những gì mà người mắc TTPL trải nghiệm có thể gây bối rối. Rõ ràng, hầu hết các nhà trị liệu, tâm thần học và lâm sàng không thể hiểu các viễn tượng của bệnh tâm thần kéo dài mãn tính. E chừng, giá mà giới chuyên môn hiểu được những gì người mắc rối loạn tâm thần cảm nhận việc họ bị cầm tù bên trong làn da mình và một sự cô độc không kiểm soát nổi của tâm trí, với tiếng la hét của các ảo giác thì các nhà lâm sàng điều trị bệnh tâm thần sẽ thừa khả năng để thấu cảm tốt hơn với người mắc bệnh tâm thần.

Vấn đề về sự thấu cảm của nhà lâm sàng đối với bệnh tâm thần chính là quan điểm nhìn nhận người mắc bệnh tâm thần thì biệt lập và bản thân họ không có khả năng suy tư. Có lẽ, những cô độc bên trong các tâm trí của người mắc TTPL hầu như là khía cạnh đớn đau nhất của thực trạng bị mắc TTPL, thậm chí các ảo thanh có thể được thiết lập là thuộc nhóm tâm thần.

Dựa vào các tiêu chuẩn khiến họ cảm thấy không phù hợp, bệnh nhân tâm thần đáp lại với sự sỉ nhục, bêu xấu bằng việc nội tâm hóa nó. Nếu người mắc bệnh tâm thần có thể thành tựu mục tiêu thích đáng giữa cái tôi thực tế và cái tôi lý tưởng, các kỳ vọng của họ hướng tới việc “họ nên là” có thể được điều hợp thành sự chấp nhận “mình đang là ai”. Khi họ hạ thấp các tiêu chuẩn cao đòi hỏi họ nên là, sự chấp nhận của người mắc bệnh tâm thần về các cái tôi thực tế có thể diễn ra hết sức tự nhiên.

Carl Rogers nói, “Khi tôi chấp nhận bản thân như tôi đang là thì rồi tôi đích thị có thể thay đổi.” Trong cách tiếp cận Nhân văn, thậm chí nhà trị liệu có thể trợ giúp một người mắc TTPL chấp nhận họ đang là ai nhờ không ngừng phản ánh sự chấp nhận cá nhân người mắc loạn thần.

Điều này có thể dẫn đến khả năng chữa khỏi được tối đa, dù có thể không phải là sự chữa lành hoàn toàn. Tuy vậy, khi người mắc TTPL ngày càng trở nên chấp nhận bản thân hơn, họ có thể thay đổi. Chấp nhận xã hội là yếu tố cơ bản để đương đầu với TTPL, và chấp nhận xã hội còn dẫn tới việc người mắc TTPL tự chấp nhận bản thân mình. Thái độ chấp nhận của nhà trị liệu có thể là thành phần căn cốt nhằm giảm thiểu các hậu quả tiêu cực do sự sỉ nhục, bêu xấu mang lại như nó không ngừng tác động tới cá nhân người mắc bệnh tâm thần.

Câu chuyện như vậy liên quan tới các điều kiện tưởng thưởng và xu hướng hiện thực hóa. “Các điều kiện tưởng thưởng” ảnh hưởng đến người mắc bệnh tâm thần nghiêm trọng hơn nhiều so với các đối tượng khác. Thuần túy được chấp nhận và thấu cảm bởi một nhà lâm sàng có thể tạo nên sự chữa lành ở một phạm vi nhất định, ngay cả với bệnh tâm thần mãn tính. Nếu người mắc TTPL được phóng thích khỏi mọi điều kiện tưởng thưởng vốn bám đuôi bởi sự sỉ nhục, bêu xấu thì có lẽ khuynh hướng hiện thực hóa sẽ tự khẳng định nó theo dạng thức tích cực, vắng bóng sự bóp méo.

Theo truyền thống trị liệu theo cách tiếp cận Con người- trọng tâm, thân chủ được phép dẫn dắt cuộc trao đổi hoặc đối thoại trong các phiên trị liệu. Đây là điều lý tưởng cho cá nhân mắc loạn thần, cung cấp niềm tin cho anh ta rằng mình đang được nhà trị liệu lắng nghe. Thật rõ ràng, tâm trí nhà trị liệu sẽ phải căng ra khi họ tìm cách thấu hiểu viễn tượng chủ quan của thân chủ. Theo thuật ngữ của trị liệu Nhân văn, lý thuyết đang bàn cơ chừng áp dụng đối với tất cả cá nhân, vì nó dựa trên tâm lý thuộc mọi con người, mỗi cá thể hết sức độc sáng, đặc thù có khả năng được hưởng lợi từ cách tiếp cận này thông qua tiềm năng triển nở mà họ thừa hưởng từ chúng. Carl Rogers đem lại hy vọng, bởi nhờ phương tiện của lý thuyết, đã đem lại sự cải thiện nhất định cho các cá nhân mắc loạn thần.