Chụp ảnh khoe thân: người mãi còn tần ngần, mê mải mình đến bao giờ?

Lại rộ lên việc chụp ảnh khoe thân; bên sen, trong hồ nước, với áo yếm, làn da và cơ thể phụ nữ.

Đã có quá nhiều ý kiến nhặng xị. Những đắng đót, cay chua, tức giận, hả hê và buồn tủi; từ cái nhìn của dân Hà thành chính gốc chê người ngụ cư, nhiếp ảnh gia làm thuê chụp xong, lấy tiền rồi hồn nhiên thổ lộ nỗi niềm khó nói, những lập luận bảo vệ quyền phản biện vòng vo đúng sai, thẩm mỹ mí đạo đức, luân thường, tom góp cả truyền thống vào với ngổn ngang hiện đại, dạy đời làm sao tròn vành đủ chữ cho tới thấu tận tâm can gái trẻ, đàn bà lu loa. lườm nguýt tị nạnh xen lẫn chửi bới, cạnh khóe nhau nghe hay như hát…

Tôi không phản đối, cũng không đồng tình với trào lưu này nhưng chúng ta hãy nhìn sự việc một cách công bằng nhất. Có lẽ ngay từ xa xưa cổ đại, nổi bật nhất là văn hóa thời Phục hưng, vẻ đẹp của phụ nữ đã được tôn vinh bộc lộ, minh chứng là những bức tượng, bức tranh vẫn còn đến ngày nay. Ở Việt Nam điều này cũng rất rõ, có thể nhìn thấy các dấu tích giao hoan trên Thạp đồng Đào Thịnh được trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia,…Những gì mà các bạn trẻ đang làm hiện nay chỉ là một chiết xuất, một sự kế thừa ít nhiều phiên bản khác đi.

Việc nhìn ngắm cơ thể phụ nữ cơ chừng trở thành nét văn hóa phổ biến toàn nhân loại, nhất là ở xã hội hiện đại thì hiện tượng bình phẩm dáng vẻ bên ngoài liên quan đến cơ thể phụ nữ xuất hiện ở mọi bối cảnh lẫn tình huống riêng, chung, thậm chí không hiếm thấy ở ngay các cuộc gặp ngoại giao, mang tính chính trị nghiêm túc.

Ngoài biểu hiện của quyền lực khi chỉ trỏ, bình phẩm ngầm ẩn hoặc trực tiếp (bởi vì người nhìn vào kẻ khác là người có quyền lực: chef, bố mẹ, bác sĩ…), câu chuyện đậm chất văn hóa đời thường này còn ít nhiều mặc định ở người nữ như đặc trưng giới, kiểu với chị em thì cả thế giới hóa ra như một cuộc trình diễn lộng lẫy, phô bày cực kỳ hấp dẫn (trang trọng và dễ thấy rõ ràng là các cuộc thi hoa hậu); vì thế, vẻ ngoài là điều quan trọng nhất. Với đàn ông, phụ nữ được mong đợi là phải xinh đẹp. Phụ nữ cũng bị đối xử hết sức khác biệt tùy vào cách chúng ta nhìn ngắm họ.

Để giải thích câu chuyện đời thường này, thiển nghĩ, cần tìm hiểu 3 vấn đề: Văn hóa ca tụng tuổi trẻ và đề cao năm tháng hưởng thụ trường thọ ở đời, nhu cầu thu hút sức chú ý, và sự thiếu hụt về tâm linh. Sự trẻ trung và tuổi thanh xuân của con người có giới hạn nhất định nên ai cũng muốn lưu lại những khoảnh khắc đẹp nhất. Không chỉ có giới trẻ, hãy đặt câu hỏi tại sao những phụ nữ trung niên vẫn hay tới spa hàng tuần và chăm chỉ luyện tập yoga, đến các dịch vụ thẩm mỹ không ngừng? Đấy là minh chứng rõ nhất cho việc tự ý thức về vẻ đẹp của bản thân mình. Dễ thấy ra ngay là do sự khác nhau về gu thẩm mĩ, về môi trường sống, và về phông trải nghiệm.

Bạn sẽ thật sung sướng nếu như một bức hình của mình đăng lên được tới hàng trăm lượt Like, đó chính là động lực thôi thúc bạn đầu tư thời gian lẫn tâm trí để lên kế hoạch, chiến lược chuẩn bị rồi tung ảnh sao cho hiệu quả, nhấp nhả với lắm tư thế để làm mới phong cách của mình. Tần suất này tăng lên sẽ dễ dẫn đến “nghiện”.

Nếu một ngày, lượng Like của bạn giảm đi, bạn sẽ tự thấy mình thiếu hụt trong cuộc sống, tự thấy mình bị bỏ rơi, và điều tất yếu bạn sẽ phải tìm cách thay đổi, không còn gì khác, đó chính là cơ thể bạn, phô ra những gì đẹp nhất của mình.

Việc chụp ảnh khoe thân liên quan chặt chẽ với quan niệm về sự tự tôn (self-esteem).

Thực tiễn hành nghề, tác nghiệm cho tôi cảm nhận khá đau đớn khi chứng kiến không ít bạn gái trẻ hoặc những người phụ nữ thành đạt, giỏi giang, mạnh mẽ, sáng tạo và tài năng đến cần trợ giúp do có xu hướng nhìn nhận họ đang sống một cuộc đời không ra gì (bởi bản thân không xinh đẹp cho lắm hoặc chưa thấy hài lòng, tự thỏa mãn). Tôi được nghe nhiều câu chuyện dài tinh tế xen lẫn phức tạp về mối quan hệ trong công việc, gia đình, yêu đương giúp hiểu thêm sâu sắc cách thức xã hội vận hành và khiến người phụ nữ suy tư, cảm nhận, chịu trách nhiệm và hành động như thế nào.  Khi các nữ thân chủ của tôi nhận ra kiểu lối họ đang chia sẻ thì họ cũng có xu hướng lưu ý đến khía cạnh guốc trượt của khái niệm tự tôn, tin tưởng vào bản thân; như một thứ chén đắng phải ngậm ngùi uống vào để đạt được một cuộc sống tốt đẹp hơn vậy.

Ngày nay, truyền thông với sức mạnh của mình đã khai thác quá mức cơ thể của người phụ nữ. Đến dự một sự kiện (event), người ta chỉ chú ý đến nữ ca sĩ kia hôm nay mặc gì, bộ đồ ấy hở lộ như nào những điểm nhạy cảm, … điều đó vô hình chung đã đánh giá thấp giá trị của người phụ nữ.

Mặt khác truyển thông làm cho những câu chuyện điển hình như bạn nữ sinh ở Bình Dương nhanh chóng và dễ dàng lây lan hơn. Đồng thời tạo nên tâm lí đám đông, tò mò muốn biết về chuyện người khác mà thiếu đi sự khoan dung trong cách nhìn nhận, chấp nhận sự khác biệt, chấp nhận sự đa dạng về cuộc sống, và trên hết, nhìn nhận ai đó đơn giản như một con người. Từ định kiến sẽ rất nhanh chóng dẫn đến phân biệt đối xử.

Không cứ gì trong nước, truyền thông ngoại quốc cũng tranh thủ khai thác hình thể phụ nữ ngay trong các chương trình truyền hình thể thao cuối tuần. Chưa cần nói chuyện không ít các bình luận bên dưới vô số bài viết đăng tải trên mạng thể hiện sự thô lỗ hoặc đầy kích dục thì với bài viết giới thiệu nữ khoa học gia này, bạn sinh viên nọ thì cũng phải chêm nếm, thậm chí, đa phần chú trọng đề cập phần ngoại diện, vẻ đẹp hình thể thay cho việc nhắm vào thành tích, sự nghiệp của nhân vật.

Khi một cậu trai trẻ hoặc người đàn ông lịch lãm nhận được lời khen ngợi về hình thể thì thường họ chấp nhận hoặc cười xòa rồi thôi; đó không phải là câu chuyện quá bận tâm. Song với phụ nữ thì không thế. Qua thời gian, vẻ đẹp của một người phụ nữ được xem là tiêu chí nhìn nhận về sự đáng giá của bản thân; đó là lý do tại sao hầu hết phụ nữ dành nhiều thời gian và tiền bạc để chi phí, đầu tư vào tóc tai, trang điểm và ăn mặc. Nếu phụ nữ không xinh đẹp, họ có thể trở thành đối tượng bị châm chọc, phẩm bình và bị xúc phạm phẩm giá.

Nhân tiện, tôi thích ý tưởng đọc được của ai đó hiện không nhớ tên rằng mình có thể không tán đồng với một phụ nữ song chỉ trích, phẩm bình ngoại hình của cô ấy- trái ngược với ý tưởng và hành động của cô ấy- không phải là sự thiện ý, đặc ân của bất kỳ ai. Xúc phạm đến hình thể của phụ nữ thể hiện cho sự thiếu vắng hiểu biết, chứng tỏ không có khả năng suy nghĩ ở mức độ sâu sắc. Mình có thể chê bai cô ấy xấu xí, song người khác lại dễ nghĩ mình là kẻ ngu ngốc… Chúng ta đích thị thấu biết rằng phụ nữ đạt được sự bình đẳng thực sự khi đàn ông thôi nói về cách thức phụ nữ trông như nào và lắng nghe những gì chị em chia sẻ.

Sẽ hồ đồ nếu nói người trẻ thiếu ý thức, họ chỉ coi thường nguy cơ hoặc/ và đánh giá thấp hậu quả sẽ xảy ra mà thôi. Như vụ việc ở Bình Dương xuất phát từ ý nghĩ muốn lưu lại những khoảnh khắc thăng hoa của tình yêu mà các bạn ấy đã quên đi sự phiền nhiễu sẽ đến bất cứ lúc nào.

Vụ việc của nữ sinh ở Bình Dương có thể phản ánh cho niềm tin về một tình yêu lãng mạn, rằng tự thân tình yêu thôi là đủ đầy rồi và cảm xúc lứa đôi thuộc trạng thái bất biến, không thể thay đổi.

Đối với các bạn gái trẻ muốn nâng cao, cải thiện sự tự tôn và tin tưởng vào bản thân, có thể lưu tâm đến đôi điều khá đơn giản như sau. Hãy nhìn vào tất cả sức mạnh, ưu điểm và tài năng mà bạn có. Viết xuống, nói to chúng lên. Đặt bản thân vào trung tâm của câu chuyện đời mình; bạn là nhân vật chính, người mình thực sự yêu thích và tò mò muốn biết về.

Câu chuyện chụp ảnh khoe thân nơi đầm sen hồ Tây lần nữa khẳng định, vẻ đẹp hình thể chỉ là vẻ đẹp thâm trầm của làn da mà thôi. Không có gì sai trái khi người ta tổ chức kỷ niệm, thực hiện điều gì đấy để đánh dấu khoảnh khắc đẹp đẽ, đáng nhớ trong đời. Song chắc chắn đó không phải là toàn bộ bài học kỹ năng lẫn giá trị ưu tiên định dạng ý nghĩa cần nắm bắt nhằm tránh hậu họa đáng tiếc xảy đến.

Khó chối bỏ sự thật, các câu chuyện liên quan đến việc khoe thân gây ồn ào bình phẩm còn là dấu chỉ cho tác động, ảnh hưởng nhiều chiều của việc sử dụng ngôn ngữ cũng như mặc định vai trò mà người phụ nữ đảm nhận (“làm đẹp cho đời”).

Chuẩn bị đủ đầy cho việc chung đụng cùng thiếu thốn và bất trắc

Lâu tôi không ngó ngàng trang báo quốc nội. Mới liếc thấy ‘nỗi khổ trời đày‘: thiếu nước phục vụ ăn ở, sinh hoạt hàng ngày.

Hơn một lần trong đời chúng ta thi thoảng có thể chợt nghe ai đó mạnh mồm phán tắp lự liền đấy chẳng phải là chuyện lớn lao gì lắm mà tôi muốn diễn giải thành nghĩa rằng, thậm chí, một vụ động đất còn lửng lơ đâu đó cũng nỏ xứng đáng là mối quan tâm đáng bàn, ‘đích thực’; thậm chí, đấy là ý tưởng sầu bi quá độ, rằng nếu và khi thời điểm ấy xảy đến thì họ sẽ giải quyết được… Họ thường thêm rằng bản thân mình nhận ra ý tưởng cho việc sẵn sàng chuẩn bị các ‘kịch bản ngày đen tối’ quả là chuyện lo bò trắng răng, tiêu cực bỏ xừ luôn í…

Đa phần chẳng ai ước ao rơi vào nỗi hoáng sợ kinh hoàng song khi nghe tình huống khẩn cấp, khủng hoảng lại liên tưởng ví von: “Thiếu sự chuẩn bị là chuẩn bị cho sự thất bại”.

Để sự chuẩn bị bộc lộ ra thành hành động bên ngoài, đấy là trạng thái ý thức nội tại. Tích lũy các vật dụng và nguồn lực bổ sung cần thiết ấy là thực tế vật lý, tôi buộc phải tự vấn bản thân các câu hỏi căn cốt trong đời: tôi có gì? cần gì? những thứ nên buông bỏ? điều quan trọng nhất là chi? nói chung, vấn đề hệ trọng ở đời? cách thức mình sẽ đáp ứng? làm sao tôi quan tâm, chăm sóc gia đình và phục vụ kẻ khác khi thời điểm ấy tới? đâu là cộng đồng trợ giúp, và họ có đang sẵn sàng thế chưa?

Các biến cố tai ương liên quan đến việc sống sót đòi hỏi sự chuẩn bị thể lý, song kẻ sống sót là người học hỏi đặng nhận ra một quan điểm rộng lớn hơn hẳn. Và trong cái nhìn rộng nhất, có một số câu hỏi giống nhau chúng ta đang không ngừng tra vấn bản thân nhằm chuẩn bị trước tính phức tạp khôn lường của đời sống bất trắc ngày nay.

Đây là thời điểm tích hợp không- thời gian tăng tốc trong tiến hóa nhân loại, lúc mà tầm mức tai ương và sự sụt giá, của sự phá hủy và tái thiết trong mọi điều (chính trị, kinh doanh, sinh thái, quan hệ giới, công nghệ, tập tục xã hội) đã làm chúng ta đau thương không ngớt. Ỏ đây, ngày mai là điều bất định, và tuy thế, nhất thiết chúng ta phải biết rằng không có điều gì nhìn trông giống như quá khứ, hôm qua. Làm thế nào chúng ta giải quyết với tinh thần mong đợi đầy lạc quan được đặt lên trên các thực tế đe dọa chết chóc ấy? Và làm sao chúng ta trở nên là người quản gia xác đáng với thời điểm ấn tượng trong tiến trình phát triển nhân loại như vậy?

Đáp ứng tương hợp là sự thu gặt tiềm tàng từ các trạng thái nội tại của chúng ta: các năng lực thể lý, tinh thần, tâm lý và tâm linh sống động trong lòng mình. Hầu hết người sáng tạo nhất là những kẻ phấn khích, mê hoặc trước các hang động chứa chất thuộc tâm trí họ chứ không hề đơn giản “nghĩ” bằng lời hoặc nhìn bằng mắt mà thông qua tất cả mọi cảm quan, bằng hành động hình thể, một cách trực giác, và mang tính thực nghiệm; họ tiếp cận các thế giới bên dưới bề mặt ý thức suốt dọc dài thời gian đằng đẵng.

Nếu chúng ta gặt hái tiềm năng con người đặng giải quyết với tính phức hợp của thời đại ngày nay, cần thiết lập các điều kiện thật đúng đắn cho việc gieo hạt sáng tạo nảy nở hoàn mãn.

Bây giờ đích thị đúng là thời điểm vun bồi các trạng thái ý thức nội tại:

  1. Tiếp xúc với các nguồn lực trong lòng. Cho phép điều gì đó lớn lao hơn mình được băng vượt, thông sang, chuyển chỗ và như là bản thân mình vậy.
  2. Thế giới quan xác quyết nào mình đã làm cho tinh tế sẽ mang theo? Lưu ý các điều cần thiết chuẩn bị thêm.
  3. Nhắm vào những gì đích thực quan trọng nhất- các mối quan hệ hài hòa.
  4. Đơn giản hóa đời sống hiện tại. Cởi bỏ những gì gây lộn xộn, rối rắm, kéo gây cho mình nặng nề, trì trệ: cảm xúc, tinh thần, thể chất.
  5. Thiết lập các ưu tiên sống còn: tri ân, từ bi, dũng cảm, ý thức, chấp nhận, đáp ứng nhanh nhạy.
  6. Chăm sóc sức khỏe và trạng thái thân- tâm an lạc.
  7. Củng cố, nuôi dưỡng một cộng đồng nâng đỡ, trợ giúp. Tất cả đều đang cùng trên một chiếc thuyền.
  8. Tiếp tục tiến tới với các mục tiêu và cảm hứng. Chuẩn bị cho điều xấu nhất xảy đến và đoán biết trước điều tốt lành sẽ thành tựu.
  9. Nhớ rằng (các) niềm tin không tạo nên thực tế, chúng khiến (những) lầm lạc về thực tế. Thực tế chỉ có thể được tiếp xúc trong hiện thời. Duy trì sự có mặt, hiện diện với ý thức nội tại.
  10. Thực hành, luyện tập thói quen tỉnh thức (mindfulness) và kiến tạo hòa bình.

Người nói, ăn đi em; người nói, uống đi anh…

Khi ca từ ấy vang lên thật thiết tha trên xe bus, mọi thứ trở nên hết sức rõ ràng; bài hát du dương không thuần túy kêu gọi người trẻ yêu đương lứa đôi mà còn giúp tôi nhận ra thế giới này đang tạo dựng niềm vui nỗi khổ dưới dạng đánh thức giác quan căng tràn khá dễ dàng.

Mãi mãi, cơn đói khát thèm ngàn năm chưa thỏa.

Khi nghĩ mình bị lôi kéo ‘đánh mất’ sự kiểm soát, kỳ thực đấy là trạng thái đang không muốn kiểm soát; bởi vì đích thực thì chúng ta luôn luôn ở trong trạng thái kiểm soát những gì bản thân muốn hay không muốn.

Ham hố ăn uống quá mức cần thiết có thể trở thành một dạng nghiện ngập, vốn là nguyên nhân tạo nên béo phì, khiến nảy sinh nhiều vấn đề rắc rối cho sức khỏe của chính bản thân.

Làm sao ngừng việc thèm ăn muốn uống ghê gớm thế?

Trước tiên, người ta phải nhìn thấy rất tỉnh thức và thiệt rõ ràng các bất lợi của việc tống nạp mê mải vốn trái ngược với nhiều lợi lạc nhờ ăn uống lành mạnh. Những đối lập sắc cạnh này nên luôn được kiên quyết giữ gìn trong tâm trí sao cho thói quen gợi lại chúng ngày càng sẵn sàng khởi lên nhanh chóng, trước khi thói quen chạm mó tới thức ăn xảy đến hết sức vô tâm, đột ngột. Thứ đến, người ta phải ý thức rằng không phải mình chẳng dừng chuyện ăn uống được, vì sự thật là người ta luôn luôn có sự kiểm soát; không ai, rốt ráo thôi thúc mình buộc phải ăn uống. Chỉ là do chúng ta tưởng tượng mình không kiểm soát nổi; chúng ta không phải là nô lệ của những xung năng tham lam, thèm khát ăn uống. Chối bỏ quyền năng thường hằng lựa chọn chúng ta có là tiếp tục lưu giữ niềm tin tồi tệ hướng về chính mình. Tự chúng ta nạn nhân hóa bản thân trước khi chúng ta thấy mình là các nạn nhân.  Luôn luôn có đủ thời gian để cải tạo, đòi lại sự tỉnh thức và năng lực kiểm soát!

Nhận diện toàn bộ sự thật về thực phẩm và mối quan hệ của mình với nó. Bất luận mình đã đương đầu bao lâu với thực phẩm thì không nhất thiết phải kéo dài khổ sở với vấn đề ăn uống, cân nặng và hình ảnh cơ thể.

Mô tả cuộc chiến thao diễn bên dưới lớp vỏ của thao thức đấu tranh với sự tăng cân, thừa mỡ, bụng phệ, cơ thể phát phì là cuộc đấu giữa cái tôi (những tán gẫu liên hồi tiêu cực trong đầu) và yếu tính (tia sáng, ánh lửa thiêng liêng ẩn tàng với mỗi người). Điều đó gây nên đau đớn bởi cuộc chiến này cắt bỏ, chuyển dời chúng ta đi tới nghỉ ngơi thoải mái, tự do thưởng ngoạn khỏi các mẫu hình vô thức cũng như vô vàn thứ đang bị điều kiện hóa; trong trạng thái tính thiêng này, chúng ta trải nghiệm sự yên an, vui tươi ứng hợp với mỗi một khoảnh khắc sống còn khó có thể bị bẻ gãy khỏi bản thân. Đây là cuộc chiến kháng cự chống lại sự chấp nhận; cái tôi đối nghịch với yếu tính; hoang tưởng bản thân với xung năng tiến hóa thực chất; mẩu mảnh nhỏ nhặt của bản ngã về sự thật dính dáng với thức ăn và thân xác hơn là tổng thể bức tranh sự sống sáng giá.

Trong nỗ lực né tránh và không ngừng sợ hãi tăng cân, bản ngã hiển thị dưới dạng ca thán không ngớt là sự biểu lộ của tiếng nói nội tại đánh giá và la mắng cách thức cơ thể mình đang là… Liên quan với thức ăn, cái tôi thông qua hình thức đứa trẻ kiếm tìm khoái lạc, van nài, dụ dỗ và kêu gọi chúng ta thỏa mãn ngay và luôn…

Lần nữa, tại sao chúng ta thích nói về thiền tập mí lại Zen, yoga đầy cao quý, lung linh trong khi mình thậm chí không thể bẻ gãy một thói quen rõ ràng xấu xa, tệ hại? Mỗi lần lặp lại các lựa chọn tiêu cực, như chuyện ăn uống mê mải, hút xách vô độ, chơi bời thả giàn, v.v… là chúng ta củng cố thêm các trạng thái nghiện ngập. Để vượt thoát các thói quen xấu tệ hết sức ngoan cố, đòi hỏi tạo ra các thói quen tốt lành càng kiên quyết hơn.

Cần vun bồi thói quen mới tự động di chuyển vào trạng thái tỉnh thức hàng ngày. Tái kết nối với căn cốt con người chúng ta là cách thức tuyệt vời cho mình sức mạnh cần thiết khi đương đầu với mọi tình huống khởi lên làm ta yếu mềm, và trợ giúp bản thân đủ năng lực giải quyết các vấn đề riêng tư.

Chỉ với 5 phút thôi mỗi ngày

Với quá nhiều điều trong đời– công việc, gia đình, yếu nhân khác, làm cha làm mẹ, và đủ thứ vai trò nọ kia tùm lum nữa– thật có thể khó khăn vô cùng để chiết xuất, tách ra chút thời gian đặng thiền tập hay xả stress.

Dẫu nghĩ gì và biện hộ tinh vi, tài tình đến mấy đi nữa, thường hầu hết mọi người dễ tìm được cho mình 5 phút. Bé con đang ngủ, và bạn có triệu việc phải hoàn thành, song vẫn có thể có được đúng 5 phút thôi. Trẻ con chạy nhảy long nhong quanh phòng, hàng ngàn chi tiết phải quan tâm, song nếu dừng lao tới đặng dành cho bản thân 5 phút thôi thì cuộc đời dễ chừng được cảm nhận rất khác. Đang chúi đầu chúi mũi vào công việc ở công sở bởi cả đống dự án phải hoàn thành, song mình có thể khép đóng cửa ngõ văn phòng hoặc tạm nghỉ giải lao trong 5 phút…

Hầu hết chúng ta hiểu rằng 5 phút không phải những gì đề nghị nhằm thay đổi đích thực các mẫu hình kéo dài bấy lâu thuộc cảm xúc hay tinh thần, song đấy là khởi đầu và có thể là cách thức từ nay làm chuyển biến hệ thần kinh rồi thay đổi não bộ.

Trong 5 phút ấy, mình có thể lựa chọn để ngồi thật lặng lẽ, hít thở và ở cùng chính bản thân mình, sống với cuộc đời nội tại, với các suy tư và cảm xúc, và thậm chí thảo rất nhanh mấy dòng nhật ký.

Thực sự, chúng ta có nhiều, nhiều nhiều những lần 5 phút trong đời; tỷ dụ, đứng xếp hàng mua vé xem phim, đợi thanh toán ở siêu thị, ngồi ở bến xe bus để chuyển tuyến, hoặc khi đang tắc đường. Rốt ráo mình muốn có khả năng nhận ra nơi chốn yên tĩnh trong lòng, bất chấp đủ lộn xộn vây quanh. Ồn ào là phần đời chung đụng. Ngay cả khi đời bận rộn và ồn ào, luôn luôn có một sự lặng im tự tại sâu thẳm.

Năm phút ấy khởi sự dựng xây các sức lực nội tại, các sức lực thiền tập. Chỗ mạng 5 phút đó cảm thấy quá chừng tốt lành hoặc hữu ích biết bao, vậy nên rồi mình muốn tiến hành trong 10 phút; rồi lên 20 phút.

Vâng, bắt đầu chỉ cần với 5 phút mà thôi…

Khi việc dạy trở thành công tác thúc ép, cố gán vào người học

Những vụ việc tương tự thầy trò đánh nhau trên bục giảng đã và sẽ tiếp tục xuất hiện trên mạng.

Theo cô Quách Nguyễn Huyền Trân, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Huệ, sự việc này xảy ra vào cận ngày Tết Nguyên đán 2014. Thầy giáo trong clip tên T.A.T, dạy hóa lớp 11. Lớp học trong clip là lớp 11A1.

Clip mở đầu bằng hình ảnh thầy T. gọi em N. lên bục giảng rồi tát vào mặt N. Mỗi lần đánh, thầy đều nói kèm câu: “Mày cương hé, mày cương hé”. Sau cái tát thứ tư bên má trái, N. giơ tay lên đỡ thì lập tức bị thầy tát mạnh bên má phải.

Lúc này, phía dưới lớp, L. lên tiếng: “Sao quýnh dữ thầy” thì bị thầy T. gọi lên bảng chỉ mặt: “Mày muốn sao? Học không được thì nghỉ nghen”. Thầy T. tát vào mặt L. Ngay sau đó, L. lên gối đánh lại thầy, N. cùng với bạn xông vô đánh thầy. Lúc này, nhiều học sinh trong lớp ùa lên can.

Và giông giống với vô vàn ý kiến của các vị chức sắc lãnh đạo các cấp của ngành lẫn đủ quý ông bà học hàm, học vị nghiêm trang phát biểu với tư cách chuyên gia tâm lý – giáo dục và xã hội học, lối chia sẻ êm trôi kiểu này cơ chừng góp phần cho thấy còn khuya chúng ta mới tư duy giáo dục khác trước.

Cũng là một thầy giáo hơn nữa lại là thầy giáo tâm lý, nên theo thầy Khắc Hiếu nếu học trò có lỗi, trước việc đánh học trò thầy giáo phải nghĩ việc đánh có cảm hóa được học trò của mình hay không.

Tuy nhiên, trên thực tế, người thầy nào cũng biết việc đánh học trò không cảm hóa được học trò mà phản tác dụng. Rõ ràng hành động tát liên tục của thầy là vì cái tôi hoặc để thoã mãn cơn giận chứ không phải để giáo dục và cảm hoá.

Nếu hiểu giảng dạy là hành vi do một cá nhân này (thầy, cô giáo) thực hiện nhằm mục đích giúp đỡ một cá nhân khác (học sinh) học hỏi điều gì đó thì cơ chừng chúng ta đang chứng kiến một sự thúc ép, cố gán (ít nhiều không chính thức nữa) vào người học: giảng dạy chẳng  đáp ứng với khát khao riêng của người học; nó làm cùn mòn sự tò mò, tăng thêm tình trạng không tự mình lo liệu được, và trong một số trường hợp thậm chí còn gây thù oán và lảng tránh môn học rồi ngay cả giáo viên đứng lớp nữa. Cơ mà việc giảng dạy nhẽ ra phải được người học tán dương, ham muốn rất nhiều mới phải; như với bất kỳ hành vi nào thành công trong chuyện trợ giúp kẻ khác đạt được các mục tiêu của chính họ.

Cả lịch sử nhân loại lẫn nền giáo dục nước nhà vẫn chưa rời xa quá lâu ý tưởng rằng dạy dỗ trẻ em thì đồng nghĩa với việc khuyên răn, roi vọt chúng; bằng chứng cho điều tưởng chừng phi lý ấy có thể dễ dàng tìm thấy trong ca dao tục ngữ và/ hoặc các cách ngôn, Kinh thánh, v.v…

Ngày nay, ngoan ngoãn tiếp tục là bài học chính của nhà trường, và trừng phạt còn là bánh xe căn cơ cho việc dạy điều ấy. Dĩ nhiên, đã có thay đổi uyển chuyển đặng phù hợp với thời buổi hiện đại, nên chi điểm chác trở nên tiêu chí đánh giá; cả toàn xã hội, giáo viên lẫn phụ huynh cố nhồi vào đầu trẻ nhỏ rằng điểm cao là yếu tính để thành đạt ở đời. Các phương pháp trừng phạt trong học đường hiện đại bây giờ tạo nên nhiều lo lắng, trầm uất, giận dữ, ngờ vực và lừa dối hơn việc đánh đập so với hồi xưa.

Bất kỳ việc giảng dạy mang tính ép buộc nào đều là hành động mang tính xâm kích, xung hấn. Bất kỳ việc giảng dạy nào mà không phải là điều học sinh mong muốn, thúc ép họ, là hành động xâm kích và gây xung hấn. Bất kỳ cách giáo dục nào dùng phần thưởng hoặc trừng phạt đặng làm cho học sinh phải học là một hành động của xâm kích, xung hấn.

Sử dụng trừng phạt trong giảng dạy có thể làm giáo viên cảm thấy sự tức giận hướng tới học sinh, cũng như học sinh cảm thấy nỗi tức giận hướng về thầy, cô giáo.

Tôi tin, đây chính là một trong những lý do quan trọng lý giải tại sao chưa bao giờ như bây giờ chúng ta dễ chứng kiến sự cáu gắt, căng thẳng tinh thần và quá kiệt sức ở người giáo viên, là nguyên nhân cơ bản tạo nên mối quan hệ thù địch giữa người dạy và người học.

Phòng vệ cực đoan và bấn loạn phản ứng trước cuộc đời quá chừng phức tạp

Cho đến bây giờ, cơ chừng những nhu cầu đích thực của mọi người có thể chỉ là mong nhìn thấy rõ ràng và thấu hiểu cho bằng được tính phức tạp; rằng khi nào thì chúng ta cầm nắm chặt nó trong tâm trí chính mình.

Nền chính trị kỹ thuật số trong thế giới đa văn hóa ngày nay khiến lịch sử hoặc trở thành thứ vô cùng trân quý hoặc là cái bẫy.

Việt Nam cũng như Trung Quốc đang trải qua một sự bùng nổ kinh tế ghê gớm. Đi cùng thành công tài chính và tăng trưởng ngoạn mục khó phủ định, đất nước còn nảy nở liền kề ngày càng nhiều rối rắm xã hội và căng thẳng tinh thần. Đời sống mất đi sự giản đơn vốn quen thuộc lâu nay, trở nên ngày càng khắc nghiệt hơn hẳn, và điều này không thuần túy gây tổn thương cho các cá nhân mà còn ảnh hưởng tới cả toàn bộ nền văn hóa nữa. Công dân cảm thấy áp chế ghê gớm trước lối sống đổi thay khủng khiếp. Trong khi hăng hái vớt ngọn, đạt tới các thành tựu kinh tế trên bề mặt thì đất nước lại bỏ mặc, ấn tống xuống bên dưới các khía cạnh tâm lý. Với những khủng hoảng hiện sinh cực đại đến thế, sức khỏe tâm trí phải gánh chịu đau thương vô bờ.

Tâm lý học lâm sàng vừa mới mon men bám rễ sơ bộ vào nền văn hóa Việt. Đích thị, tâm lý học và tâm thần học đều bị hiểu nhầm, có vẻ không được tán thành, bị ngờ vực và giảm giá trị trong cộng đồng dân chúng. Tâm lý trị liệu là khái niệm ngoại quốc khá xa lạ.

Nên chi bất kỳ mặt tích cực nào đối với các vụ việc bi kịch ngày càng xuất hiện dày đặc có thể là dấu chỉ đòi hỏi nền văn hóa dần phải nhận ra tầm quan trọng chính đáng và giá trị tập thể lẫn giá trị cá nhân của tâm thần học, tâm lý học và tâm lý trị liệu. Không chỉ đơn thuần cần chú mục tới số lượng không nhỏ người mắc các rối loạn tâm thần khác nhau chưa được phát hiện, điều trị mà thậm chí dễ dàng dự đoán rằng, chắc chắn còn khá mơ hồ về một giải pháp nghiêm túc mang tầm quốc gia đối với khủng hoảng tâm lý hết sức nguy hiểm.

Nói thế để thấy rằng, bất chấp mức độ phổ cập và chấp nhận tâm thần học, tâm lý học và tâm lý lâm sàng ngay ở các nước phương Tây thì chúng ta vẫn tiếp tục chứng kiến cả loạt cơn dịch hành vi bạo lực ngày càng khủng khiếp. Các lối điều trị dược lý và thêm chút tâm lý trị liệu thất bại thảm hại  do người ta còn chưa thấu tỏ cách thức giải quyết hiệu quả nỗi niềm hụt hẫng, giận dữ, hận thù, bực dọc và cay đắng. Như triết gia F. Nietzsche từng lưu ý: “không có gì làm héo mòn con người nhanh cho bằng cảm xúc về sự oán giận, thù hận”. Hầu hết các rối loạn tâm thần khởi đi hoặc trực tiếp hoặc thứ phát từ đây: giận dữ, báo oán, tức hận, thù địch hoặc cay đắng. Cho dù vấn đề thế nào, việc làm mưng mủ một cách vô thức các cảm xúc tiêu cực trên khiến người bị tổn thương dần trở nên cay đắng và thù hận, dẫn đến thấy mình chủ bại, đôi khi xung hấn- thụ động, phá hoại, nghĩ đến chuyện trả thù hoặc thậm chí tạo hành vi bạo lực.

Trạng thái đắng cay bệnh lý là thứ tâm trí nguy hiểm có thể và dễ dàng thúc đẩy thành hành vi tội ác. Cay đắng, được hiểu như một trạng thái mãn tính và lan tỏa cứ âm ỉ ấp ủ, là một trong các cảm xúc phá hoại và gây độc nhất của con người. Cay đắng là dạng kiểu tính cách hằn học không lành mạnh hướng tới ai đó, điều việc hoặc với chính bản thân cuộc đời, hậu quả của tình trạng kìm nén liên miên của nỗi niềm tức giận, thù hận hoặc ai oán mà người ta tri nhận bản thân bị đối xử thế. Cay đắng là thứ cảm xúc oán thù dây dưa của câu chuyện bị tước đoạt quyền lợi và trở thành nạn nhân chẳng có chút giá trị chi. Cay đắng, tựa oán hận và thù địch, khởi đi từ việc không được kiểm soát lâu rồi những nỗi niềm phiền muộn, bẳn gắt, hụt hẫng, tức giận hoặc thịnh nộ âm ỉ.

Những gì kết tủa đặng tạo nên những cơn bùng phát kinh hoàng của vô số cơn điên khùng như thế? Hầu hết các sự vụ gần đây tại Việt Nam đều bị quy về xung đột liên nhân cách, thất nghiệp, stress và bệnh tâm thần. Song liệu các hành vi tội ác, bạo lực đó đơn giản bị đổ tại loạn thần hay stress? Hay các rối loạn tâm thần và các hành vi tội ác là hậu quả hơn thế do cách thức chúng ta quản lý kém cỏi stress, sự hụt hẫng, oán hận hoặc thù địch? Vài tại sao các cuộc tấn công, giết người, gây tai nạn trực tiếp vào nhà trẻ, người vô tội và các đối tượng dễ tổn thương? Có lẽ bởi vì ngay chính kẻ thủ ác cũng tự cảm thấy mình mất mát quyền lực quá chừng, tuyệt vọng, là nạn nhân và bị tổn thương trong khi đối mặt, đương đầu với sự thay đổi kinh khủng và khó lường định hết được. Những sự giằng kéo, chỉ trích và đập phá hết sức giận dữ và đôi khi khá ngây ngô của họ là nhằm chống lại đất nước Việt Nam thời mở cửa và đổi mới, biểu tượng hóa cho thế hệ kinh hoàng kế tiếp sẽ xuất hiện?

Mức độ thường xuyên các yếu tố kết tủa đào sâu thêm lắm cơn bùng nổ điên loạn chết người như thế, thuộc sự báo thù bị kiềm nén mông lung và không ổn định, là bởi tình huống đời sống căng thẳng hoặc khủng hoảng hiện sinh đủ khiến những phòng vệ bản ngã dường như đột ngột bị bẻ gãy hoặc bị hóa giải, cởi bỏ và tạo điều kiện phóng thích những xung năng giết người bấy lâu thiết lập ngấm ngầm?

Ngày nay, tại Việt Nam, cũng như ở cả Trung Quốc và các nước châu Á khác, chúng ta đang chứng kiến những bung xung đủ kiểu lắm trò của các thành viên của một nền văn hóa bỗng dưng quá dễ nhạy cảm dưới áp lực đương đại và sự giao thời, quá độ. Ngoài ra, cũng không khó nhận diện hiện tượng người ta ít nhiều có xu hướng tấn công, gây đau đớn và giết hại người khác không phân biệt– đôi khi kéo theo việc kẻ thủ ác tự sát– dường như là dấu chỉ khá tương tự những gì đang xảy đến ở Hoa Kỳ và các nước muốn học theo sát gần với nền văn hóa phương Tây như Trung Quốc và Nhật Bản.

Tạm suy luận rằng, cá nhân bị vướng mắc rối loạn– trước các ngăn cấm thuộc khía cạnh văn hóa, đạo đức hoặc tôn giáo– đã chối bỏ cơn xung hấn, giận dữ và oán thù của mình đến độ khiến họ lưu giữ kéo dài đủ lâu cơn thịnh nộ phân ly hết sức nguy hiểm trong lòng.

Thật đáng sợ khi nghĩ tới Việt Nam, và đặc biệt các nước Trung Quốc, Nhật Bản và các nền văn hóa đang phát triển nhanh chóng khác đang bắt đầu cho thấy một xu hướng ghê rợn: bùng nổ cơn điên khùng phá hủy và tội ác thuộc dạng bạo lực thản nhiên vốn khởi đi từ những nỗi niềm oán giận, thù địch và uất hận kéo dài không được bộc lộ. Dịch báo thù đang lây lan. Các rối loạn giận dữ tăng lên. Hành vi bạo lực dần trở nên thông thường.

Dĩ nhiên, với chính quyền hai siêu cường như Hoa Kỳ và Trung Quốc thì họ có thể làm tốt việc lưu ý thấu đáo các triệu chứng và dấu hiệu nguy hiểm này, và bắt đầu nhấn mạnh có chọn lọc sức khỏe tâm trí những công dân cay đắng của họ.

Điều này đòi hỏi nhiều hơn là việc thuần túy cung cấp thuốc chống loạn thần và tăng cường an ninh quốc nội; nó sẽ đòi hỏi việc trị liệu tâm lý thật hiệu quả rối loạn giận dữ và sự tinh tế tâm lý lớn lao mang tính xã hội nhằm chiến thắng cuộc chiến tranh khởi đi do sự hụt hẫng và cay đắng trước trạng thái đời sống đổi thay. Như thế, không thừa khi nhắc lại cẩn thận rằng, đừng quá hân hoan vô lối vì ngay cả các thành tựu tăng trưởng kinh tế và khoa học kỹ thuật cũng tạo nên mặt tối và kèm theo bóng mờ tiêu cực.

Đôi khi sự lo âu không như chúng ta tưởng nghĩ đâu

Phơn phớt với đời bao lần hẫng hụt, pha nhiệt tình hương sắc một lần không...
Phơn phớt với đời mấy trời hẫng hụt, pha nhiệt tình hương sắc một lần không…

Tôi giới thiệu chủ đề lo âu không chỉ vì đọc thấy rất nhiều người khỏe mạnh quá trẻ vẫn cứ lo lắng dây dưa mà còn bởi bản thân chưa thôi ngừng nghĩ tới bà giáo già JF can trường đã nghỉ hưu từ lâu đang sống yên an cùng bệnh tật ở Mỹ quốc xa xôi.

Wow, lo âu gây hụt hẫng đa phần do chúng ta không sử dụng như dự tính của chính nó. Thay vì dùng lo âu để thoát khỏi một con hổ vồ phóng hay cú đớp của gã cá sấu hung tợn thì mình lại vội vàng hoắng cả lên, cong mông co giò biến lập tức trước điều gì đó chả dính dáng chút chi với cảm giác hổ, báo đe dọa kinh hoàng.

Hãy thử tưởng tượng bản thân đang đứng trong phòng họp. Khi trình bày báo cáo, mình cảm thấy bụng co thắt lại, tim đập mạnh tưởng chừng như muốn vọt ra khỏi lồng ngực và tự thấy nghẹt thở. Cố dừng hành vi đôi bàn tay xoắn xuýt và đánh lập cập vào nhau, ‘tại sao điều này xảy đến vậy nhỉ?’

Lo âu là trải nghiệm thường gặp ở con người. Mỗi loài động vật nhất thiết tìm thấy phương thức đáp ứng với mối hiểm nguy, và con người cũng không ngoại lệ. Tuy thế, chúng ta bị điều kiện hóa để nhìn lo âu như một dạng rối loạn sức khỏe tâm thần, thay cho chuyện nghĩ nó là hệ thống hữu ích. Ý tưởng lo âu là lợi lạc có thể khó được chấp nhận khi ta gắng xem xét điều hữu ích của việc muốn chực bỏ chạy khỏi phòng giám đốc. Quả thiệt, nghiêm túc mà nói, lắm lúc, chef đích thị là hình ảnh ghê gớm, đáng khiếp thật.

Trong khi nhiều người phát hiện chính mình gọi những điều ấy là ‘nhạy cảm quá mức’, ‘nhiễu nhương’ hoặc vài ba nhãn mác tương tự khác, lo âu đích thị là phương thức giúp chúng ta sống sót. Nếu có thể chú tâm vào các triệu chứng lo âu và tầm quan trọng về mặt tiến hóa của chúng thì ta dễ chuyển đổi viễn tượng từ nhìn lo âu như một ‘rối loạn’ sang nghĩ nó như một công cụ sinh động cho sự tồn còn. Càng dễ dàng hơn chút nữa nếu chúng ta hiểu biết kỹ càng, đúng đắn hơn các triệu chứng thể lý của trạng thái lo âu.

Hầu hết chúng sinh quan niệm nọ kia về thuật ngữ ‘lo âu’ (anxiety). Dù các cá nhân trải nghiệm lo âu có thể dị biệt, song những cơ chế thể lý nói chung ẩn bên dưới là giông giống:

  • Nhịp tim càng đập liên hồi
  • Run lắc chân tay
  • Đau nhói cực độ
  • Thở gấp gáp hoặc thở quá nhanh
  • Thị lực giảm xuống
  • Ra mồ hôi
  • Nôn mửa, tiêu chảy
  • Các ý nghĩ đua nhau xuất hiện tới tấp

Rõ ràng, từ góc độ tiến hóa, các triệu chứng vừa nêu tuyệt đối thiết yếu cho sự sống còn. Những gì chúng thể hiện nhắm vào:

  • Tim đập liên hồi: thúc đẩy oxygene hóa máu tới những nơi cần để giúp mình chiến hoặc biến
  • Run lắc: hiệu ứng phụ của việc tuần hoàn máu, hoặc liên quan tới vụ đau nhói dây thần kinh (xem ý ngay dưới)
  • Đau nhói cực độ: máu phải được đẩy khỏi các chỗ cùng cực nhằm tránh mất máu đến cạn kiệt trong cuộc chiến, dẫn đến cảm giác rần rần như kiến bò quanh vậy
  • Thở gấp gáp: tăng cường nồng độ oxygene cho máu đặng chiến hoặc biến
  • Thị lực giảm: tập trung trực tiếp vào đối tượng thách thức
  • Ra mồ hôi: làm mềm mát, êm dịu cơ thể suốt cuộc chiến hoặc lúc đang cố bỏ chạy khỏi
  • Nôn mửa, tiêu chảy: thanh lọc lượng thức ăn dư thừa quá mức đủ để đảm bảo toàn bộ nguồn năng lực phục vụ cho việc bảo vệ bản thân, chứ không phải chuyển hóa thực phẩm trao đổi chất
  • Ý nghĩ nảy sinh loạn xạ: xác định tác nhân gây căng thẳng và chuẩn bị tinh thần trước mọi thứ khả thể xảy tới.

Minh họa nêu trên chắc chắn chưa lên hết đủ đầy danh sách các triệu chứng lo âu hay bắt gặp, song nó cho thấy rằng cơ thể không hoàn thành nhiệm vụ nào một cách vớ vẩn cả. Khi mình có thể sợ hãi mắc phải một cơn đau tim do các cơn đau tấn công, nhìn chung tự thân các triệu chứng không hề gây nguy hiểm. Mục tiêu đương đầu đầy bấn loạn với khả năng có thể lên cơn đau tim đã xóa sạch cảm giác thuở nào quá dễ chừng ngất luôn, chết lặng khi thấy mình sắp bị móng vuốt của con hổ vồ chụp ngay lấy.

Vì vậy choáng váng, căng thẳng với bài trình bày ư: cái điều khiển cầm tay bỏ túi nhỏ xíu kia không thể giết chết mình được.

Độc giả nghĩ gì, liệu nhìn nhận các triệu chứng lo âu như thứ hữu ích, lợi lạc tất giúp ta vứt bỏ một số đáp ứng đầy sợ hãi?

Tầm soát trầm cảm: vài thông tin cơ bản

tầm soát trầm cảm

Hôm nay, Ngày Tầm soát Trầm cảm quốc gia tại Hoa Kỳ; mỗi năm, chiến dịch này đã tầm soát trầm cảm 500.000 trẻ em và người trưởng thành. Rối loạn này gây ảnh hưởng hơn 120 triệu người khắp thế giới và là một trong các nguyên nhân hàng đầu dẫn đến sự khiếm khuyết toàn cầu.

Tại sao phải tầm soát trầm cảm?

  • Trầm cảm là rối loạn nghêm trọng, dù chữa trị được.
  • Trầm cảm có thể tạo nên tự sát.
  • Đôi khi người mắc trầm cảm tin lầm lạc rằng các triệu chứng trầm cảm là “phần bình thường của đời sống”.
  • Trầm cảm có thể tác động đến cả nam lẫn nữ ở mọi lứa tuổi, sắc tộc và các nhóm kinh tế- xã hội.
  • 1/4 phụ nữ và 1/10 nam giới sẽ trải nghiệm trầm cảm ở một giai đoạn nào đó trong đời.
  • 1/40 trẻ nhỏ, 4% lứa tuổi tiền học đường, 5% em đến trường và 11% vị thành niên đáp ứng các tiêu chí của trầm cảm điển hình.
  • Trầm cảm dễ đi kèm các bệnh lý y khoa khác.
  • Hơn 89% các trường hợp trầm cảm lâm sàng có thể được điều trị hiệu quả với thuốc, tâm lý trị liệu hoặc kết hợp cả hai.
  • Tầm soát thường là bước đầu tiên trên tiến trình trợ giúp.

Nếu mình cảm thấy bị áp lực khống chế, trầm uất, hoặc không có khả năng làm những gì mình từng ưa thích thì đây có thể là thời điểm để xem xét sức khỏe tinh thần của bản thân. Nếu quan tâm đến chính mình hoặc ai đó thương yêu thì hãy dành ít thời gian đặng thực hiện bản tự lượng giá này.

Chút thông tin cập nhật về hiện tượng trầm cảm sau sinh: trạng thái căng thẳng/ stress gây ra do trầm cảm ở những người phụ nữ mới làm mẹ có thể ảnh hưởng tới cả các con gái của họ nữa.

Lợi lạc của thiền định

Thở như lần đầu tiên được thế...
Thở như lần đầu tiên được thế…

Đến thăm chơi với các em Tiểu học ở trường Quốc tế rồi cùng nhau tập yoga, ngồi thở, tưởng tượng hình ảnh, v.v… là dịp may cho tôi để nhận ra tại sao cuộc sống cần lắm những dịu dàng yên tĩnh. Không phải sự ồn ào thường gặp ở trẻ con mà cái sâu lắng của nội tâm vững chãi.

Và tôi thêm hiểu tại sao có vị thắc mắc về tư thế ngồi hoặc cách đặt bàn tay mở khép, ngay từ băng hình hướng dẫn của hòa thượng Thích Nhất Hạnh.

Bởi chẳng hạn, thiên hạ rất mê tư thế ngồi xếp chân bằng tư thế kiết già hoa sen (padmasana) vốn kế thừa truyền thống thực hành tâm linh Ấn Độ, nhất là hay thấy xuất hiện trong thiền ngồi.

Dù tư thế này đa phần đảm bảo cho một tư thế bình ổn song nhiều người từng dành thời gian luyện tập nó lại thường ca cẩm là nó trở nên khó thoải mái được khi duy trì một giai đoạn nhất định. Truyền thống Ấn thường bảo tư thế này đem lại rất nhiều lợi lạc to lớn, rằng nó làm “năng lượng” trở nên hài hòa, chuyền tải các tế bào thần kinh khuyếch trương trạng thái thư giãn, v.v… thậm chí, nó là yếu tính của sự tiến bộ trong thực hành thiền định. Thiệt tình thì những tuyên bố kiểu thế khá buồn cười, tôi đoán chắc là khía cạnh văn hóa rằng người ta đang thực hành một cái gì rất huyền bí và thiêng liêng.

Trong nghệ thuật Phật giáo truyền thống, đức Phật thường mô tả dáng ngồi ở tư thế hoa sen. Tuy vậy, hình như trong các kinh tạng chẳng thấy đề cập lời nào về tư thế khi ngồi thiền định cũng như cụ thể kiểu padmasana, ngoài khuyến cáo nguời ta nên ngồi “với lưng thẳng đứng” và các chân “vắt qua nhau”, chứ không nhất thiết phải khóa chéo như tư thế hoa sen…

Nhiều người nói rằng kiểu ngồi chỉ cần vắt chân qua nhau thế thoải mái hơn và ít gây ra chứng vọp bẻ rồi đau nhức theo kiểu cứng đơ. Dù việc sắp đặt cơ thể vậy có thể tạo nên một số tác động nhất định đối với tâm trí, song khá nhỏ nhặt. Căn bản là, càng thoải mái về mặt thể lý thì người ta sẽ càng dễ thiền định hơn. Bởi thiền định nên là một tiến trình đơn giản và tự nhiên. Đòi hỏi quá nhiều các điểm nhất thiết thật chi tiết và mang tính kỹ thuật e chỉ tổ đánh mất các phẩm chất đơn giản và tự nhiên vừa nêu.

Vậy nên, bất kể bạn dành vài ba phút để cầu nguyện hoặc ngồi lặng lẽ, nôm na đều cho thấy thiền định đem lại tưởng thưởng ở các mặt thể lý, cảm xúc, tâm trí và tâm linh. Dưới đây là một số các tưởng thưởng ấy do thiền định mang lại:

… làm vợi bớt stress đủ để tạo nên một sự thư giãn sâu lắng hơn nữa.

… giảm thiểu những nỗi niềm lo âu.

… hạ cơn đau cơ và các chứng nhức đầu.

… huyết áp lẫn nhịp tim chậm lại.

… nhịp thở dãn ra.

… giúp cân bằng hóa chất ở não bộ khiến tâm trạng bình hòa.

… hiệu quả với cơn trầm uất.

… tăng cường hệ miễn dịch.

… giải quyết các vấn đề cá nhân.

… kiến tạo các đường liên kết thần kinh mới ở cả vỏ não trước trán cũng như các vùng thuộc thùy não giữa có chức năng giúp chúng ta thay đổi và học hỏi.

… căn chỉnh thích hợp chúng ta với các địa hạt, lĩnh vực cao hơn/ sâu xa hơn.

… trợ giúp kết nối với Thượng Đế, Linh hồn, Tuyệt đối hoặc Hoàn vũ.

Liệu chừng ấy lý do đã đủ cho bạn dành đôi phút thiền định chưa?

Lúc mới khởi sự, đòi hỏi nỗ lực để nhớ hòa điệu với chính bản thân mình. Đây là một bài tập thú vị: trong ngày, dành chút thời gian để chú ý tới những gì mình đang suy nghĩ và lưu ý cảm xúc đi kèm với nó; điều này sẽ giúp mình xây dựng sự ý thức và hiểu biết rõ hơn về bản thân.

Thậm chí, ngay trong những hoàn cảnh, tình huống bận rộn đến mấy, mình cũng có thể ngồi yên lặng được. Đây là cách thức thực hiện: tập trung vào việc thở thật sâu và chậm rãi chừng một phút ở ngay bàn làm việc, lúc đứng xếp hàng hoặc khi đang tắm dưới vòi hoa sen. Chẳng mấy chốc bạn sẽ khám phá ra rằng sự yên tĩnh có thể được đan bện vào rất nhiều công việc bình thường hàng ngày.

Sau rốt, lợi lạc thiện lành và hạnh phúc đủ cho bạn quyết định luyện tập thiền định chứ? Hy vọng, câu chuyện minh họa cụ thể lẫn nguồn tham khảo tài liệu có thể giúp bạn thêm phần cảm hứng để ngồi xuống thật yên lặng…

Vun bồi từ tâm, những giọt lệ âm thầm quy thuận

Hòa bình nội tại
Hòa bình nội tại

Hôm nayNgày Quốc tế Hòa Bình (International Day of Peace); Liên Hiệp Quốc nhấn mạnh lần nữa vai trò to lớn của giáo dục.

Làm thế nào để tăng cường, nâng cao truyền thông không bạo lực? Làm thế nào mỗi người có thể ngăn chặn chiến tranh? Liệu thiền định tỉnh thức (mindfulness meditation) sẽ thay đổi thế giới?

Tầm quan trọng của hòa bình cần được tiếp tục thức nhận đủ đầy, sâu sắc. Làm thế nào để đạt được sự bình yên nội tại trong lòng anh, lòng chị, lòng em, và lòng tôi?

Vì đời sống đang hiện diện nỗi khổ niềm đau triền miên (suffering); đó là bệnh tật, đau đớn, mất mát, chết chóc, và bất kỳ sầu não, phiền muộn, bất toại nguyện nào có thể tưởng tượng đến. Và chỉ có một cách duy nhất để chấm dứt nó thôi: từ bỏ mọi ước muốn. Điều ấy không hề hàm nghĩa rằng mình không có ham muốn một công việc tốt hơn, nhiều tiền, bữa ăn ngon tuyệt, kết bạn thêm, một hình thể khác… Mình đừng MUỐN chi hết. Khi dừng ham muốn, mình dừng đau khổ.

Khởi sự hiểu những gì nỗi khổ niềm đau mang chứa. Nó không liên quan ước muốn chấm dứt khổ đau mà sẽ dẫn đến chấm dứt đau khổ; không có nghĩa mình phải thoát chạy khỏi thế giới hay tự mình thôi vui thú. Đích thị, nó khẳng định mình phải cảm thấy ổn thỏa với mọi thứ đang là bây giờ, ngay lúc này, tại đây.

Chấm dứt ao ước, ham muốn. Chấm dứt cần thiết thứ chi. Chấp nhận rằng đời sống là đau khổ. Nếu quả sự thật vốn vậy, không thể khác và những gì mình học hỏi là đúng đắn thì yên bình, hài hòa tất yếu chảy tràn, thuận theo.

Đi nghe sự kiện TEDxCity 2.0 tại Thư viện Quốc gia, Ngoài diễn giả mở màn là ông nghị Dương Trung Quốc 67 tuổi, áp đảo cái hội trường gần 100 con người ấy tuyền sự trẻ trung của giọng nói và khuôn mặt. Một sự yên lặng đáng quý.

Chúng ta cần trồng cây để chí ít sở hữu một thứ có thể tin tưởng được, như ý tưởng của diễn giả là kiến trúc sư Phó Đức Tùng. Và chúng ta cần hòa bình da diết hơn cả sự yên lặng dưới bóng cây râm mát nữa.

Hòa bình là cảm nhận rằng mọi thứ đều ổn thỏa trong thế giới này và chúng ta thôi khỏi muộn phiền, lo lắng. Hòa bình cho chúng ta không gian và tự do để cởi bỏ bao quấy nhiễu, rắc rối, trục trặc và vô vàn tác nhân gây stress. Hòa bình cho chúng thời gian để suy tư và để thấy chính mình như nào, nhờ vậy mở ra cho chúng ta một không gian cho sáng tạo bừng nở lắm mùa hoa.

Hàng ngày, chúng ta cần hòa bình như cần không khí để thở vậy. Cần tìm kiếm một sự hòa bình ở dạng căn bản thường nhật. Dành thời gian ưu tiên cho bản thân. Làm những gì cần thiết để cảm thấy buông xả, thư giãn. Chuyển đổi kênh tầng năng lượng. Tính đếm phúc lạc được ân hưởng, ban tặng.

Lời cuối. Hãy làm cho trẻ con cảm thấy được yêu thương, chia sẻ và yên an khi ở cạnh mình.