Mở rộng hộp định khung, tiếp cận nhiều chiều kích…

ngõ hầu nhận diện xác thực, sâu sắc chính mình bao quanh lớp lớp vòng sóng tâm linh.

Nguyên do trước mắt là ngày lành tháng tốt, được dịp nhâm nhi một lần liên tục hai cữ café nâu nóng lọc bằng filtre (không phải trả tiền) trong cái quán dễ thương ngay cạnh Bờ Hồ, nên cơ chừng hứng chí muốn tạo lập ngay địa chỉ mới trên Facebook— dịp hay tái hòa nhập cộng đồng mạng xã hội hỉ- nộ- ái- ố đời thường…

Tiện thể, xin thông tin bừa bãi hơn tài khoản Twitter, và Yahoo! ID “ngotoan_NT” là chỗ sẵn có bấy lâu song chẳng mấy lúc tán gẫu.

Từ nay, với dự tính kết nối đa phương và tích cực thường xuyên như thế, chủ nhân blog Tâm Ngã (vừa chỉnh sửa đôi chút giao diện) hy vọng tận dụng thêm phương tiện hiệu quả đặng trợ giúp hữu ích cho những độc giả nào cần nhu cầu được tâm sự, lắng nghe và thấu hiểu kịp thời, đồng thời bản thân tranh thủ tăng cường giao lưu với bạn bè, đồng nghiệp thân thiết.

Bắt chước thiên hạ, thành kính cám ơn não bộ, cám ơn tâm trí, cám ơn câu chữ, cám ơn tổ tiên, cám ơn các cảm tình viên, cám ơn quý vị hậu bối tử tế và nhân hậu, cám ơn vô vàn kẻ đọc hữu duyên thiên lý năng tương ngộ; lời cám ơn chan chứa yêu thương.

Cuối cùng, ai mất ngủ thì hãy thử dùng một chút âm nhạc đêm hôm. Nghiên cứu phát hiện ra rằng, tin tưởng thuộc bản chất người, vốn khởi tự thuở hồng hoang xa xưa của nhân loại. Tạm biệt.

Ưu tư về sức khỏe tâm thần và các gia đình

Thời gian gần đây, tôi nghĩ khá nhiều về những gia đình có người thân dính mắc các trục trặc, phiền nhiễu về sức khỏe tâm thần. Rất vui được nghe độc giả nhiệt tình bày tỏ suy tư cá nhân.

Dưới đây là vài ba câu hỏi liên quan.

– Nếu bạn là người trải nghiệm rõ ràng các rối nhiễu về sức khỏe tâm thần:

  • làm thế nào các thành viên trong gia đình trợ giúp bạn?
  • vì bạn, họ có gặp nhiều trở ngại?
  • bạn có khả năng đưa cho họ thông tin hữu ích, và họ giải quyết như thế nào?
  • ai là người bạn quan tâm trong gia đình? bà con, bạn bè, thành viên cộng đồng (thân thiết), và/ hoặc ai khác?
  • bạn hy vọng lớn lao nhất điều gì trong việc kết nối với gia đình và những mối quan tâm về sức khỏe tâm thần của bản thân? những nỗi sợ hãi ghê gớm nhất?
  • bạn cảm thấy mối quan tâm về sức khỏe tâm thần của bản thân ảnh hưởng như thế nào đến gia đình mình– theo hướng tích cực hay tiêu cực?
  • các chuyên gia chăm sóc sức khỏe có chú ý đến/ mở rộng ra cả gia đình bạn?

– Nếu bạn có người nhà hoặc bạn bè gặp các trục trặc thực sự về sức khỏe tâm thần:

  • bằng cách nào thành viên trong gia đình giúp bạn hiểu được những gì đang xảy đến, diễn ra với họ?
  • mối quan tâm về sức khỏe tâm thần của thành viên gia đình tác động ra sao đến gia đình bạn– theo hướng tích cực hay tiêu cực?
  • bạn hy vọng điều gì nhất trong việc kết nối thành viên gia đình và mối quan tâm về sức khỏe tâm thần của họ? nỗi sợ hãi lớn nhất của bạn là gì?
  • các chuyên gia chăm sóc sức khỏe có chú ý đến, mở rộng ra, bao gồm cả bạn như một thành viên gia đình?
  • mối quan tâm sức khỏe tâm thần của thành viên gia đình làm thay đổi ra sao cách bạn nhìn con người hoặc các tình huống nằm bên ngoài gia đình bạn?

– Nếu bạn là một chuyên gia chăm sóc sức khỏe:

  • bạn cảm nhận ra sao về sự để hết tâm trí của gia đình trong việc chăm sóc những người cần phải liên tục chú ý đến sức khỏe tâm thần?

Nghe tôi thử chia sẻ điều này tí nhé!

Trong các cú điện thoại, tin nhắn, thư điện tử và đôi ba vụ trực tiếp gặp mặt để nói lời chúc mừng hôm nay, một cô giáo Mầm Non ở tận Quảng Ngãi làm tôi hiểu kỹ thêm về giá trị của năng lực chuyên môn cũng như sự tử tế khi tác nghiệp, hành nghề truyền dạy.

Và tôi càng biết ơn TS. Mai Liêm Trực cùng cái ngày lần đầu tiên Việt Nam hòa vào mạng lưới điểm toàn cầu.

Chí ít, bởi một lý do cơ bản: khuyến khích. Để chia sẻ cảm xúc. Để bán. Và tin tôi đi, sẽ không bao giờ phải sợ lỗi thời đâu (như thương hiệu áo Việt Tiến bản thân luôn yêu thích vậy.)

Đến bây giờ, dạy theo kiểu của giáo viên đường đường chính chính tại trường học thì có thể hình dung như thế này: (giáo án mở sẵn), cô giáo đứng trước bảng đen kèm cả loạt hình ảnh minh họa, và đọc một văn bản để cả lớp cùng nghe.

Trong thế giới của sự đọc lướt, nhìn thoáng qua và quen thói lơ đễnh ghê gớm hiện nay thì công nghệ có thể đối xử hoàn toàn khác biệt; làm sao mình có thể chỉ biểu hiện sự truyền dạy (teaching) bằng duy mỗi lối nói năng mà thôi?

Về bản chất, nói năng mang đặc điểm tuyến tính và có nhịp điệu; mình không thể nhảy cách quãng, bỏ trống hoặc tăng tốc quá mức được. Khi giáo viên, người thuyết trình nói gì đấy đã biết rồi thì bạn đâm chán; khi thầy, cô vội vàng trình bày điều gì đấy khó hiểu nổi thì bạn bị lạc lối.

Nếu tiếp thị là nghệ thuật của sự lan trải rộng dài ra các ý tưởng thì nghề truyền dạy là một dạng tiếp thị. Và việc truyền dạy cho các nhóm bằng lời nói chắc chắn bị vỡ gãy; các khách hàng thông tin e chừng chẳng chịu đựng điều đó lâu dài đâu. Chúng ta sẽ học hỏi ngày càng ít đi với kỹ thuật nói năng cổ điển này, bởi vì mọi người háo hức với các món đồ điều khiển từ xa và các trang mạng điện tử.

Nếu truyền dạy– truyền dạy bất kỳ điều gì– tôi nghĩ mình cần khởi sự bằng việc nhận ra rằng có một nhu cầu bán các ý tưởng một cách đầy cảm xúc. Vậy nên, mình cần dùng bất cứ công cụ nào tương hợp với bản thân.

Và rồi nếu việc truyền dạy diễn ra cho một nhóm từ ba người trở lên thì mình nên phát hiện ra cách thức sao đó để dấn tới theo hướng không tuyến tính. Hỏi – đáp không phù hợp với một nhóm thành viên đông đảo.

Nếu việc truyền dạy là đáng giá thì nó đáng truyền dạy thật hay. Khi học viên lên con số hàng trăm, hàng ngàn thì quả đáng đầu tư công sức lẫn thời gian để tìm kiếm phương thức chuyển tải sâu sắc thông điệp muốn chia sẻ.

Với các ứng dụng công nghệ dựa trên nền tảng mới là internet thì việc giáo dục hàng triệu người mỗi ngày trở nên hết sức nhanh chóng và miễn phí.

Không thể cứ khư khư ôm giữ cho riêng một mình ta thôi thông tin trực tuyến. Thiên hạ chẳng chịu ngồi im khi mình nhín tí chút điều gì đó giá trị mà lại giấu nhẹm trong hộp báu vật hấp dẫn khủng khiếp.

Cuối cùng, rốt lại nan đề này: cần tìm cách thể hiện kiểu truyền dạy sao cho càng nhiệt tình chia sẻ bao nhiêu thì càng góp phần phác họa hết sức rõ ràng giữa những gì là miễn phí và những gì thì không…

Thủy điện Sông Tranh 2: Trong nỗi hoang mang tính mạng…

@ Ngỏ: Bài này được viết từ sáng 25.10.2012, song giờ mới công bố nên số liệu, diễn biến tình hìnhphát biểu liên quan đã không được cập nhật kịp thời.

Sự kiện động đất ở khu vực Thủy điện Sông Tranh 2 thuộc huyện miền núi Bắc Trà My (Quảng Nam) đích thị gây rúng động nhân tâm; nó đang dần phát lộ thêm nhiều điểm yếu nền tảng khi lối làm chính sách phát triển thủy điện và trách nhiệm của chủ đầu tư lại tuyệt chẳng hề ưu tiên gắn sự an toàn đập với sự an toàn tính mạng và đời sống hàng ngàn dân tình.

Đây không chỉ là “câu chuyện lớn, câu chuyện của nhiều sinh mệnh và thậm chí cả cộng đồng” (lời đại biểu Quốc hội Lê Văn Lai); thực trạng nguy hiểm và diễn tiến khó lường của Thủy điện Sông Tranh 2 tiếp tục chứng thực sâu sắc rằng, các yếu tố tổ chức mang tầm quốc gia có tác động quyết định tới mức độ hiệu quả của kế hoạch lấy con người làm trọng tâm.

Hình ảnh ông Đặng Phong– chủ tịch huyện– chui xuống gầm bàn làm việc, gọi điện báo cáo tỉnh và nghe các xã cập nhật tình hình, đồng thời chi tiết người thân trong gia đình ông khẩn trương chuyển gỗ lên rừng dựng nhà mới trước cơn động đất 4,2 độ richter chưa từng xuất hiện tại địa phương miền Trung này hơn 50 năm nay cho thấy, bầu không khí hoảng sợ nhanh chóng lây lan, tâm thế mất niềm tin vào chính quyền và nhà khoa học Việt Nam, sách lược cũng như kỹ năng ứng phó bài bản với thiên tai chắc chắn sẽ còn lưu giữ lâu dài biết bao dư chấn tinh thần nặng nề, chứ đâu thuần túy thiệt hại to lớn tính đếm được về tiền của, vật chất.

Động đất ngày một dày lên, quá nhiều lời hứa chưa được thực hiện… Những gì xảy đến ở Thủy điện Sông Tranh 2 (Quảng Nam) lẫn dấu hiệu vỡ đập nhãn tiền tại Thủy điện Đak Rông 3 (Quảng Trị) minh họa sống động hết sức tệ hại cho thói dối trá, làm bậy bất chấp các tiêu chí nghiêm ngặt về kỹ thuật (lựa chọn địa điểm vắng vẻ và khô khan, địa chất bền vững, phương pháp xây dựng đảm bảo chất lượng công trình ổn định, v.v…); tính khả thi kinh tế không được nghiên cứu kỹ lưỡng; thiếu ý thức về việc bảo vệ môi trường tự nhiên; xử lý thông tin không minh bạch; chưa thực sự coi trọng vấn đề an toàn của dân ngay từ quy trình quản lý và khắc phục sự cố thiên tai, nhân nạn…

Một lần nữa, sự kiện động đất ở Thủy điện Sông Tranh 2 bộc lộ sự cần thiết– chứ không phải tầm mức đủ đầy tự thân– của câu chuyện đòi hỏi nhấn mạnh đến nhân phẩm, các chân giá trị, vai trò, trách nhiệm, thái độ và cách tiếp cận các dịch vụ nâng đỡ, an sinh của chính quyền và đội ngũ công chức các cấp; góp phần phản ánh lịch sử chính trị của những nỗ lực thiết lập, duy trì, mở rộng hay cắt bỏ các chương trình, dự án mà chính quyền tuyên bố đưa ra khi các cơ quan, ban ngành, công dân của mình có nhu cầu cần trợ giúp.

Sự kiện Sông Tranh 2 còn rõ ràng đặt ra việc nắn chỉnh dòng- chảy- văn- hóa đã đến lúc buộc phải thay đổi về sự điều hành, chăm sóc an dân trên cơ sở lập kế hoạch lấy con người làm trọng tâm (PCP: Person Centred Planning) của chính quyền Việt Nam đương đại, mà chúng ta như đối tác tích cực đang không ngừng tham gia giám sát, phản biện và lượng giá.

Một thách thức lớn lao của sự chung đụng rất người

Khi tham gia buổi giao lưu tối qua tại Viện Goethe với nhiếp ảnh gia đang có đợt triển lãm ảnh cá nhân mang tên “Yêu là Yêu” (“The Pink Choice“), cảm nhận chủ quan rõ nét nhất là sự tò mò cùng nỗi niềm phấn khích lây lan xoắn xuýt trong phòng gặp mặt. Điều này, trước đấy mấy ngày, đã thấy hiển hiện qua cách một tờ báo chạy dòng chữ “Chen chân xem ảnh người đồng tính tại Hà Nội“.

Tâm trạng chia sẻ, ủng hộ, những định kiến vẫn chực tiềm ẩn và vẻ háo hức muốn tìm biết liệu có thể sống chung hài hòa với sự chấp nhận an nhiên và lòng kiên trì đầy tin tưởng theo đuổi con đường vận động chính sách, kết hợp khôn ngoan lộ trình triển khai chiến lược phù hợp– nhằm hướng tới mục tiêu bảo vệ, tôn trọng và đấu tranh vì quyền sống của chính mỗi con người?

Nghe các hỏi – đáp dính dáng chủ đề “thân phận, tình yêu và hôn nhân đồng tính”, tỏ lộ một cái gì thực tại tuyệt chẳng dễ dàng dứt bỏ ngay được. Đấy là sự thương khó của chính kẻ trong cuộc cảm thấy bất toại nguyện “phàm là người…” trộn lẫn nỗ lực gắng hết sức của tổ chức, cộng đồng LGBT.

Có quá nhiều vấn đề cần được nhìn nhận thấu đáo. Tiếp cận đến mức độ nào thực tế hỗn độn của trạng thái lưỡng tính. “Lộ diện” (“coming out”) là trách nhiệm? Với người chuyển giới, câu chuyện giới tính (gender) bị thúc ép trở thành sự vụ bao gồm các yếu tố xã hội, chính trị và luật pháp– thuộc một vấn đề chẳng gì khác hơn là sự sống còn. Các lý do để người đồng tính có thể tự hào về bản thân (tinh thần cộng đồng; lòng dũng cảm và khả năng chịu đựng va đập; quan tâm, chăm sóc tha nhân; sáng tạo; và dấn thân thể hiện trách nhiệm công dân) đóng góp ra sao trong nỗ lực thu hẹp khoảng cách giữa việc nghiên cứu LGBT với thực trạng chăm sóc sức khỏe, giảm thiểu các hành động phân biệt đối xử và nguy cơ tự làm hại bản thân (đỉnh cao là tự sát)– thay cho việc cứ chăm chắm cung cấp kiến thức cho xã hội nói chung?

.. Rõ ràng, thiên hạ không định kiến chống lại con người thực mà người ta định kiến chống lại những sự phân loại, xếp nhóm.

Giải pháp do đó, khởi từ nền tảng thay cho việc nhìn nhận con người như dạng kiểu, mục hạng thì chúng ta nhất thiết cần nhìn con người như con người mà thôi. Hàm ý ở đây là chấm dứt việc huấn luyện, đào tạo để người đời ngày càng chấp nhận hơn sự đa dạng (diversity)– huấn luyện họ làm việc với một tập hợp đa dạng của các cá nhân, chứ không phải loại người. Quan điểm, cái nhìn về tình yêu cũng nên thấm đẫm mối liên kết giữa tính tương thuộc và đạo đức như thế.

Cân đong tình tất tong nhân loại

Trong trang trại 16000 m2

Những gì chúng ta nói về khi chúng ta nói về con người là nỗi niềm khổ đau (suffering) hiển hiện.

Tôi đã tập quen nhìn thấy các đôi mắt sưng nhức vì hay khóc nhiều; không rõ biết bao nhiêu giọt lệ ngày đêm đã nhỏ xuống thương thân trách phận, tủi hờn khôn xiết vì cuộc đời chẳng hề diễn ra như ước mơ lòng người, và đặc tính bất toại nguyện tiếp tục nhấn mạnh nét vô thường, vô ngã quá chừng tự nhiên.

Không giống nhau song đích thị lại chẳng có gì cách biệt

Đâu nhất thiết đấy là một trải nghiệm thú vị, khi chúng ta băng qua một nhóm người không giống mình.

Túi khôn dân gian vẫn bảo đại khái, thích hấp dẫn thích (chứ ai nỡ thù ghét nhau) nên chi thường là khi họ không thích chúng ta đó chính bởi vì họ không giống chúng ta.

Thay vì nhìn nhận sự việc một cách riêng tư, chúng ta để họ được là bản thân họ, chấp nhận mỗi người chúng ta được phép có những khía cạnh và ý kiến khác biệt. Khi chúng ta trao cho những kẻ khác sự tự do đó, chúng ta cũng tuyên bố nó với chính mình, phóng thích bản thân khỏi nhu cầu được sự tán đồng của họ đủ để mình có thể cống hiến năng lượng hướng tới các cuộc kiếm tìm đáng giá hơn.

Nếu thân mật là sự sát gần về mặt cảm xúc thì mọi cuộc giao tiếp mang tính thân mật đều chất chứa sâu đậm, dài rộng yếu tố học hỏi hòa trộn cả khám phá, tôn trọng, khiêm cung, sáng tạo và hợp quần.

Và việc biểu đạt của tình yêu ở đây được hiểu là thứ tình yêu của lòng từ bi, niềm vui đùa, tính thanh thản, và sự tử tế. Nó cho tiến trình tương tác giữa chúng ta với nhau một cơ hội ngõ hầu làm mới lại và tái tuyên bố các thành tố thâm trầm nhất trong chính cách chúng ta ứng xử, và các yếu tố kín đáo tối hậu bất ngờ của mối kết nối và chữa lành rất hiệu quả.

Rốt ráo, chúng ta nhất thiết phải dũng cảm thả bỏ các vai trò, thời khóa biểu, kỹ thuật, chẩn đoán, hoặc bất kỳ thứ gì che mờ chúng ta khỏi những người khác.

Viễn tượng mời gọi chúng ta hết sức hấp dẫn: một năng lực thấu cảm tâm linh là một năng lực cảm nhận rằng không giống nhau song đích thị lại chẳng có gì cách biệt; rằng đó là cảm nhận về tình yêu vô điều kiện, một biểu đạt vị tha, của tình yêu độ lượng ôm choàng sự thật gắn bó tất cả mọi người trong vòng tròn sinh tử: vô thường, bất toại nguyện và vô ngã.

Tâm trí của kẻ giết người hàng loạt, thành kiến về tính cách gây án dính dáng điện ảnh, và tinh thần từ bi dễ dàng định đọat

Tôi không lướt mạng để chú mục theo dõi các vụ án, sự việc chấn động được đăng tải trên các trang điện tử trong nước thường xuyên; do vậy, chiều qua thật bất ngờ khi cậu bạn đạo diễn điện ảnh hỏi ý kiến bình luận về vụ thảm sát tại rạp chiếu bóng trong buổi ra mắt phim ở bang Colorado (Hoa Kỳ) mới xảy ra hôm kia đây thôi.

Tìm kiếm thông tin, thấy truyền thông ngoại quốc cập nhật tình hình, cung cấp những chi tiết bất ngờ về nhân thân kẻ thủ ác, lý giải động cơ phạm tội, các dấu hiệu liên quan sát sườn trực tiếp tới bộ phim

Lần nữa, gợi nhắc những cơn cớ và cách tiếp cận dưới góc nhìn văn hóa.

Vào thời điểm mà sự chữa lành đang được khẩn trương tiến hành ngõ hầu gắng khép lại nỗi đau thương quá lớn như thế này, thật phi thực tế để đòi hỏi có ngay lời giải đáp rốt ráo về hành động khủng khiếp của kẻ thủ ác.

Sự trình lý đối với hành vi của xạ thủ sát nhân cơ chừng sẽ vài tháng nữa mới nổi rõ, và khả năng cao thể hiện dưới dạng một phức hợp của các yếu tố cá nhân, gia đình, văn hóa và thần kinh học. Dĩ nhiên, tương tự các trường hợp như thế này, không có cái gì trong các yếu tố vừa nêu đủ khả năng thêm vào mà thỏa mãn hoàn toàn cho phần giải đáp cả.

Xin nêu minh chứng vài ba ý kiến chuyên gia Tâm lý đã bày tỏ quan điểm về vụ việc, với chút lưu ý về góc độ đạo đức hành nghề. (1, 2,3, 4).

Như thế, ý tưởng ‘phim là đời’; nghệ thuật thứ bảy đã chuyển tải đời sống lên màn ảnh góp phần làm cho việc bình luận vụ án trở nên sâu sắc và toàn diện hơn.

Cũng cần nhấn mạnh, bi kịch lần này sẽ trở thành một thành phần khác cho cuộc tranh cãi về các vấn đề nổi cộm mang tính xã hội và luật pháp– kiểm soát súng đạn, bệnh tâm thần, bản chất của tội ác, chủ nghĩa khủng bố, và việc điều chỉnh truyền thông và phương tiện giải trí.

Có một khía cạnh khác phải được xiển dương hơn nữa. Đó là tinh thần từ bi của những người trẻ có mặt tại rạp chiếu bóng, nhờ họ mà nhiều người khác đã được chở che và cứu sống.

Câu chuyện ấy sinh động đến độ thừa sức khẳng định từ bi là bản chất của con người chúng ta, và khi được kích họat thì nó thể hiện như một phản xạ hết sức tốt đẹp. Từ bi đích thị là bản chất cốt lõi của nhân loại và nó giải thích tại sao không thể chết niềm hy vọng chẳng những đảm bảo chữa lành nỗi mất mát, thương đau hết sức bi kịch từ quá khứ mà còn chắc chắn hướng tới một tương lai tươi sáng hơn.

Trong khi chờ sen nở…

Sau một đêm yêu mê, thế nào sáng nay sen cũng mở tung hết cỡ và kéo theo về vẻ héo tàn, ủ rũ, rơi rụng tả tơi ngay vào lúc chiều tối tràn tới thay phiên canh gác nghiêm mật…

Khi ao ước khởi tạo một câu chuyện riêng tư về thời rực rỡ của một bông hoa, ghi nhớ chẳng nhất thiết nó phải là cái gì thật hoàn hảo (hoặc vẹn toàn, hay viên mãn).

Đóa sen ưu ái suy tôn dần trở thành một phần quan yếu trong đời sống cá nhân, như một đối tượng của nghệ thuật (object d’art) và là sự kết nối với một chương sung mãn thuộc lịch sử nhân loại vốn vương vấn âm thầm cùng tự tình biết bao dân tộc, phục vụ chu đáo tựa cách nó từng hiến tặng và vốn trao ban với tổ tiên nguyên thủy– bằng lối kiểu khẽ chạm tinh tế tâm hồn của chính bạn.

Khi chuyển di cái đẹp ngoài thiên nhiên vào phòng ở, chúng ta còn để bản thân được phép đón nhận thông qua việc cho người khác nhìn ngắm mình. Chú ý gìn giữ sự cân bằng giữa hai yếu tố này, chúng ta không những tiếp thu sự tri ân mà cả cơ hội để thấy thế giới dưới đôi mắt của kẻ khác.

Chúng ta có thể học hỏi được rằng, chỉ bởi vì mình cho đi hết sức dễ dàng, điều đó không hề làm giảm bớt giá trị của nó. Hoặc có lẽ vũ trụ đang cho chúng ta một ví dụ nhằm nắm chặt hơn trái tim chúng ta, để vỗ về, khuyến khích chúng ta vào ngày nào đó tương lai khi hành động rộng lượng của chúng ta không thỏa mãn với một hành động thấy được của sự đón nhận.

Khi chúng ta có thể cho phép bản thân cho đi cũng như nhận lại, đích thực mình đang thực hiện phần đóng góp cá nhân nhằm duy trì các kênh dồi dào luôn rộng mở cho chính chúng ta và cho những người khác.

Khi ngày ngắn hẳn đi và các bông hoa bừng sáng giữa không gian thoải mái nhờ nhiệt lượng mùa hạ bắt đầu ngã xuống, rã rời thì chúng ta tất nhận biết sự đổi thay của mùa màng mà lắm lúc lại không hiểu thấu rằng, tự chính chúng ta, chúng ta cũng đang trải qua thời kỳ quá độ.

Lặng yên nằm ngủ, chứ không phải chết chóc tiêu vong, là dấu hiệu của mùa thu đang đến rất gần…

Thành công không hàm ý là tự do

Cơ chừng, điều con người có khả năng làm mất dấu trong những ngày này chính xác là như vầy: sự kiện họ phải tạo ra ý nghĩa riêng.

Họ phải cung cấp một raison d’être (lý do tồn tại) cho chính bản thân mình. Họ phải tái tuyên bố tự do của họ và tìm thấy cách tồn tại tốt nhất khả thể, trong khi đang đương đầu với điều tồi tệ nhất. Tự do và thành công không nhất thiết cùng nhau.

Những người ấy thuộc chúng ta không e ngại thất bại và không e ngại khốn khổ có thể tự do hơn những người nghĩ họ thuộc dạng tự định đoạt lấy và luôn kiểm soát bản thân, bởi vì họ không ngừng nhắm tới mục tiêu thành công rồi sống với nỗi sợ miên man về sự thất bại.

Satre thấu hiểu hơn hết thảy về sự tự do khi ông nói:

để được tự do không có nghĩa là đạt được những gì người ta ao ước (trong nghĩa rộng rãi của việc lựa chọn). Nói khác, thành công không hàm ý là tự do. (Satre, 1943/ 1956: 483)

Ghi nhớ, đây là sự giải phóng tự thân. Nó mang nghĩa rằng, người ta ngay cả khi sống trong những điều kiện tồi tệ nhất vẫn có thể hướng tới tự do, hoặc chí ít thái độ vẫn có được một giới hạn tự do nhỏ nhặt.

Nhằm tạo nên ý nghĩa cho thế giới của họ và để tổ chức thế giới đó cho chính mình tương xứng với niềm tin là sự tự do lớn lao hơn hẳn, so với việc thành tựu những vật phẩm giả tạo được xem trọng quá mức trong nền văn hóa thế kỷ hai mươi mốt.

Vào lúc nhiều người tự thấy mình sống với những điều kiện cơ hàn và nghèo đói, một số lại phát hiện bản thân chuyển những túng bấn thành điều tốt mà Frankl từng khẳng định là nằm trong tầm tay họ.

Frankl cho rằng, có 3 cách thức cơ bản trong kiếm tìm ý nghĩa ở đời (Frankl, 1967). Theo ông, người ta tìm thấy ý nghĩa trong những giá trị hiện sinh của những điều tốt lành chúng ta có thể nhận được từ thế giới, trong những giá trị mang tính sáng tạo của những điều tốt lành chúng ta trao tặng thế giới, và tuyệt đỉnh là trong những giá trị chứa đựng thái độ thuộc đường lối chúng ta lựa chọn ngõ hầu giải quyết với nỗi đớn đau khôn tả xiết mà chúng ta sẽ phải gánh lấy ở đoạn đời này nọ– khi vắng bặt cả trải nghiệm tích cực lẫn tinh thần sáng tạo.

Do đó, nỗi bất hạnh không nằm ở những điều rủi ro rất người mà hơn thế, là bởi sự thiếu vắng ước ao gắng sức chịu đựng và kỳ vọng, khiến điều xấu ác không bị thách thức và làm cho niềm khốn khổ thường trực.

Khi cái hộp Pandora mở ra và điều xấu ác vùng thoát, điều gì đó hoặc ai đấy cần nhất thiết lưu tâm chúng ta tới khả năng cải thiện và vượt thắng. Nó là tiêu chuẩn cốt yếu các nhà tham vấn và tâm lý trị liệu cần xây dựng.

Là những nhà trị liệu có thể hiểu biết, bảo vệ và khuyến khích sự tự do của con người nên chúng ta có khả năng để đóng một vai trò trọng yếu trong việc trợ giúp con người tìm thấy ý nghĩa ở nơi mà sự vô nghĩa lý từng thống trị trước đó.

Vì vậy, cơ chừng giờ đây chúng ta có thể trả lời câu hỏi phải chăng những nhà trị liệu đích thị là kẻ bảo vệ cho hạnh phúc nhân loại hoặc sự mãn nguyện của con người.

Câu trả lời cần đi tới đúng chỗ là: đích thị phạm vi nhà trị liệu nên làm, bởi việc nhấn mạnh hơn là lảng tránh những thực tiễn của đời sống con người. Bất luận điều ấy có nghĩa, việc đào tạo và thực hành của nhà trị liệu buộc phải thay đổi thật lớn lao.

(pp.30- 31)