Đời cạnh tranh và quá bí bét, làm sao tránh stress?

Một cô gái trẻ sau khi tốt nghiệp đại học, đã đi làm được một thời gian rồi chợt than vãn về đời sống không rõ nên diễn biến như nào, rằng cô ấy chỉ không thấy hài lòng với những gì đang hiện diện, hỏi cô ấy muốn gì thì nhận được lời tự thú thiệt tình là không biết.

Tôi nghĩ đến nỗi trầm buồn hiện sinh. Stress cấp tính đòi hỏi đáp ứng thích nghi hết sức cao độ, song theo thời gian, nó trở nên mãn tính rồi một lúc nhất định, đòi buộc chúng ta phải suy nghĩ lại lối sống của bản thân. Stress là cái đinh chi mà thiên hạ cuống cuồng hoặc thầm lặng chịu đựng thật đớn đau cả thân lẫn tâm đến vậy?

Đời sống khả năng cao là luôn làm ta căng thẳng tinh thần, gây stress quá dễ dàng. Nói chung là hoàn toàn đúng đắn stress bộc phát nhanh chóng, song loại cấp tính kiểu thế có thể chuyển thành thói quen thâm căn cố đế, và chúng ta cần suy nghĩ lại những cách thức làm mọi điều sao đủ vượt qua và chế ngự nó. Stress mãn tính tạo nhiều hiệu ứng khắc nghiệt lên sức khỏe và trạng thái an lạc của chúng ta. Stress làm tăng thêm các hoạt động sinh lý cao độ và khiến mình thường xuyên thao thức, khó chợp mắt. Tác động đến hệ thần kinh, cơ thể phóng thích các hormones gây stress dưới nhiều dạng thức. Đáp sứng stress căn bản là đáp ứng mang tính thích ứng về mặt cơ thể, song stress cấp tính để lại nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng lên thân xác.

Quá nhiều sự kiện trong đời là tác nhân của bức bối, áp lực, căng thẳng, mệt mỏi…; các stressors này đặt để nguy cơ phát triển stress, nhất là nếu chúng ta không có các nguồn lực tâm lý đảm bảo xử lý chúng. Thực tế, một số người có khả năng chịu đựng stress cao hơn kẻ khác. Người ta cũng khác nhau trong các cách hiểu về stressors.

Nghiên cứu cho thấy, người gặp stress khuyến khích não trạng trải nghiệm thì có các mức độ hormone stress thấp hơn người nhìn nhận stress một cách quá tiêu cực.

Lý thuyết kích hoạt nhận thức về stress giúp giải thích đáp ứng stress; theo đó, chúng ta cảm thấy stress bất kỳ lúc nào có sự thiếu nhất quán giữa giá trị mình đặt để và giá trị đích thực của bản thân. Ví dụ, chúng ta bị stress nếu đụng hạn cuối cùng phải hoàn thành công việc mà mình lại không đủ khả năng đáp ứng đúng đắn. Chúng ta bị thúc đẩy làm giảm thiểu, hạ xuống sự thiếu nhất quán giữa các giá trị đặt để và các giá trị thực của bản thân.

Từ ví dụ nêu trên, chúng ta có thể thực hiện bằng việc tăng cường mức tải làm việc đến độ đảm bảo mọi thứ hoàn thành đúng thời hạn, song điều này dễ cảm nhận là không phải giải pháp vững bền. Chúng ta thường thành công trong ngắn hạn, còn với đường trường dài lâu thì e khá hiếm hoi, do chúng ta khốn khổ bởi stress cấp tính. …

Đáp ứng stress có thể được điều hướng bởi khả năng phục hồi tâm lý; khả năng này chịu đựng các stressors môi trường, và nó thông qua các chiến lược đối phó, đương đầu hữu hiệu mà nhờ thế mình xây dựng được khả năng phục hồi. Nếu các chiến lược đối phó không thích ứng và không hiệu quả, mình sẽ làm tăng thêm nguy cơ phát triển stress. Mình có thể cố sức để thích ứng chiến lược đối phó với tình huống cụ thể đủ đương đầu hiệu quả nhất. Khi bị stress tấn công, mình có thể khởi sự cảm thấy mất tập trung, và chẳng có điều chi mình có thể tiến hành ngõ hầu tránh né hoặc cải thiện được tình hình: dạng thức vô vọng.

Chúng ta không có các nguồn lực vô tận để giải quyết các tác nhân gây stress; chỉ có thể làm tốt nhất để thích ứng với môi trường gây căng thẳng mà thôi. Nếu có quá nhiều giá trị đặt để xa vời, phi thực tế, bất kể vì tạo ra chúng cho bản thân hoặc vì tình huống công việc đòi hỏi, chúng ta nên cân nhắc tác động chúng gây nên thân- tâm chúng ta. Mong đợi quá mức vào chính mình, hoặc mức tải việc khủng khiếp? Bằng cách nào nó tác động tới tâm trí và thân xác chúng ta? Nên nhận rõ điều này. Gần đây nhất bạn cảm thấy stress? Bạn đối phó với nó như thế nào?

Thiền tập tỉnh thức: câu chuyện lợi lạc cho chính người thực hành

Thiền tập tỉnh thức (mindfulness meditation) giờ không còn quá xa lạ với quảng đại quần chúng Đông Tây.

Thiền tập tỉnh thức là câu chuyện lợi lạc cho chính người thực hành chứ nó không liên quan chi với việc thay đổi thế giới bất công. Nói khác đi, ngay cả tiềm năng to lớn và tác dụng lâm sàng sáng giá thì cần làm rõ một điều rằng tỉnh thức không phải là giải pháp hoàn hảo cho toàn bộ vấn đề của thế giới; nó là một lĩnh vực nghiên cứu đầy hứa hẹn, đi kèm với vài ba chỉ trích rất cần nắm biết.

Ví von, làm tóc thì rốt ráo chỉ liên quan đến tóc, không liên quan chi  đến việc thay đổi thế giới bất công. Chữa lành ung thu chủ yếu thuộc về thuốc men, không liên quan chi đến việc thay đổi thế giới bất công. Bay lên sao Hỏa là chuyện du lịch không gian, không liên quan chi đến việc thay đổi thế giới bất công.

Một mẫu hình dần nổi trội lên ở đây: một điều thì chung quy liên quan điều ấy, không phải là thứ mà nó không thuộc về. Hoàn hảo, đó là sự tiến bộ đích thực.

Có rất nhiều lời giảng dạy, minh họa và nguyên tắc trong đạo Phật thực sự hữu ích để tạo nên sự thay đổi tích cực về mặt xã hội. Đó tuyền chuyện dân chủ; quyết định chịu trách nhiệm tạo nên nhiều tiến trình; lòng từ bi thực tế; sự thịnh vượng vượt qua sự bất bình đẳng; không hoặc chỉ dùng gọi là sự trừng phạt; nhấn mạnh vào giáo dục và trao quyền cá nhân lẫn trung gian; thoát khỏi mọi hình thức phân biệt đối xử; ý tưởng thậm chí quyền năng nhất là đối tượng hướng tới pháp trị, và v.v…

Tỉnh thức không phải là một trong những điều vừa nêu; nó là sự dạy dỗ cách thức trở nên yên an và chấp nhận.

Tỉnh thức có thể thao tác trong một dãy phức tạp các mối quan hệ với cộng đồng rộng lớn hơn cùng các vấn đề xã hội nảy sinh. Từ toàn bộ tính khả thể, như tác giả bài báo chỉ ra, nó có thể trở thành trừu tượng tách khỏi bất kỳ bối cảnh ý nghĩa nào và được dùng theo các lối kiểu gây hại. Song đó không phải là vấn đề của tỉnh thức, nó là vấn đề của sự thiếu vắng các điều tốt lành khác, đặc biệt là các giá trị đạo đức. Điều ấy lý giải tại sao Đức Phật luôn luôn nhấn mạnh rằng tỉnh thức, và các thực hành thiền nâng cao khác, diễn ra trên sự đặt để của một nền tảng đạo đức rất tinh tuyền.

Rời bỏ điều đó và áp dụng sai trái, nó trở thành Tỉnh thức Lầm lạc. Vì vậy, có lẽ chúng ta nên dừng đổ lỗi cho tỉnh thức về hiện trạng không thuộc về nó.

Lợi lạc của thiền định

Thở như lần đầu tiên được thế...
Thở như lần đầu tiên được thế…

Đến thăm chơi với các em Tiểu học ở trường Quốc tế rồi cùng nhau tập yoga, ngồi thở, tưởng tượng hình ảnh, v.v… là dịp may cho tôi để nhận ra tại sao cuộc sống cần lắm những dịu dàng yên tĩnh. Không phải sự ồn ào thường gặp ở trẻ con mà cái sâu lắng của nội tâm vững chãi.

Và tôi thêm hiểu tại sao có vị thắc mắc về tư thế ngồi hoặc cách đặt bàn tay mở khép, ngay từ băng hình hướng dẫn của hòa thượng Thích Nhất Hạnh.

Bởi chẳng hạn, thiên hạ rất mê tư thế ngồi xếp chân bằng tư thế kiết già hoa sen (padmasana) vốn kế thừa truyền thống thực hành tâm linh Ấn Độ, nhất là hay thấy xuất hiện trong thiền ngồi.

Dù tư thế này đa phần đảm bảo cho một tư thế bình ổn song nhiều người từng dành thời gian luyện tập nó lại thường ca cẩm là nó trở nên khó thoải mái được khi duy trì một giai đoạn nhất định. Truyền thống Ấn thường bảo tư thế này đem lại rất nhiều lợi lạc to lớn, rằng nó làm “năng lượng” trở nên hài hòa, chuyền tải các tế bào thần kinh khuyếch trương trạng thái thư giãn, v.v… thậm chí, nó là yếu tính của sự tiến bộ trong thực hành thiền định. Thiệt tình thì những tuyên bố kiểu thế khá buồn cười, tôi đoán chắc là khía cạnh văn hóa rằng người ta đang thực hành một cái gì rất huyền bí và thiêng liêng.

Trong nghệ thuật Phật giáo truyền thống, đức Phật thường mô tả dáng ngồi ở tư thế hoa sen. Tuy vậy, hình như trong các kinh tạng chẳng thấy đề cập lời nào về tư thế khi ngồi thiền định cũng như cụ thể kiểu padmasana, ngoài khuyến cáo nguời ta nên ngồi “với lưng thẳng đứng” và các chân “vắt qua nhau”, chứ không nhất thiết phải khóa chéo như tư thế hoa sen…

Nhiều người nói rằng kiểu ngồi chỉ cần vắt chân qua nhau thế thoải mái hơn và ít gây ra chứng vọp bẻ rồi đau nhức theo kiểu cứng đơ. Dù việc sắp đặt cơ thể vậy có thể tạo nên một số tác động nhất định đối với tâm trí, song khá nhỏ nhặt. Căn bản là, càng thoải mái về mặt thể lý thì người ta sẽ càng dễ thiền định hơn. Bởi thiền định nên là một tiến trình đơn giản và tự nhiên. Đòi hỏi quá nhiều các điểm nhất thiết thật chi tiết và mang tính kỹ thuật e chỉ tổ đánh mất các phẩm chất đơn giản và tự nhiên vừa nêu.

Vậy nên, bất kể bạn dành vài ba phút để cầu nguyện hoặc ngồi lặng lẽ, nôm na đều cho thấy thiền định đem lại tưởng thưởng ở các mặt thể lý, cảm xúc, tâm trí và tâm linh. Dưới đây là một số các tưởng thưởng ấy do thiền định mang lại:

… làm vợi bớt stress đủ để tạo nên một sự thư giãn sâu lắng hơn nữa.

… giảm thiểu những nỗi niềm lo âu.

… hạ cơn đau cơ và các chứng nhức đầu.

… huyết áp lẫn nhịp tim chậm lại.

… nhịp thở dãn ra.

… giúp cân bằng hóa chất ở não bộ khiến tâm trạng bình hòa.

… hiệu quả với cơn trầm uất.

… tăng cường hệ miễn dịch.

… giải quyết các vấn đề cá nhân.

… kiến tạo các đường liên kết thần kinh mới ở cả vỏ não trước trán cũng như các vùng thuộc thùy não giữa có chức năng giúp chúng ta thay đổi và học hỏi.

… căn chỉnh thích hợp chúng ta với các địa hạt, lĩnh vực cao hơn/ sâu xa hơn.

… trợ giúp kết nối với Thượng Đế, Linh hồn, Tuyệt đối hoặc Hoàn vũ.

Liệu chừng ấy lý do đã đủ cho bạn dành đôi phút thiền định chưa?

Lúc mới khởi sự, đòi hỏi nỗ lực để nhớ hòa điệu với chính bản thân mình. Đây là một bài tập thú vị: trong ngày, dành chút thời gian để chú ý tới những gì mình đang suy nghĩ và lưu ý cảm xúc đi kèm với nó; điều này sẽ giúp mình xây dựng sự ý thức và hiểu biết rõ hơn về bản thân.

Thậm chí, ngay trong những hoàn cảnh, tình huống bận rộn đến mấy, mình cũng có thể ngồi yên lặng được. Đây là cách thức thực hiện: tập trung vào việc thở thật sâu và chậm rãi chừng một phút ở ngay bàn làm việc, lúc đứng xếp hàng hoặc khi đang tắm dưới vòi hoa sen. Chẳng mấy chốc bạn sẽ khám phá ra rằng sự yên tĩnh có thể được đan bện vào rất nhiều công việc bình thường hàng ngày.

Sau rốt, lợi lạc thiện lành và hạnh phúc đủ cho bạn quyết định luyện tập thiền định chứ? Hy vọng, câu chuyện minh họa cụ thể lẫn nguồn tham khảo tài liệu có thể giúp bạn thêm phần cảm hứng để ngồi xuống thật yên lặng…

Tâm linh tăng cường sức khỏe tâm trí

Chất lượng sống được đo lường chủ quan bởi tổng thể trạng thái thân – tâm an lạc (well-being); bao gồm, các lượng giá và bảng tự khai về sức khỏe thể lý, sức khỏe tâm trí, các năng lực thiết thực, điều kiện cảm xúc, hỗ trợ xã hội, và tâm linh (spirituality).

Khi công tác chăm sóc sức khỏe tiếp tục tiến bộ, việc cung cấp ngày càng hoàn hảo cũng như toàn diện hơn thì tầm quan trọng của tôn giáo (religion) và tâm linh càng được nhấn mạnh.

Thật tốt lành khi nghiên cứu mới đây chứng tỏ tâm linh chính là yếu tố cốt lõi quyết định chất lượng sống, và nó đem lại nhiều lợi lạc tích cực cho sức khỏe tâm trí so với các yếu tố khác.

Lâu nay, họat động thể lý vốn được xem là có ảnh hưởng đến trạng thái thân – tâm an lạc và chất lượng sống nói chung, còn vai trò của thực hành tôn giáo đối với chất lượng sống vẫn chưa rõ ràng.

Sử dụng một mô hình tương tự đảm bảo độ tin cậy nhằm lượng giá họat động thể lý ngõ hầu xác định các tác động của những yếu tố đa chiều kích lên trạng thái thân – tâm an lạc, tính cả thực hành tôn giáo nữa. Theo đó, 215 đối tượng tham gia thực nghiệm đã trả lời các bảng hỏi viết tay rồi mang một thiết bị để đo lường họat động thể lý. Họ đã hoàn thành các lượng giá tổng quát về chất lượng sống, tình trạng tâm trí và thể lý, hỗ trợ xã hội, sự tự tin trong việc háo hức tham gia họat động thể lý; các đối tượng cũng hoàn thành các nhiệm vụ tự chăm sóc bản thân, hoạt động thể lý, tâm linh và mang tính chất tôn giáo.

Họat động thể lý, hỗ trợ xã hội, và tâm linh là các yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ nhất lên trạng thái thân – tâm an lạc cũng như sự tự tin vào các năng lực của bản thân. Và, các cá nhân càng tâm linh thì bộc lộ một trạng thái sức khỏe nói chung tích cực hơn hẳn so với những ai tham gia song không hề thực hành tôn giáo. Có một mối liên kết sâu sắc rõ rệt giữa tâm linh và sức khỏe tâm trí, so với sức khỏe thể lý. Các tác giả kết luận rằng tác động của tâm linh đối với chất lượng sống đa phần thể hiện qua trung gian sức khỏe tâm trí, còn ảnh hưởng của họat động thể lý lên chất lượng sống thì chủ yếu thấy ở sức khỏe thể lý.

Nhiều nghiên cứu (đây, đây chẳng hạn) cho thấy các lợi lạc của tâm linh lên các thành tựu sức khỏe đặc thù, song chỉ một số ít báo cáo về ảnh hưởng của nó đối với chất lượng sống nói chung. Đích thị, các cá nhân có đạo trải nghiệm thấp hơn sự hành hạ của bệnh tật cũng như nỗi đau đớn chết chóc so với những ai không hề thực hành tôn giáo, và tôn giáo đem lại tác dụng bảo vệ chống kháng nhiều rối loạn tâm trí và thể lý khác nhau.

Trong khi các cơ chế của những sự liên kết này chưa thực sự nắm bắt đầy đủ, nhiều bằng chứng cho thấy tâm linh và một sự kết nối có ý thức với một đấng tối cao siêu việt (bất kể là ai và dưới dạng thức ra sao) đều đem lại cho các cá nhân cảm nhận kiểm soát cuộc đời của họ.

Tâm linh và thực hành tôn giáo tạo nên mối liên kết đối với một thế giới rộng lớn hơn so với cái tôi của mỗi người và cung cấp một viễn tượng làm giảm thiểu hóa những vật lộn hàng ngày, đồng thời đem lại những lợi lạc lâu bền tối đa nhất.

Không có một yếu tố đơn lẻ nào đảm bảo trạng thái thân – tâm an lạc hoặc sức khỏe tâm trí tích cực, song một niềm tin sắt son vào một quyền lực cao vời siêu việt dường như là điểm khởi phát.

Nắm bắt vẻ đẹp đời thường

Có một cách ‘thiền hành’ tiết kiệm mỗi ngày rất thú vị là theo xe bus hết tuyến hoặc kéo dài lộ trình thêm quãng đường nhất định nào đó. Về đêm, khách đa phần lặng lẽ vì mỏi mệt hoặc tranh thủ nghỉ lấy lại sức nên mình càng có cơ hội để quán sát thân – tâm kỹ càng. Chân chạm đất lúc xuống bến thấy ấm lòng.

Chuyện thở thì không bao giờ nên quy đơn giản thành hai động tác mải miết vào – ra căng thẳng (thậm chí, chẳng thèm để ý là mình đang thở). Tập quen rồi ắt mê thích và rạo rực là lạ khi được thở; cả cuộc đời phong nhiêu với bao sắc thái ùa vào cùng– giời ạ, hiện diện đất đai, gió máy, ngọn lửa, khuôn mặt dễ thương, cái cười ý nhị í,..; tất tật thừa sức làm dậy sóng dập dồn chứ lị. (Nhẹ nhàng bảo em nó đừng phấn khích quá chứ). Thở, một mà nhiều, vì mình và cho cả người. Tuyệt, song chắc chắn đâu đến độ bỗng chợt dừng bặt hoặc chấm dứt gấp gáp, vội vàng, nhỉ.

Có cả một cuộc cách mạng đòi hỏi nguyên tắc triệt để và thúc đẩy đổi thay mạnh mẽ trong việc uy nghi đi- đứng- nằm- ngồi.

Ý nghĩ lòng vòng nảy sinh… Hơi chạnh buồn vì biết Tết này đành quên cơ hội ngủ ở chùa đêm cuối năm, bởi bạn tu sĩ chợt ẩn dật lên núi, vào cốc đâu đó mất dạng, không tin tức liên lạc.

Thực hành chánh niệm (sati)– một thành phần quan yếu của thiền định (Bhavana)– khiến mọi thứ hóa chầm chậm, rảnh rỗi vô cùng; bất kể nhiệm vụ, công việc căng thẳng, phức tạp đến thế nào thì nó sẽ diễn tiến ổn thỏa, tốt đẹp hơn rất nhiều khi trải qua dưới trạng thái tỉnh thức.

Nào, đã đến giờ rời rã, thả bỏ, buông lơi thân xác. Chớ ao ước ôm ấp, mong đợi thụ hưởng lần nữa hương vị vừa tạo tác. Nhất thiết do duyên. Hẹn mai nhé!

Ở đâu đó, trong tôi và quanh đây

Yên vị trên chiếc ghế đặt cạnh cửa sổ, trước mặt lòa xòa bóng cây khế dưới ánh đèn điện và trông xuống ngay cạnh là ngã tư đường phố có hàng bánh cuốn nổi tiếng; sực nhớ tí chút văn chương nên cười thầm mà khoe với nữ nhân ngồi cùng rằng cần đọc tên quán café là “Mi – môi – xa”…

Người giận dữ thì khác biệt. Mình có thể gặp tình cờ vài ba viễn tượng giận dữ. Cơ bản, họ tương tự nhau, song khác biệt so với phần còn lại của chúng ta. Nỗ lực vào cuộc nhằm xử trí, điều chỉnh một người tức giận giống hệt như đang xử trí, điều chỉnh một người bình thường chỉ làm tăng thêm sự giận dữ. Đây chắc chắn là một lỗi lầm, bởi vì sự tức giận luôn mang theo bên mình thực tiễn riêng có. Một khách hàng tức giận chẳng hề kém tắm, ít nhiều giảm giá trị tí chút gì so với bất kỳ khách hàng nào không tức giận. Thực tế, cô í ở trên đường cong riêng của chính bản thân mình.

Khi người mẹ cùng cậu con trai bước vào phòng tập yoga, làm sao tôi xác định chính xác ngay được mức độ tức giận. Sự nhũn nhặn dễ thấy của mẹ, vẻ bất cần mải mê cắm tai nghe nhạc cậu trẻ vô hình trung đã cố gắng giấu biệt nỗi đớn đau phải sống chung với chồng, với ông bố thường xuyên nổi giận và đổ lỗi cho chị cùng mọi người xung quanh… Bất ngờ là sự bất lực của người phụ nữ tươi xinh (cứ cười mỉm khi đang hoàn thành bảng kiểm tình huống gây tức giận) thổ lộ mức chịu đựng do chứng mất ngủ và sự mất tập trung.

Và còn quá nhiều đối tượng cảm thấy tức giận, bởi không đạt được điều mình mong muốn hoặc do sự vụ xảy đến trái ý họ; những quý vị phụ huynh nhanh chóng lờ đi đề nghị diễn tả sự hụt hẫng và cảm giác bị đe dọa…

Thanh thoát, tĩnh tại, đích thực bình lặng không chủ yếu phụ thuộc bối cảnh, nơi chốn, lứa tuổi. Cô gái lớp 8 bảo mình lâu rồi chẳng hề nỗi giận chi cả; nhờ thiết lập tương giao sâu xa, cô mới lờ mờ hiển thị hóa niềm đau khó nắm bắt về mối tình với cậu bạn trai từng một thời mong đợi luôn là ngọn lửa ấm áp, an toàn giờ nguy cơ đang hóa thành đám than nguội dần. Nghiên cứu cho biết, người mắc trầm cảm khó chỉ ra sự khác biệt giữa các cảm xúc gây khốn khổ khôn nguôi.

Ở đâu đó, trong tôi và quanh đây vẫn lưu giữ ít nhiều ao ước tình hình thay đổi khác đi, hoặc còn tiếp tục chưa sẵn sàng tâm thế chấp nhận thế giới như nó đang là

Tốt hơn là lựa chọn con đường trở về nhà

Bài Bỗng dưng muốn… đi tu khá háo hức; từ ý tưởng của người viết cho tới cái điệu trả lời của các nhân vật được chọn phỏng vấn đều toát lên khao khát tinh tấn, tạo cho người đọc cảm giác rằng họ sắp thành tựu đến nơi và rằng, ‘tu thiền’ là cách thức thật vô cùng hiệu nghiệm.

“Từ khi tu thiền, mình đã có chánh niệm, có định và tuệ. Chánh niệm thì mình không còn dựa vào ai, không chấp vào ai, vào bất cứ cái gì nữa thì sẽ có định rồi có tuệ. Vì vậy, lúc nào mình cũng thấy thoải mái thì sẽ tự tin và an ổn hơn” – chị Nguyễn Thị Hòa (Đoàn TNPT chùa Đình Quán) nhấn mạnh.

Tìm lại cái tâm bản nhiên chợt đã bị lãng quên, đánh mất…

Thường cốt tủy của việc tu tập là học hạnh buông bỏ. Tự hỏi, sau những hứng thú buổi đầu, liệu đối tượng hành trì sẽ không hề bám chấp do thôi thúc ngấm ngầm mong muốn sống lại thứ cảm giác từng đem tới sự phấn khích?

Đích thị, lần nữa, trơ trọi vấn nạn trần trụi: rốt cục, có gì hay trong khoảnh khắc hiện tại này nào?

Khoảnh khắc một chiều hồ Tây

Hôm nay, hồ Tây chiều mùa hè. Đã tới đây, vốn quen nơi này mà như chưa từng biết đến.

Cũng loại bia ‘chỉ có thể là Heineken’ uống kèm lạc rang nóng hổi, cùng người thương chừng ấy năm gắn bó, ngồi chỗ ưa thích thoải mái châu thân mà vẫn mơ hồ thôi thúc dội lên– như con nước bâng khuâng đang dâng đầy ngay cạnh kia– nỗi niềm rạo rực của loài hoa phượng đỏ muốn hòa mình sẻ chia với cảnh vật xanh tươi, ngày ngày đều chói chang sức nắng.

Nắm bắt không hề cố gắng, tuyệt chẳng cưỡng cầu ý nghĩ hay xúc cảm; chúng cứ tự nhiên nhi nhiên đến rồi đi, được phép xuất hiện và buông bỏ… Mặc kệ, không phản ứng với bất kỳ kích thích nào. Thực hành thiền định thiết yếu như dành thời gian cho giấc ngủ mỗi ngày.

Trông ra bao la càng yêu nước Việt mình hóa lịch sử hình hài miền đất thiêng lung linh huyền thoại trước mặt. Ngồi dậy, ưỡn ngực, đứng thẳng lưng, v.v… cần thấu hiểu lợi lạc sức khỏe khi có những cử chỉ, tư thế tốt; nó giúp ta tránh các cơn đau (cả vật lý lẫn tài chính) từ lưng và cổ, cải thiện cơ xương và hơi thở, kể cả các vấn đề dài hạn như sự cân bằng, thậm chí, tư thế cử chỉ tác động lớn tới việc ra quyết định theo những cách thức mà thường ta vốn không dễ nhận ra…

Khoảnh khắc hồ Tây. Khoảnh khắc dừng lại. Khoảnh khắc ngắm nhìn. Khoảnh khắc lắng nghe. Khoảnh khắc sống.

Duy trì lối sống khỏe mạnh khi ta cứng tuổi

Đọc bài báo về bà cụ Xu Zhe người Singapore 114 tuổi, để ý nhiều chi tiết phi thường trong đời một người đàn bà huyền thoại.

Bữa ăn hằng ngày của cụ bà Xu Zhe là một ít rau quả, một ly sữa, còn quần áo bà mặc được tái chế từ trong đống rác; “đồ dùng dùng vừa đủ thì tốt”, bà tâm sự. Xu Zhe nói cần phải tiết kiệm thời gian và chi phí, năm nào bà còn sống, bà càng làm nhiều việc có ý nghĩa. Hằng ngày bà đều ngồi thiền, bố thí, đọc sách, vận động, không nói lời cay nghiệt, không sinh tâm phiền não, không đụng đến càfê, rượu, trà. Năm 85 tuổi, bà bắt đầu học Yoga nhưng linh hoạt, có sức khỏe, không thua gì những người trẻ tuổi.

Nghiên cứu cho thấy, việc tập thể dục đều đặn là yếu tố quan trọng để tiếp tục duy trì một đời sống lành mạnh.

Thông điệp này trở nên hết sức thông thường trên các phương tiện truyền thông khắp thế giới: TV, radio, nhật báo mỗi ngày, … Điều chưa phổ biến, có lẽ là ý tưởng rằng, tập thể dục cũng vô cùng quan trọng ở tuổi 65 như nó thật đáng giá với đối tượng mới đôi mươi.

Khuyến khích người già có nhiều họat động tích cực hơn nữa, sự kiện cho thấy tập thể dục khi đã có tuổi là yêu cầu tinh tế về mặt thể lý, và lợi ích từ các kiểu họat động này còn tác động rộng lớn, sâu xa.

Cơ quan này cung cấp thông tin về các lợi lạc tâm lý và vật lý của việc duy trì lối sống thật lành mạnh, còn tổ chức kia thì phác họa nhiều cách khác nhau nhằm kết hợp chặt chẽ việc tập thể dục trong thời khóa biểu hàng ngày.

Và nên nhớ, bất kỳ thay đổi nào theo hướng xiển dương một lối sống lành mạnh hơn luôn luôn là điều tốt đẹp.

Chào buổi sáng (39): Ham mê stress

Chào buổi sáng! Nghệ thuật thư giãn đích thị là một ngành công nghiệp mặc sức hái ra tiền; lơ đãng thoáng chốc lướt nhìn đã thấy cả lô lốc bất tận những sản phẩm, băng hình, phương pháp điều trị, cách thức xử lý, phòng tập đa năng, kỹ thuật siêu tốc, …

Song trong lúc chi phí đều đặn, tốn kém hầu mong tìm kiếm công thức tuyệt đối giảm thiểu trạng thái căng thẳng tinh thần (stress) thông qua luyện tập thể dục, hướng dẫn yoga- thiền định và tham dự tiệc tùng nhẹ nhàng bổ sung hóa chất hàng ngày (như là đơn thuốc hoặc thú tiêu khiển) thì đông đảo người ta thực sự cứ đang mải miết đắm mình lao thân cuống cuồng vào lối sống lo lắng cao độ; với nhu cầu vội vàng đòi hỏi không ngừng adrenaline, những cá nhân này chăm bẵm nỗi niềm khát khao được thách thức bản thân liên tục trong yếu tính đời sống thường nhật.

Tiếp thu thường xuyên một liều lượng caffeine nhất định hoặc bài tập thể dục đòi hỏi cố sức mỗi buổi sáng chẳng hạn, những cơn khủng hoảng nhỏ nhặt kiểu này phục vụ họ như nguồn lực quyền uy và năng lượng đảm bảo tồn còn. Và những xung năng đối lập cũng đồng thời kèm theo: tình huống bươn bả, ngược xuôi trên sàn giao dịch rồi dành thời gian tiết kiệm cho bài tập chạy bộ cần mẫn khi chiều tối của họ rốt cục là một và dễ chừng tương tự nhau mà thôi.

Tinh thông nghệ thuật thư giãn và sở hữu năng lực duy trì trạng thái cân bằng trong những hoàn cảnh đòi buộc chắc chắn sẽ làm tăng thêm tột bực thành công và sự thỏa mãn cá nhân, hơn hẳn bất kỳ khoảnh khắc gấp gáp hết sức ghê gớm nào. Mức adrenaline thu hút có thể vọt lên tót vời trong tâm thế phấn khích rộn ràng do xung động chúng mang lại, song thực chất ra chúng đang phá hoại tâm trí và thân xác người ta dưới những phương cách khó lượng giá hết.

Tựa như vô số các loại nghiện ngập lâu nay, muốn vượt thoát ham mê stress đòi hỏi đối tượng phải tỉnh thức và chuyên chú sâu xa hơn là chỉ bao gồm sự gợi ý tế nhị để nghiêm túc nhận ra rằng, họ đang nuôi dưỡng một vấn nạn nghiêm trọng kéo dài.